I CSK 2618/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Bank spółkę akcyjną w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Koninie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Koninie zasądzający od banku na rzecz powodów L.A. i J.A. kwotę 79 579,03 zł wraz z odsetkami. Bank we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał się na istotne zagadnienie prawne dotyczące związania sądu wolą konsumenta w kwestii nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy oraz na potrzebę wykładni art. 385¹ § 1 i 2 k.c. w zakresie skutków uznania postanowień umownych za abuzywne. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398⁹ § 1 k.p.c.), stwierdził, że powołane przez bank zagadnienia prawne były już wielokrotnie i wszechstronnie analizowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, co doprowadziło do wypracowania jednolitych kierunków orzeczniczych. Wskazano, że określenie wysokości należności w umowie kredytu powiązanego z walutą obcą z odwołaniem do kursu ustalanego jednostronnie przez bank jest nietransparentne i narusza równorzędność stron. Ponadto, w razie uznania postanowienia za abuzywne, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że zastępuje je inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. Sąd Najwyższy podkreślił również, że konsument może następczo udzielić zgody na postanowienie abuzywne, ale brak takiej zgody skutkuje uznaniem postanowienia za niewiążące z urzędu. W związku z brakiem wykazania przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy odmówił jej przyjęcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie klauzul abuzywnych w umowach kredytów powiązanych z walutą obcą oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej.
Dotyczy spraw, w których bank jednostronnie ustala kurs waluty obcej lub gdy konsument nie potwierdził związania postanowieniem abuzywnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd zawsze jest związany wolą konsumenta, który wnosi o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy, a także czy brak możliwości oszacowania kwoty, którą strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości stanowi per se o niejednoznaczności tego postanowienia umownego?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest bezwzględnie związany wolą konsumenta w każdej sytuacji, a brak możliwości oszacowania przyszłych świadczeń nie zawsze oznacza niejednoznaczność postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że kwestie te były już wielokrotnie analizowane i rozstrzygnięte w orzecznictwie, co wyklucza potrzebę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Jaka jest wykładnia art. 385¹ § 1 i 2 k.c. w zakresie skutków uznania postanowień umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi, w szczególności, że zobowiązanie powodów mogło być określone w oparciu o średni kurs Narodowego Banku Polskiego na podstawie art. 358 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. XLIX ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego za abuzywne, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do ustalonego orzecznictwa, w tym uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, wskazując, że nie ma podstaw do zastępowania abuzywnych postanowień przepisami dyspozytywnymi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L.A. | osoba_fizyczna | powód |
| J.A. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Określenie wysokości należności obciążającej kredytobiorcę w umowie kredytu powiązanej z walutą obcą z odwołaniem do kursu waluty obcej ustalanego jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów jego oznaczania, jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron umowy kredytu.
k.p.c. art. 398⁹ § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398⁹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 358 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku art. XLIX
k.p.c. art. 98 § § 1, 11 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu w pierwszej instancji.
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu w pierwszej instancji.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2
Określenie wysokości opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestie podniesione przez bank w skardze kasacyjnej zostały już rozstrzygnięte w ustalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego. • Określenie kursu waluty obcej w umowie kredytu przez bank jednostronnie jest nietransparentne i abuzywne. • Brak możliwości zastąpienia abuzywnych postanowień przepisami dyspozytywnymi.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Określenie wysokości należności obciążającej kredytobiorcę w umowie kredytu powiązanej z walutą obcą z odwołaniem do kursu waluty obcej ustalanego jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów jego oznaczania jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron umowy kredytu. • W obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
Skład orzekający
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie klauzul abuzywnych w umowach kredytów powiązanych z walutą obcą oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których bank jednostronnie ustala kurs waluty obcej lub gdy konsument nie potwierdził związania postanowieniem abuzywnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego w ważnej dla konsumentów i banków kwestii klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Sąd Najwyższy stawia tamę bankowym kursom walut: co oznacza dla Twojego kredytu?”
Dane finansowe
WPS: 79 579,03 PLN
zapłata: 79 579,03 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.