I CSK 25/14

Sąd Najwyższy2014-10-10
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
służebność gruntowaskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzesłanki przyjęcia skargiart. 285 k.c.art. 398^9 k.p.c.nieruchomościprawo rzeczowe

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 398^9 § 1 k.p.c.

Wnioskodawcy domagali się ustanowienia służebności gruntowej. Sąd Okręgowy w P. wydał postanowienie w tej sprawie, od którego uczestniczka postępowania wniosła skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności brak było oczywistej zasadności skargi. W związku z tym odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Sprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności gruntowej. Po wydaniu postanowienia przez Sąd Okręgowy w P., uczestniczka postępowania złożyła skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie tej skargi do rozpoznania, opierając się na przesłankach określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., które obejmują istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywistą zasadność skargi. Uczestniczka argumentowała, że skarga jest oczywiście uzasadniona ze względu na naruszenie art. 285 k.c. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że oczywista zasadność wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów, widocznej prima facie. Analizując uzasadnienie wniosku i postanowienia Sądu Okręgowego, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie wykazano oczywistej zasadności skargi. Odwołał się do orzecznictwa dotyczącego ustanawiania służebności gruntowych, w tym do art. 151 k.c. i innych postanowień Sądu Najwyższego, które potwierdzają możliwość ustanowienia służebności o treści zbliżonej do tej w rozpatrywanej sprawie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek do jej przyjęcia do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że uczestniczka nie wykazała oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, która wymagałaby powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia przepisów widoczną prima facie. Analiza orzeczenia Sądu Okręgowego i przywołane orzecznictwo SN nie potwierdziły, że zaskarżone postanowienie jest oczywiście nieprawidłowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

R. B. (uczestniczka postępowania)

Strony

NazwaTypRola
W. N.osoba_fizycznawnioskodawca
E. N.osoba_fizycznawnioskodawca
R. B.inneuczestnik postępowania

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.c. art. 285

Kodeks cywilny

Dotyczy treści służebności gruntowej i możliwości jej ustanowienia.

k.c. art. 151

Kodeks cywilny

Reguluje możliwość ustanowienia służebności gruntowej na potrzeby budynku wzniesionego na nieruchomości sąsiedniej z przekroczeniem jej granicy.

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga od skarżącego powołania i uzasadnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym dla przyjęcia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącą przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności brak oczywistej zasadności skargi.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona ze względu na naruszenie art. 285 k.c. w związku z ustanowieniem służebności gruntowej o treści pozbawiającej właściciela władztwa nad częścią nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Skład orzekający

Marta Romańska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności pojęcia oczywistej zasadności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o służebność.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kryteria, jakie musi spełnić skarga kasacyjna, aby Sąd Najwyższy ją przyjął do rozpoznania. Jest to istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki przyjęcia do rozpoznania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 25/14
POSTANOWIENIE
Dnia 10 października 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marta Romańska
w sprawie z wniosku W. N. i E. N.
‎
przy uczestnictwie R. B.
‎
o ustanowienie służebności gruntowej,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 10 października 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania
od postanowienia Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt I Ca […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.). Cel wymagań przewidzianych przez art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadnieni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jest konsekwencją oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich jest mowa w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został przez uczestniczkę uzasadniony oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej, wynikającą z naruszenia art. 285 k.c. w związku z ustanowieniem służebności gruntowej o takiej treści, która prowadzi do pozbawienia właściciela nieruchomości obciążonej władztwa nad pewną częścią jego nieruchomości, w warunkach gdy istnieje możliwość zastosowania innego rozwiązania zapewniającego zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne
prima facie
, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.).
Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia nie usprawiedliwia tezy, że skarga kasacyjna uczestniczki jest oczywiście uzasadniona. W motywach zaskarżonego orzeczenia Sąd Okręgowy w celu wykazania, że konstrukcja służebności ustanowionej w relacjach między stronami nie jest nieznana systemowi prawnemu i niespotykana w praktyce, odwołał się do art. 151 k.c., który to przepis zezwala na uregulowanie w formie ustanowienia służebności gruntowej tytułu prawnego do korzystania z cudzego gruntu na potrzeby budynku wzniesionego na nieruchomości sąsiedniej, lecz z przekroczeniem jej granicy. Trwałość takiego obciążenia jest ograniczona do okresu, w ciągu którego nieruchomość władnąca pozostaje zabudowana. O możliwości zezwolenia właścicielowi nieruchomości władnącej na korzystanie z wydzielonej części nieruchomości obciążonej i w określonym celu, Sąd Najwyższy wypowiedział się też w postanowieniach z 30 czerwca 2011 r., III CSK 272/10, OSNC ZD 2012, nr 2, poz. 44 i z 21 lipca 2010 r., III CSK 9/10 oraz z 21 lipca 2010 r., III CSK 279/09, nie publ., a wprost na temat możliwości obciążenia nieruchomości służebnością o takiej treści, jak ustanowiona w niniejszej sprawie - w postanowieniu z 6 grudnia 2012 r., IV CSK 185/12.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 398
9
§ 1 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI