I CSK 3955/22

Sąd Najwyższy2022-11-24
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnasąd najwyższynieważność umowykredytabuzywnośćklauzule niedozwoloneTSUEorzecznictwo

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku do rozpoznania, uznając, że podniesione zagadnienia prawne dotyczące abuzywności postanowień umownych zostały już rozstrzygnięte.

Powodowie domagali się stwierdzenia nieważności umowy kredytu. Sąd Rejonowy i Okręgowy uznali umowę za nieważną. Bank złożył skargę kasacyjną, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące niejednoznaczności postanowień umownych i ich abuzywności oraz potrzebę wykładni przepisów. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że podniesione kwestie zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie SN i TSUE.

Sprawa dotyczyła pozwu o stwierdzenie nieważności umowy kredytu na cele mieszkaniowe zawartej między powodami a Bankiem S.A. Sąd Rejonowy w Gdyni uznał umowę za nieważną, a Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił apelację banku. Bank złożył skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, powołując się na przesłanki przedsądu z art. 398^9 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Wskazał na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości oszacowania przyszłych świadczeń jako kryterium niejednoznaczności i abuzywności postanowień umownych, a także na potrzebę wykładni przepisów dotyczących skutków uznania postanowień za abuzywne. Sąd Najwyższy, analizując skargę, przypomniał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym rozwojowi prawa i jednolitości orzecznictwa, a instytucja przedsądu ma na celu selekcję spraw. Stwierdził, że bank nie wykazał spełnienia przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania, a podniesione problemy prawne zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od banku na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie wykazał, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie, ponieważ kwestie te zostały już rozstrzygnięte.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesione przez bank zagadnienia prawne dotyczące abuzywności postanowień umownych, w tym kwestii niejednoznaczności i możliwości oszacowania przyszłych świadczeń, zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz wyroku TSUE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

NazwaTypRola
A. Z.osoba_fizycznapowód
I. Z.osoba_fizycznapowód
Bank spółce akcyjnej w W.spółkapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Instytucja przedsądu służy selekcji skarg pod kątem realizacji celu skargi kasacyjnej (rozwój prawa, jednolitość orzecznictwa, usunięcie wadliwych orzeczeń), a nie jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia. Sąd Najwyższy bada jedynie przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 1-4 k.p.c.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Istotne zagadnienie prawne to zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe dla rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Wymaga sformułowania i uzasadnienia występowania w sprawie.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Powołanie się na potrzebę wykładni przepisów wymaga wskazania przepisu, określenia zakresu wykładni, wykazania poważnego charakteru wątpliwości oraz, w przypadku rozbieżności w orzecznictwie, wskazania i analizy tych rozbieżnych orzeczeń.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 385 § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego istotnego zagadnienia prawnego. Brak wykazania przez skarżącego potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie. Kwestie podniesione w skardze kasacyjnej zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna została ukształtowana [...] jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Instytucja tzw. przedsądu [...] jest ograniczony [...] wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398^9 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Jacek Grela

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia przesłanek z art. 398^9 k.p.c., zwłaszcza gdy podniesione zagadnienia prawne zostały już rozstrzygnięte."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie etapu przedsądu w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i jej przyjęciem do rozpoznania, a także odnosi się do utrwalonego orzecznictwa w sprawach o abuzywność klauzul umownych w umowach kredytowych.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki przedsądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CSK 3955/22
POSTANOWIENIE
Dnia 24 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Grela
w sprawie z powództwa A. Z. i I. Z.
‎
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
‎
o stwierdzenie nieważności umowy kredytu,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 listopada 2022 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
‎
z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. akt III Ca 702/21,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
I. Z. i A. Z. wnieśli pozew przeciwko Bank S.A. z siedzibą w W. o stwierdzenie nieważności umowy kredytu na cele mieszkaniowe [...] nr [...] zawartej 1 sierpnia 2007 r.
Wyrokiem z 27 kwietnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Gdyni stwierdził, że umowa jest nieważna.
Wyrokiem z 8 grudnia 2021 r.
Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił apelację pozwanego.
W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 398
9
§ 1 pkt 1 i 2 k.p.c.
W ocenie skarżącego w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne polegające na konieczności ustalenia, czy brak możliwości oszacowania kwoty, którą strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości stanowi
per se
o niejednoznaczności tego postanowienia umownego, a w konsekwencji, czy postanowienie takie powinno podlegać badaniu pod kątem abuzywności?
Zdaniem pozwanego
istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 385
1
§ 1 i 2 k.c., w zakresie, w jakim odnoszą się one do skutków uznania postanowień umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398
9
§ 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).
Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08).
Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższe przesłanki nie zostały wykazane. W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie spełniona została któraś z przesłanek przyjęcia sprawy do rozpoznania, a przedstawione problemy prawne, dotyczące umowy kredytu, zostały już rozstrzygnięte w wyrokach Sądu Najwyższego:
z 18 maja 2022 r.
, II CSKP 972/22, z 18 maja 2022 r., II CSKP 1030/22 i z 17 marca 2022 r., II CSKP 474/22 oraz w wyroku TSUE z 8 września 2022 r. (C-80/21, C-81/21, C-82/21, Deutsche Bank Polska i Bank Millennium).
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 99 w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI