Orzeczenie · 2026-05-14

I CSK 2561/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-05-14
SNCywilneprawo upadłościoweWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo upadłościowesyndyk masy upadłościumowa kredytuindeksacjadenominacjazawieszenie postępowaniainteres prawnyuchwała SN

Syndyk masy upadłości Banku spółki akcyjnej wniósł skargę kasacyjną od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania. Jako podstawę wskazał wystąpienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego tego, czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego umowy kredytu waloryzowanego, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, jest sprawą "o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości" w rozumieniu Prawa upadłościowego. Syndyk argumentował, że sprawa powinna zostać zawieszona do czasu rozpoznania zgłoszenia wierzytelności. Podniósł również potrzebę wykładni przepisów dotyczących zawieszenia postępowania w związku z upadłością. Powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały z dnia 19 września 2024 r., III CZP 5/24, stwierdził, że zagadnienie prawne podniesione przez skarżącego zostało już rozstrzygnięte. Wyjaśniono, że postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości i może być kontynuowane. Sąd Najwyższy uznał, że nie występuje już interes publiczny uzasadniający przyjęcie skargi kasacyjnej, a także że skarżący nie wykazał potrzeby wykładni przepisów w sposób wymagany przez przepisy proceduralne. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego nie podlega zawieszeniu w przypadku ogłoszenia upadłości banku-kredytodawcy, a także zasady dotyczące wymogów formalnych skargi kasacyjnej w zakresie wykładni przepisów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości banku w trakcie postępowania o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego umowy kredytu. Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących skargi kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi (kredytodawcy), jest sprawą "o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości" w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i tym samym podlega zawieszeniu na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 lub art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 144 ust. 1 i w zw. z art. 145 ust. 1 pr.up. do czasu rozpoznania zgłoszenia wierzytelności na liście wierzytelności lub odmowy uwzględnienia wierzytelności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie to nie jest sprawą "o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości" i może być podjęte z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 5/24 wyjaśnił, że postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości. Merytoryczne orzeczenie sądu cywilnego po uprawomocnieniu się wiąże organy postępowania upadłościowego. Postępowanie upadłościowe zasadniczo nie stwarza możliwości dochodzenia roszczenia procesowego o ustalenie istnienia lub nieistnienia prawa.

Czy występuje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.), tj. art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 144 ust. 1 i w zw. z art. 145 ust. 1 pr.up. oraz art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 144 ust. 1 w zw. z art. 145 ust. 1 pr.up.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wskazane wątpliwości zostały już rozstrzygnięte w uchwale III CZP 5/24, a skarżący nie wykazał potrzeby wykładni kilku przepisów jednocześnie w sposób wymagany przez przepisy proceduralne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że powołane przez skarżącego wątpliwości interpretacyjne zostały już dostatecznie rozstrzygnięte. Podkreślono, że przyczyna kasacyjna uzasadniona potrzebą wykładni przepisów prawa ma na celu analizę konkretnych przepisów i nie może polegać na jednoczesnej wykładni kilku przepisów w celu poszukiwania normy prawnej, która mogła zostać zastosowana w sprawie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Syndyk masy upadłości Banku spółki akcyjnej w W.

Strony

NazwaTypRola
A.M.osoba_fizycznapowód
K.M.osoba_fizycznapowód
Syndyk masy upadłości Banku spółki akcyjnej w W.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Istotne zagadnienie prawne to zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Powołując się na tę przyczynę, skarżący powinien przedstawić pogłębioną argumentację prawną.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przyczyna kasacyjna uzasadniona potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów ma na celu analizę konkretnych przepisów i do tego się ogranicza.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

pr.up. art. 145 § ust. 1

Ustawa Prawo upadłościowe

Określa, które wierzytelności podlegają zgłoszeniu do masy upadłości.

pr.up. art. 144 § ust. 1

Ustawa Prawo upadłościowe

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa moc wiążącą prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zagadnienia prawne podniesione przez skarżącego zostały już rozstrzygnięte w uchwale Sądu Najwyższego III CZP 5/24. • Postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości. • Skarżący nie wykazał potrzeby wykładni przepisów prawnych w sposób wymagany przez przepisy proceduralne.

Odrzucone argumenty

Postępowanie sądowe o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego powinno zostać zawieszone z uwagi na ogłoszenie upadłości banku-kredytodawcy.

Godne uwagi sformułowania

Istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. to zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. • Postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy będącego konsumentem o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, nie jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 pr.up., a tym samym może być podjęte z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka. • Przyczyna kasacyjna uzasadniona potrzebą wykładni przepisów prawa, ma na celu analizę konkretnych przepisów i do tego się ogranicza. Nie może polegać na jednoczesnej wykładni kilku przepisów – czego oczekuje skarżący – i poszukiwaniu na tej podstawie określonej normy prawnej, która mogła albo nie mogła zostać zastosowana w zindywidualizowanej sprawie objętej skargą kasacyjną.

Skład orzekający

Mariusz Łodko

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego nie podlega zawieszeniu w przypadku ogłoszenia upadłości banku-kredytodawcy, a także zasady dotyczące wymogów formalnych skargi kasacyjnej w zakresie wykładni przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości banku w trakcie postępowania o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego umowy kredytu. Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z upadłością banków i prawami kredytobiorców, a także precyzyjnie określa wymogi formalne skargi kasacyjnej.

Upadłość banku nie zatrzyma sprawy o kredyt: Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst