I CSK 2564/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła umowy kredytu na cele mieszkaniowe zawartej między powodami a poprzednikiem prawnym pozwanego banku, denominowanego w CHF. Sąd Rejonowy w Gnieźnie zasądził od banku na rzecz kredytobiorców kwotę 65 594,81 zł. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił apelację banku, uznając umowę za nieważną na podstawie art. 58 § 1 k.c. w związku z art. 353[1] k.c. oraz art. 385[1] § 1 k.c. z powodu abuzywnych postanowień dotyczących przeliczeń walutowych, które były jednostronnie ustalane przez bank. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną banku, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Podstawą tej decyzji była uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która stanowi, że w przypadku uznania postanowień umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego dotyczących sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone, nie można przyjąć, że zastępują je inne sposoby określenia kursu. Co więcej, jeśli niemożliwe jest ustalenie wiążącego kursu waluty obcej, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. Sąd Najwyższy uznał, że tezy uchwały uniemożliwiają przyjęcie skargi kasacyjnej, ponieważ wykluczają możliwość dalszego trwania stosunku prawnego po usunięciu z umowy mechanizmu kursowego. Sąd podkreślił również utrwaloną tezę o niedopuszczalności stosowania kursów walutowych ogłaszanych jednostronnie przez bank. W związku z tym, że umowa została uznana za nieważną z powodu mechanizmu ustalania kursu, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie występuje podniesione przez bank zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności waloryzowania zobowiązania przyszłymi, nieprzewidywalnymi kursami waluty obcej w umowach z konsumentami. Na koniec, Sąd Najwyższy zasądził od banku na rzecz kredytobiorców zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywnych klauzul waloryzacyjnych oraz zastosowanie uchwały pełnego składu Izby Cywilnej.
Dotyczy umów kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej, zawartych z konsumentami, gdzie klauzule kursowe zostały uznane za abuzywne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowne dotyczące sposobu określania kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego, uznane za niedozwolone, mogą być zastąpione innymi przepisami lub zwyczajami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce takiego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
Uzasadnienie
Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22) stanowi, że w przypadku abuzywności klauzul kursowych, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Czy umowa kredytu indeksowanego lub denominowanego, w której niemożliwe jest ustalenie wiążącego strony kursu waluty obcej, jest nieważna w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Zgodnie z uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), brak możliwości ustalenia wiążącego kursu waluty obcej prowadzi do nieważności umowy w całości.
Czy brak możliwości oszacowania kwoty, którą strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości, stanowi o niejednoznaczności postanowienia umownego i podlega badaniu pod kątem abuzywności?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozpoznał tego zagadnienia, ponieważ uznał umowę za nieważną w całości z innych przyczyn.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że umowa jest nieważna z powodu mechanizmu ustalania kursu, co wyklucza potrzebę rozstrzygania o dopuszczalności waloryzowania zobowiązania przyszłymi, nieprzewidywalnymi kursami waluty obcej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. L. | osoba_fizyczna | powód |
| S. L. | osoba_fizyczna | powód |
| S. Bank S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Nieważność umowy z powodu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego lub naruszenia przepisów prawa.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) w umowach z konsumentami.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
u.s.n. art. 88
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Związanie Sądu Najwyższego uchwałami pełnego składu Izby Cywilnej.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Przekroczenie granic swobody umów przez jednostronne ustalanie kursów walutowych przez bank.
k.c. art. 410 § 1
Kodeks cywilny
Zwrot świadczenia nienależnego.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Obowiązek wydania korzyści uzyskanej bez podstawy prawnej.
pr.bank. art. 69 § 2
Prawo bankowe
Wymogi dotyczące umowy kredytu.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres zasądzenia kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy kredytu z powodu abuzywnych klauzul waloryzacyjnych. • Zastosowanie uchwały pełnego składu Izby Cywilnej SN (III CZP 25/22) w niniejszej sprawie. • Niedopuszczalność stosowania kursów walutowych ogłaszanych jednostronnie przez bank.
Godne uwagi sformułowania
umowa pozbawiona nieważnych postanowień kursowych byłaby sprzeczna z art. 69 ust. 2 pkt 2 pr.bank. i dlatego jest nieważna w całości • postanowienia kursowe w umowie są niedozwolone na podstawie art. 385[1] § 1 k.c. • w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywnych klauzul waloryzacyjnych oraz zastosowanie uchwały pełnego składu Izby Cywilnej."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej, zawartych z konsumentami, gdzie klauzule kursowe zostały uznane za abuzywne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego, co jest kluczowe dla wielu konsumentów i prawników.
“Sąd Najwyższy potwierdza: umowa kredytu frankowego z abuzywnymi klauzulami jest nieważna w całości!”
Dane finansowe
WPS: 65 594,81 PLN
zasądzona kwota: 65 594,81 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.