I CSK 254/26

Sąd NajwyższyWarszawa2026-04-09
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomośćskarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie cywilneprawo rzeczowekontrola orzecznictwa

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., uznając, że nie wykazano oczywistej zasadności zarzutów.

Uczestniczka postępowania wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Legnicy dotyczącego zasiedzenia nieruchomości. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości, rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania ani oczywistej zasadności skargi. W konsekwencji, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., odmówiono przyjęcia skargi do rozpoznania.

W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wniesionej przez uczestniczkę postępowania L.K. od postanowienia Sądu Okręgowego w Legnicy dotyczącego zasiedzenia nieruchomości. Podstawą odmowy przyjęcia skargi było stwierdzenie, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że przyjęcie skargi kasacyjnej jest uzasadnione jedynie w sytuacjach, gdy występują istotne zagadnienia prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona. W ocenie Sądu Najwyższego, skarżąca nie wykazała, aby zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa materialnego lub procesowego w sposób kwalifikowany i oczywisty. Argumentacja skarżącej została uznana za próbę zakwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy przypomniał, że nie jest trzecią instancją sądową i nie bada zasadności ustaleń faktycznych ani oceny dowodów. W związku z brakiem wykazania przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości, rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania ani oczywistej zasadności skargi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła argumentacji potwierdzającej kwalifikowane naruszenie przepisów prawa, które byłoby widoczne prima facie. Argumenty skarżącej stanowiły próbę zakwestionowania ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd podkreślił, że nie jest trzecią instancją i nie bada zasadności ustaleń faktycznych ani oceny dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (odmawiający przyjęcia skargi)

Strony

NazwaTypRola
B.J.osoba_fizycznawnioskodawca
K.J.osoba_fizycznawnioskodawca
L.J.osoba_fizycznawnioskodawca
T.J.osoba_fizycznawnioskodawca
F.J.osoba_fizycznawnioskodawca
L.K.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Na podstawie tej normy Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do badania zasadności ustaleń faktycznych.

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do badania oceny dowodów.

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

k.c. art. 339

Kodeks cywilny

k.c. art. 7

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącą istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Brak wykazania przez skarżącą potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Brak wykazania przez skarżącą nieważności postępowania. Brak wykazania przez skarżącą oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Argumentacja skarżącej stanowi próbę zakwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c., art. 172 k.c., 336 k.c., 339 k.c. oraz art. 7 k.c. jako podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Uzasadnienie wniosku nie może sprowadzać się do powtórzenia, choćby w zmodyfikowanej formie, uzasadnienia podstaw kasacyjnych.

Skład orzekający

Ewa Stefańska

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogów dotyczących wykazania oczywistej zasadności skargi i odróżnienia jej od polemiki z ustaleniami faktycznymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego etapu postępowania kasacyjnego (wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania) i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy o zasiedzenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania kasacyjnego i kryteria przyjęcia skargi do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady przyjęcia sprawy do rozpoznania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 254/26
POSTANOWIENIE
9 kwietnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
na posiedzeniu niejawnym 9 kwietnia 2026 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku B.J., K.J. L.J., T.J.
‎
i F.J.
‎
z udziałem L.K.
‎
o zasiedzenie nieruchomości,
‎
na skutek skargi kasacyjnej L.K.
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w Legnicy
‎
z 1 października 2025 r., II Ca 483/25,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
(M.T.)
UZASADNIENIE
Uczestniczka postępowania L.K. wniosła skargę kasacyjną na postanowienie Sądu Okręgowego w Legnicy z 1 października 2025 r., wydane w sprawie z wniosku B.J., K.J., L.J., T.J. i F.J. o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001,
‎
nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłance uregulowanej w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona.
W ocenie skarżącej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnione jest rażącym naruszeniem przez Sąd II instancji przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne
prima facie
, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Szczególna podstawa przedsądu
‎
z art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przy tym samodzielnego, czyli odrębnego od podstaw kasacyjnych wskazania i wykazania naruszenia konkretnego przepisu prawa (procesowego lub materialnego), które jest oczywiste i bez wątpliwości prowadzi do stwierdzenia, że objęte skargą orzeczenie jest wadliwe i dlatego skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania.
Uzasadnienie wniosku oparte na tej przesłance wymaga przedstawienia argumentacji prawnej zmierzającej do wykazania kwalifikowanego naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa, możliwego do stwierdzenia bez merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia oraz podstaw kasacyjnych (zob. postanowienia SN: z 10 stycznia 2003 r.,
V CZ 187/02
, OSNC 2004,
‎
nr 3, poz. 49, z 5 października 2007 r.,
III CSK 216/07
i z 11 sierpnia 2011 r., IV CSK 163/11). Uzasadnienie wniosku nie może sprowadzać się do powtórzenia, choćby w zmodyfikowanej formie, uzasadnienia podstaw kasacyjnych, jak również być sformułowane w sposób, który wymagałby oceny ich zasadności, gdyż nie jest ona możliwa na tym etapie postępowania i w składzie Sądu dokonującego wstępnej oceny skargi kasacyjnej pod kątem występowania w sprawie przesłanek określonych w art.
art. 398
9
§ 1 k.p.c
.
Skonfrontowanie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie potwierdza tezy o oczywistej zasadności tego środka zaskarżenia. Ustalenia faktyczne Sądów
meriti
są dla Sądu Najwyższego wiążące i niemożliwe wprost do zakwestionowania w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy jako instancja kasacyjna nie jest uprawniony do badania zasadności ustaleń faktycznych i ocen dowodów dokonanych przed sądem II instancji (art. 398
3
§ 3 i art. 398
13
§ 2 k.p.c.)
Skarżąca podnosiła, że podstawą do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowić mają stawiane zaskarżonemu orzeczeniu zarzuty naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. oraz art.391 § 1 k.p.c., art. 172 k.c., 336 k.c., 339 k.c. oraz art. 7 k.c. Powołując uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca w istocie podnosi pod tytułem zarzutów naruszenia prawa materialnego polemikę z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów, które nie mogą stanowić podstaw kasacyjnych ani przyczyny wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznana.
Zapoznanie się z treścią wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania prowadzi do wniosku, że skarżąca nie przedstawiła argumentacji potwierdzającej, że Sądy orzekające w sprawie dopuściły się rażącego naruszenia prawa.
Argumenty zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej stanowią bowiem raczej próbę zakwestionowania poczynionych przez nie ustaleń faktycznych
.
Zgodnie z jednolitym stanowiskiem Sądu Najwyższego uzasadnienie oczywistej zasadności skargi nie może poprzestawać na prostym odwołaniu do naruszeń prawa wskazanych w podstawach kasacyjnych. Uzasadnienia przyczyn kasacyjnych, kwalifikujących przyjęcie skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy nie może doszukiwać się w uzasadnieniu podstaw, niezależnie od tego, że chodzi w tym wypadku o zupełnie odmienne metody argumentowania
‎
(zob. postanowienia SN: z 31 stycznia 2020 r., II CSK 432/19; z 15 grudnia 2006 r., III CZ 93/06; i z 18 kwietnia 2012 r., I CSK 520/11). Skutecznym argumentem za powołaną we wniosku przyczyną przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie mogła być, w konsekwencji, wskazana przez skarżącą „konieczność rozpatrzenia” naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego ani ogólne stwierdzenie, że doszło do naruszenia wskazywanych przez skarżącą przepisów.
Z tych względów, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Ewa Stefańska
‎
(M.T.)
[SOP]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI