I CSK 249/13

Sąd Najwyższy2013-12-18
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo procesowepełnomocnik z urzęduprawo do obronyzakład karnykoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że osadzenie w zakładzie karnym nie pozbawia strony możliwości obrony swoich praw, zwłaszcza gdy składa ona pisma procesowe.

Powód, osadzony w zakładzie penitencjarnym, wniósł skargę kasacyjną, argumentując nieważność postępowania brakiem możliwości obrony swoich praw z powodu odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że sama niemożność uczestniczenia w rozprawach nie oznacza pozbawienia możliwości obrony, jeśli strona może przedstawiać swoje racje w pismach procesowych, co w tej sprawie miało miejsce.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powoda, który przebywał w zakładzie penitencjarnym. Głównym argumentem skarżącego była nieważność postępowania wynikająca z pozbawienia go możliwości obrony swoich praw, co miało być skutkiem wielokrotnego odrzucania jego wniosków o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Podkreślono, że nieuwzględnienie wniosku o pełnomocnika z urzędu co do zasady nie pozbawia strony możliwości obrony, chyba że całokształt okoliczności faktycznie uniemożliwia stronie działanie w postępowaniu. W tej konkretnej sprawie, sąd uznał, że powód miał możliwość obrony, czego dowodem były składane przez niego pisma procesowe oraz wypożyczanie akt. Sama niemożność uczestniczenia w rozprawach z powodu osadzenia nie jest równoznaczna z pozbawieniem możliwości obrony, gdyż racje strony mogą być skutecznie przedstawiane na piśmie. W związku z brakiem przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania. Zasądzono również koszty postępowania kasacyjnego od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, co do zasady nieuwzględnienie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie oznacza pozbawienia możliwości obrony swoich praw, zwłaszcza gdy strona może skutecznie przedstawiać swoje racje w pismach procesowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sama niemożność uczestniczenia w rozprawach z powodu osadzenia w zakładzie penitencjarnym nie jest równoznaczna z pozbawieniem możliwości obrony, jeśli strona aktywnie składa pisma procesowe i korzysta z innych dostępnych środków obrony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Minister Sprawiedliwości

Strony

NazwaTypRola
M. H.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Minister Sprawiedliwościorgan_państwowypozwany
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwaorgan_państwowyinna

Przepisy (1)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. do przyjęcia skargi kasacyjnej. Osadzenie w zakładzie karnym nie pozbawia strony możliwości obrony, jeśli może ona przedstawiać swoje racje w pismach procesowych. Powód aktywnie korzystał z możliwości procesowych (składanie pism, wypożyczanie akt).

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu pozbawienia możliwości obrony praw.

Godne uwagi sformułowania

co do zasady nieuwzględnienie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie oznacza pozbawienia możliwości obrony swoich praw Wyjątki od tej zasady należy rozumieć wąsko, gdy w konkretnym przypadku, z uwagi na całokształt okoliczności, strona rzeczywiście nie może działać w postępowaniu. Sama niemożność uczestniczenia w rozprawach, wynikająca z osadzenia w zakładzie penitencjarnym, nie świadczy o pozbawieniu możliwości obrony swych praw, skoro strona swoje racje może skutecznie przedstawiać właśnie w pismach procesowych.

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej oraz zakresu prawa do obrony w kontekście osadzenia w zakładzie karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i braku spełnienia wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące prawa do obrony i wymogów formalnych skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.

Czy pobyt w więzieniu oznacza brak prawa do obrony? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 249/13
POSTANOWIENIE
Dnia 18 grudnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z powództwa M. H.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Sprawiedliwości
‎
o zadośćuczynienie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 grudnia 2013 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt I ACa […],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii
‎
Generalnej Skarbu Państwa 3600 (trzy tysiące sześćset)
‎
złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W skardze kasacyjnej powoda jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołano się wyłącznie na nieważność postępowania, która, w ocenie skarżącego, wynika z pozbawienia go możliwości obrony swych praw. Jest to skutkiem odrzucania i oddalania wielu składanych przez niego wniosków w toku postępowania o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu. W konsekwencji, przebywając w zakładzie penitencjarnym, nie mógł się bronić w postępowaniu sądowym. Argument ten nie przemawia jednak za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, co do zasady nieuwzględnienie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie oznacza pozbawienia możliwości obrony swoich praw. Wyjątki od tej zasady należy rozumieć wąsko, gdy w konkretnym przypadku, z uwagi na całokształt okoliczności, strona rzeczywiście nie może działać w postępowaniu. Tak jednak w tej sprawie nie było, o czym świadczą składane przez osadzonego pisma procesowe, a nawet wypożyczanie akt sądowych do aresztu śledczego. Sama niemożność uczestniczenia w rozprawach, wynikająca z osadzenia w zakładzie penitencjarnym, nie świadczy o pozbawieniu możliwości obrony swych praw, skoro strona swoje racje może skutecznie przedstawiać właśnie w pismach procesowych. W tym stanie rzeczy brak podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398
9
§ 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Brak było podstaw do zasądzenia wynagrodzenia dla reprezentującego skarżącego pełnomocnika z urzędu - w skardze kasacyjnej nie zawarł on bowiem ani wniosku o zasądzenie na jego rzecz takich kosztów, ani też stwierdzenia, że koszty te w żadnej części nie zostały pokryte.
aw
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI