I CSK 2476/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanej E.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi w sprawie o zapłatę. Pozwana podniosła zagadnienie prawne dotyczące tego, czy pandemia COVID-19 i jej skutki gospodarcze mogą być uznane za siłę wyższą, zwalniającą z odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania. Skarżąca argumentowała również, że orzeczenie sądu odwoławczego naruszało przepisy dotyczące odpowiedzialności dłużnika. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że przedstawione zagadnienie prawne, choć potencjalnie istotne, nie pozostawało w bezpośrednim związku z ustaleniami faktycznymi sprawy. Z ustaleń sądów niższych instancji wynikało, że przyczyną niewykonania zobowiązania było zaoferowanie do sprzedaży towaru, którego pozwana nie posiadała, a nie bezpośrednio pandemia. Sąd podkreślił również, że nie można jednocześnie twierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona i wymaga wykładni przepisów, która budzi wątpliwości. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił dopuszczenia prokuratora do udziału w postępowaniu i odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności relacji między zagadnieniem prawnym a stanem faktycznym oraz pojęciem 'oczywistej uzasadnioności' skargi.
Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii siły wyższej w kontekście pandemii.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozprzestrzenianie się wirusa SARS-CoV-2, wywołujące chorobę COVID-19 oraz wynikające z tego skutki gospodarcze, takie jak przerwanie łańcuchów dostaw, reglamentacja towarów, gwałtowne wahania cen na rynku, a także niewykonanie zobowiązań przez kontrahentów, stanowią siłę wyższą i mogą być postrzegane jako przesłanka zwalniająca od ponoszenia odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania z powodu braku możliwości wykonania świadczenia z przyczyn niezależnych od dłużnika, powstałych wskutek okoliczności nadzwyczajnych i niemożliwych do przewidzenia?
Odpowiedź sądu
Nie, pandemia COVID-19 nie stanowiła siły wyższej w okolicznościach tej sprawy, ponieważ przyczyną niewykonania zobowiązania było wprowadzające w błąd zachowanie pozwanej, która oferowała nieposiadany towar do sprzedaży, a nie bezpośrednio pandemia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie prawne dotyczące siły wyższej w kontekście pandemii nie było bezpośrednio związane z ustaleniami faktycznymi sprawy. Z ustaleń wynikało, że pozwana oferowała do sprzedaży towar, którego nie posiadała, a jej zachowanie, a nie pandemia, było bezpośrednią przyczyną niewykonania zobowiązania.
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. w przypadku naruszenia przepisów prawa, których wykładnia budzi wątpliwości i wymaga wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeżeli o występowaniu tej przesłanki miałoby świadczyć naruszenie przepisów prawa, których wykładnia nasuwa wątpliwości i wymaga wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 1 (zagadnienie prawne) i pkt 4 (oczywista uzasadniona skarga) k.p.c. wykluczają się. Nie można jednocześnie twierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona (co oznacza oczywistą bezzasadność zaskarżonego orzeczenia) i że wymaga wykładni przepisów, która z natury rzeczy wymaga pogłębionych rozważań.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E.W. | osoba_fizyczna | powód |
| Ł.W. | osoba_fizyczna | powód |
| E.S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy dopuszczenia prokuratora do udziału w postępowaniu kasacyjnym oraz odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Naruszenie przepisów poprzez brak kwalifikacji pandemicznego rozprzestrzeniania się choroby wywołanej koronawirusem jako siły wyższej.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Naruszenie przepisów poprzez brak kwalifikacji pandemicznego rozprzestrzeniania się choroby wywołanej koronawirusem jako siły wyższej.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący niedopuszczalności zaskarżenia ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący niedopuszczalności zaskarżenia ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedstawione zagadnienie prawne dotyczące pandemii jako siły wyższej nie było bezpośrednio związane z ustaleniami faktycznymi sprawy. • Przyczyną niewykonania zobowiązania było wprowadzające w błąd zachowanie pozwanej, a nie bezpośrednio pandemia. • Przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. wykluczają się.
Odrzucone argumenty
Pandemia COVID-19 stanowi siłę wyższą zwalniającą z odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania. • Orzeczenie sądu odwoławczego narusza art. 361 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 471 k.c.
Godne uwagi sformułowania
zagadnienie prawne powinno zostać sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy • nie można twierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona [...] a jednocześnie wskazywać na istnienie potrzeby wykładni przepisów
Skład orzekający
Mariusz Załucki
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności relacji między zagadnieniem prawnym a stanem faktycznym oraz pojęciem 'oczywistej uzasadnioności' skargi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii siły wyższej w kontekście pandemii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z pandemią COVID-19 i jej wpływem na zobowiązania, choć ostatecznie Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął go merytorycznie, skupiając się na formalnych przesłankach przyjęcia skargi.
“Pandemia COVID-19 jako siła wyższa? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy skarga kasacyjna ma szansę na rozpoznanie.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.