III CSK 119/15

Sąd Najwyższy2015-08-26
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnainteres prawnyart. 189 k.p.c.nieważność umowyksięgi wieczysteochrona prawnaart. 82 k.c.

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, uznając, że nie zachodzi oczywista zasadność skargi.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, który oddalił apelację pozwanego w sprawie o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości. Pozwany zarzucał wadliwą wykładnię art. 189 k.p.c. i brak interesu prawnego powoda. Sąd Najwyższy uznał, że możliwość wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej nie wyłącza interesu prawnego w powództwie o ustalenie nieważności umowy, a także że każdy, kto ma interes, może domagać się ustalenia nieważności umowy z powodu wad określonych w art. 82 k.c.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym jako przewodniczący SSO Jacek Gudowski, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 sierpnia 2015 r., rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 16 września 2014 r. (sygn. akt I ACa 729/14). Sprawa dotyczyła ustalenia nieważności umowy sprzedaży nieruchomości. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 13 stycznia 2014 r. Pozwany w swojej skardze kasacyjnej podniósł zarzut oczywistej zasadności, wskazując na wadliwą wykładnię art. 189 k.p.c. oraz brak interesu prawnego powoda w wytoczeniu powództwa o ustalenie. Sąd Najwyższy, analizując te zarzuty, stwierdził, że możliwość wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym z zasady nie wyłącza interesu prawnego w wystąpieniu z powództwem o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c., ponieważ obie te instytucje procesowe mają inne funkcje i zapewniają inny zakres ochrony prawnej. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał, że jeżeli umowa jest nieważna z powodów określonych w art. 82 k.c., każdy, kto ma w tym interes, może domagać się ustalenia jej nieważności, niezależnie od tego, czy przysługuje mu roszczenie przewidziane w art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W świetle powyższego, Sąd Najwyższy uznał, że o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie może być mowy i na mocy art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił jej przyjęcia do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, możliwość wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z zasady nie wyłącza interesu prawnego w wystąpieniu z powództwem o ustalenie.

Uzasadnienie

Obie instytucje procesowe mają inne funkcje i zapewniają inny zakres ochrony prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
S. T.osoba_fizycznapowód
J. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym z zasady nie wyłącza interesu prawnego w wystąpieniu z powództwem o ustalenie.

k.c. art. 82

Kodeks cywilny

Jeżeli umowa jest nieważna z powodów określonych w tym artykule, każdy kto ma z tym interes, może domagać się ustalenia jej nieważności.

k.p.c. art. 398 § 9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

u.k.w.i.h. art. 10

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej nie wyłącza interesu prawnego w powództwie o ustalenie. Każdy, kto ma interes, może domagać się ustalenia nieważności umowy z powodu wad określonych w art. 82 k.c.

Odrzucone argumenty

Brak interesu prawnego powoda w wytoczeniu powództwa o ustalenie. Wadliwość wykładni art. 189 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Możliwość wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z zasady nie wyłącza interesu prawnego w wystąpieniu z powództwem o ustalenie. Inne są funkcje obu postępowań oraz zapewniają inny zakres ochrony prawnej. każdy kto ma z tym interes, może domagać się ustalenia jej nieważności

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 189 k.p.c. w kontekście interesu prawnego oraz ustalenia nieważności umowy z powodu wad z art. 82 k.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalenia nieważności umowy sprzedaży nieruchomości i relacji z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie związane z interesem prawnym w postępowaniu cywilnym, co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych ani sensacyjnych elementów.

Czy zawsze musisz mieć roszczenie, by ustalić nieważność umowy? SN wyjaśnia interes prawny.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 119/15
POSTANOWIENIE
Dnia 26 sierpnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Gudowski
w sprawie z powództwa S. T.
‎
przeciwko J. M.
‎
o ustalenie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 26 sierpnia 2015 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej pozwanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
‎
z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt I ACa 729/14,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 16 września 2014 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – w  sprawie o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości – oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 13 stycznia 2014 r.
Pozwany wniósł skargę kasacyjną, wskazując na jej oczywistą zasadność. Powołał się na niebudzącą – jego zdaniem – wadliwość wykładni art. 189 k.p.c. oraz  nieistnienie interesu prawnego powoda w wytoczeniu powództwa o ustalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Możliwość wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z  rzeczywistym stanem prawnym z zasady nie wyłącza interesu prawnego w  wystąpieniu z powództwem o ustalenie (art. 189 k.p.c.). Inne są funkcje obu postępowań oraz zapewniają inny zakres ochrony prawnej (por. np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2014 r., III CZP 121/13, OSNC 2015, nr 2, s. 17, postanowienie z dnia 8 kwietnia 2011 r., II CSK 493/10, OSNC - ZD 2011, nr C, poz.  70, wyrok z dnia 19 października 2004 r., II CK 152/04, nie publ.).
Jeżeli umowa jest nieważna z powodów określonych w art. 82 k.c., każdy kto ma z tym interes, może domagać się ustalenia jej nieważności, bez względu na to, czy przysługuje mu roszczenie przewidziane w art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.).
W tej sytuacji o oczywistej zasadności skargi nie może być mowy.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI