I CSK 2515/22

Sąd Najwyższy2022-11-29
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaprzedawnieniewierzytelnośćfundusz sekurytyzacyjnytytuł wykonawczyklauzula wykonalnościprzerwanie biegu przedawnieniacesja wierzytelności

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości.

Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Skarżący zarzucił potrzebę wykładni przepisów dotyczących wpływu czynności nabywcy wierzytelności na przerwanie biegu przedawnienia oraz przerwania biegu przedawnienia w stosunku do nabywcy w przypadku wszczęcia egzekucji przez pierwotnego wierzyciela. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności lub wszczęcie egzekucji przerywa bieg przedawnienia, a skutek ten odnosi się także do nabywcy wierzytelności. Ponadto, nowy wierzyciel sam złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, co również przerwało bieg przedawnienia. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powoda M. H. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku. Powództwo dotyczyło pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty wydanego na rzecz poprzedniego wierzyciela, a następnie nabytego przez pozwany Fundusz. Skarżący domagał się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni przepisów Kodeksu cywilnego (art. 123 § 1 pkt 1 i art. 124 k.c.) w kontekście wpływu czynności nabywcy wierzytelności na przerwanie biegu przedawnienia oraz przerwania biegu przedawnienia w stosunku do nabywcy w przypadku wszczęcia egzekucji przez pierwotnego wierzyciela. Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a jej przyjęcie do rozpoznania wymaga wykazania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Sąd wskazał na utrwalone stanowisko, zgodnie z którym złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności lub wszczęcie postępowania egzekucyjnego przerywa bieg przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c., a skutek ten odnosi się także do nabywcy wierzytelności (cesjonariusza). W niniejszej sprawie, zarówno złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przez pierwotnego wierzyciela, jak i późniejsze złożenie wniosku przez Fundusz, przerwały bieg przedawnienia. Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że przerwanie biegu przedawnienia nastąpiło skutecznie i odniosło skutek wobec Funduszu. Ponadto, Fundusz samodzielnie przerwał bieg przedawnienia składając własny wniosek o nadanie klauzuli wykonalności. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał występowania w sprawie przyczyny uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił jej przyjęcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, czynność nabywcy wierzytelności, polegająca na złożeniu wniosku o nadanie klauzuli wykonalności, przerywa bieg przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności lub wszczęcie postępowania egzekucyjnego przerywa bieg przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c. Skutek ten odnosi się również do nabywcy wierzytelności (cesjonariusza).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. H.osoba_fizycznapowód
[...] Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemu w W.instytucjapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 123 § § 1 pkt 1

Kodeks cywilny

Złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności lub wszczęcie postępowania egzekucyjnego przerywa bieg przedawnienia jako czynność przedsięwzięta bezpośrednio w celu egzekwowania roszczeń.

k.p.c. art. 398^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą przyczyny określone w § 1.

Pomocnicze

k.c. art. 124

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 788

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy nadania klauzuli wykonalności na rzecz nabywcy wierzytelności.

k.c. art. 125

Kodeks cywilny

Dotyczy terminu przedawnienia.

k.p.c. art. 825 § pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela z powodu cesji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przez pierwotnego wierzyciela przerywa bieg przedawnienia. Przerwanie biegu przedawnienia przez pierwotnego wierzyciela odnosi skutek także wobec nabywcy wierzytelności. Nabywca wierzytelności (Fundusz) samodzielnie przerwał bieg przedawnienia, składając własny wniosek o nadanie klauzuli wykonalności. Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni art. 123 § 1 pkt 1 oraz art. 124 k.c. w kontekście wpływu czynności nabywcy wierzytelności na przerwanie biegu przedawnienia. Potrzeba wykładni art. 123 § 1 pkt 1 oraz art. 124 k.c. w kontekście przerwania biegu przedawnienia w stosunku do nabywcy wierzytelności w przypadku wszczęcia egzekucji przez pierwotnego wierzyciela.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania przez stronę skarżącą, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego co do zasady zarówno złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, jak i wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie takiego tytułu wykonawczego przerywa na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c. bieg przedawnienia w przypadku przelewu wierzytelności nabywca wierzytelności uzyskuje ją w takim samym kształcie, w jakim przysługiwała zbywcy, co oznacza, iż co do zasady skutek w postaci przerwy przedawnienia uzyskany przez zbywcę odnosi się także do cesjonariusza

Skład orzekający

Roman Trzaskowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej przerwania biegu przedawnienia w przypadku cesji wierzytelności i wszczęcia egzekucji lub wniosku o nadanie klauzuli wykonalności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funduszami sekurytyzacyjnymi i przerwaniem biegu przedawnienia, ale jego ogólne zasady dotyczące przerwania przedawnienia mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przerwania biegu przedawnienia w kontekście obrotu wierzytelnościami, co jest kluczowe dla funduszy sekurytyzacyjnych i wierzycieli. Choć Sąd Najwyższy potwierdził utrwaloną linię orzeczniczą, sama tematyka jest istotna dla praktyków.

Fundusz sekurytyzacyjny nie ominie przedawnienia? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CSK 2515/22
POSTANOWIENIE
Dnia 29 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Roman Trzaskowski
w sprawie z powództwa M. H.
‎
przeciwko […] Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemu w W.
‎
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 29 listopada 2022 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
‎
z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt I ACa 523/20,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z
30 marca 2021 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację powoda M. H. od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z 17 czerwca 2020 r. oddalającego jego powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty z 2 listopada 2015 r. wydanego przez Sąd Rejonowy w Lublinie w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 2026077/15 na rzecz Bank Spółki Akcyjnej w W. (dalej – „Bank”) będącego poprzednim wierzycielem, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z 12 lutego 2018 r. na rzecz pozwanego – […] Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. („Fundusz”), który nabył wierzytelność stwierdzoną wskazanym nakazem.
W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, skarżący wskazał przyczynę kasacyjną określoną w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c.  Jego zdaniem w sprawie zachodzi potrzeba wykładni art. 123 § pkt 1 oraz art. 124 k.c. w kontekście wpływu czynności nabywcy wierzytelności na przerwanie biegu przedawnienia oraz przerwania biegu przedawnienia również w stosunku do nabywcy wierzytelności w przypadku wszczęcia egzekucji przez pierwotnego wierzyciela.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z art. 398
1
§ 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 398
4
§ 2 k.p.c.).
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, powołanie
się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c.  wymaga wykazania przez stronę skarżącą, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania, w drodze stosownego jurydycznego wywodu, na czym owe wątpliwości polegają, a także że mają one poważny oraz rzeczywisty charakter i ich rozstrzygnięcie wiąże się z rozpatrywaną sprawą i jest istotne z punktu widzenia wyniku postępowania oraz publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (por.m.in. postanowienia z 15 października 2002 r., II CZ 102/02, niepubl.; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, niepubl.; z 8 lipca 2008 r. I CSK 111/08, niepubl.; z 20 listopada 2015 r., III CSK 269/15, niepubl.; z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, niepubl.; z 3 sierpnia 2017 r., IV CSK 85/17, niepubl.; z 7 grudnia 2017 r., I CSK 499/17, niepubl.; z 26
kwietnia 2018 r., IV CSK 571/17, niepubl.).
Wątpliwości prawne dostrzeżone przez skarżącego nie czynią zadość wskazanym wymaganiom.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego co do zasady zarówno złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, jak i wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie takiego tytułu wykonawczego przerywa na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c. bieg przedawnienia jako czynność przedsięwzięta bezpośrednio w celu egzekwowania roszczeń (zob. np. uchwała Sądu Najwyższego z 16 stycznia 2004 r., III CZP 101/03, OSNC 2005, Nr 22, poz. 58; wyroki Sądu Najwyższego z 23 listopada 2011 r., IV CSK 156/11, OSNC - ZD 2013, Nr 1, poz. 7 i z 12 lutego 2015 r., IV CSK 272/14, niepubl.). Z orzecznictwa wynika również, że w przypadku przelewu wierzytelności nabywca wierzytelności uzyskuje ją w takim samym kształcie, w jakim przysługiwała zbywcy, co oznacza, iż co do zasady skutek w postaci przerwy przedawnienia uzyskany przez zbywcę odnosi się także do cesjonariusza (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2018 r., V CSK 533/17, OSNC 2019, nr 9, poz. 96).
Z wiążących ustaleń faktycznych wynika, że w dniu 2 listopada 2015 r. wydany został nakaz zapłaty przez Sąd Rejonowy w Lublinie w sprawie z powództwa Banku przeciwko M. H., zasądzający kwotę 165.034,37 zł z bliżej oznaczonymi odsetkami umownymi i ustawowymi („Tytuł egzekucyjny”), a w dniu 25 stycznia 2016 r. Sąd ten nadał Tytułowi klauzulę wykonalności.
W dniu czerwca 2016 r. Bank zawarł z Funduszem umowę przelewu (m.in.) wierzytelności z ww. nakazu zapłaty, a w dniu 28 października 2016 r. zostało umorzone - na podstawie art. 825 pkt 1 k.p.c., na wniosek Banku uzasadniony dokonaniem cesji na rzecz Funduszu - postępowanie egzekucyjne wszczęte 21 marca 2016 r.
W dniu 27 listopada 2017 r. Fundusz złożył wniosek o nadanie na jego rzecz klauzuli wykonalności Tytułowi egzekucyjnemu. Postanowieniem z 1 lutego 2018 r. nakazowi została nadana klauzula wykonalności na rzecz powanego, a 12 lutego 2018 r. tytuł wykonawczy został wydany pozwanemu. W dniu 17 czerwca 2019 r. powód został zawiadomiony o wszczęciu egzekucji na wniosek Funduszu.
W tak ustalonych okolicznościach faktycznych Sąd Apelacyjny przyjął, że w następstwie złożenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przez Bank nastąpiło skuteczne przerwanie terminu przedawnienia, co z kolei odniosło także skutek wobec nabywcy wierzytelności, czyli Funduszu. Ponadto pozwany, jako nowy wierzyciel, już w dniu 27 listopada 2017 r. złożył własny wniosek o nadanie klauzuli wykonalności w trybie art. 788 k.p.c., a tym samym przerwał sześcioletni termin przedawnienia wynikający z art. 125 k.c. oraz termin 3 lat co do egzekucji należności odsetkowych.
Zważywszy zatem, że w ocenie Sądu Fundusz samodzielnie przerwał bieg przedawnienia, sformułowane we wniosku wątpliwości co do tego, czy egzekucja wszczęta przez pierwotnego wierzyciela przerywa bieg przedawnienia również w stosunku do nabywcy wierzytelności, nie mają rozstrzygającego znaczenia dla wyniku postępowania. Skarżący nie wyjaśnił natomiast w żaden sposób, na czym polegać mają ujawnione jego zdaniem na tle regulacji art.
123 § pkt 1 oraz art. 124 k.c.
wątpliwości dotyczące „
wpływu czynności nabywcy wierzytelności na przerwanie biegu przedawnienia” ani nie wskazał, które z przyjętych przez Sąd Apelacyjny własnych czynności pozwanego nie powinny skutkować przerwaniem biegu przedawnienia. Tym samym nie wykazał występowania w sprawie przyczyny uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Z tych względów, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
l.n
ał

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI