Orzeczenie · 2024-05-21

I CSK 2535/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-05-21
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzedawnieniehipotekawierzytelnośćpostępowanie cywilnefundusz inwestycyjnyzapłata

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie z powództwa E. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Niestandaryzowanego Funduszu Sekurytyzacyjnego przeciwko Z. U. i M. U. o zapłatę. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2022 r. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, ponieważ nie zostały spełnione wymagane przesłanki. Wskazano, że skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona. Sąd podkreślił, że nie jest trzecią instancją korygującą błędy w każdej indywidualnej sprawie. Skarżący powołali się na istotne zagadnienie prawne dotyczące przedawnienia roszczeń zabezpieczonych hipoteką oraz na oczywistą zasadność skargi, wskazując na błędną ocenę dowodów i zarzut nieważności postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazali oczywistej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, a ich argumentacja w dużej mierze stanowiła niedopuszczalną polemikę z ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji, co jest sprzeczne z art. 398^3 § 3 k.p.c. Odniesiono się również do zarzutu nieważności postępowania z powodu braku pełnomocnictwa, wskazując, że kwestia ta dotyczyła sądu pierwszej instancji, a Sąd Najwyższy kontroluje postępowanie przed sądem drugiej instancji. Ponadto, wyjaśniono, że reprezentacja powoda wynikała z ustawy i statutu, a nie z pełnomocnictwa. Sąd Najwyższy potwierdził również utrwalone stanowisko orzecznictwa, że przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie wpływa na uprawnienia wierzyciela do dochodzenia zaspokojenia z przedmiotu hipoteki, a właścicielowi przedmiotu hipoteki nie przysługuje zarzut przedawnienia jako skuteczny środek obrony. Wobec powyższego, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, interpretacja przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., zasady dotyczące przedawnienia wierzytelności zabezpieczonych hipoteką oraz niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja przepisów dotyczących hipoteki jest utrwalona.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy występuje istotne zagadnienie prawne lub czy jest ona oczywiście uzasadniona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazali istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Ich argumentacja w dużej mierze opierała się na niedopuszczalnej polemice z ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji.

Czy przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wpływa na uprawnienia wierzyciela hipotecznego do dochodzenia zaspokojenia z przedmiotu hipoteki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie wpływa na uprawnienia wierzyciela hipotecznego dotyczące dochodzenia zaspokojenia z przedmiotu hipoteki.

Uzasadnienie

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, właścicielowi przedmiotu hipoteki nie przysługuje zarzut przedawnienia jako skuteczny środek obrony przeciwko powództwu wierzyciela hipotecznego. Artykuł 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece ma zastosowanie bez względu na to, czy właścicielem przedmiotu hipoteki jest dłużnik osobisty czy też osoba trzecia.

Czy zarzut nieważności postępowania z uwagi na brak należytego pełnomocnictwa w sądzie pierwszej instancji może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w kontekście art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c. chodzi o nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji, a nie sądem pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy kontroluje stosowanie prawa przez sąd drugiej instancji i nie bada w ramach kontroli kasacyjnej kwestii ważności postępowania przed sądem pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
E. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny w W.instytucjapowód
Z. U.osoba_fizycznapozwany
M. U.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka istotnego zagadnienia prawnego - nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej - kwalifikowane, tj. oczywiste naruszenie prawa, widoczne od razu (prima facie).

u.k.w.i.h. art. 77

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Reguluje kwestię przedawnienia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką i zarzutu przedawnienia.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Cel wymagania przewidzianego w tym przepisie może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Ogólne terminy przedawnienia roszczeń.

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów bądź oceny dowodów.

k.p.c. art. 129 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy poświadczania odpisów dokumentów.

u.f.i.z.a.f.i. art. 4

Ustawa o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi

Reguluje zasady reprezentacji funduszy inwestycyjnych.

k.p.c. art. 398^13 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. (istotne zagadnienie prawne, oczywista zasadność). • Argumentacja skarżących oparta na niedopuszczalnej polemice z ustaleniami faktycznymi. • Brak wykazania oczywistej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. • Kwestia nieważności postępowania dotyczy sądu pierwszej instancji, a nie sądu drugiej instancji. • Przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie wyłącza możliwości dochodzenia zaspokojenia z przedmiotu hipoteki.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego przedawnienia roszczeń zabezpieczonych hipoteką. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej z uwagi na błędną ocenę dowodów i zarzut nieważności postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. • Taka taktyka procesowa jest niedopuszczalna na etapie postępowania kasacyjnego, a w szczególności nie może świadczyć o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie wpływa na uprawnienia wierzyciela hipotecznego dotyczące dochodzenia zaspokojenia z przedmiotu hipoteki. • Właścicielowi przedmiotu hipoteki nie przysługuje zarzut przedawnienia jako skuteczny środek obrony przeciwko powództwu wierzyciela hipotecznego.

Skład orzekający

Krzysztof Wesołowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, interpretacja przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., zasady dotyczące przedawnienia wierzytelności zabezpieczonych hipoteką oraz niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja przepisów dotyczących hipoteki jest utrwalona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania kasacyjnego, w tym kiedy skarga jest przyjmowana do rozpoznania, co jest istotne dla praktyków. Dodatkowo, potwierdza utrwalone stanowisko w ważnej kwestii przedawnienia wierzytelności zabezpieczonych hipoteką.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i pułapki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst