I CSK 246/13

Sąd Najwyższy2013-12-18
SNnieruchomościplanowanie przestrzenneŚrednianajwyższy
plan miejscowydroga lokalnawłasnośćwywłaszczenieskarga kasacyjnaSąd Najwyższyzagospodarowanie przestrzenne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące planowania przestrzennego i nie wystąpiło istotne zagadnienie prawne.

Strona powodowa wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się jego uchylenia i rozpoznania sprawy. Jako podstawę przyjęcia skargi wskazano oczywistą zasadność oraz cztery istotne zagadnienia prawne dotyczące skutków zarezerwowania działki w planie miejscowym na drogę lokalną. Sąd Najwyższy uznał, że skarga nie jest oczywiście uzasadniona, a interpretacja Sądu Apelacyjnego jest prawidłowa.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Krzysztofa Pietrzykowskiego rozpoznał skargę kasacyjną strony powodowej, P. […] Spółki z o.o. w W. (obecnie "L. […] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością P. […]" Spółki Komandytowo-Akcyjnej z siedzibą w W.), przeciwko Gminie L. w sprawie o nakazanie i zasądzenie. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na art. 398^9^ § 1 k.p.c., który stanowi, że Sąd Najwyższy przyjmuje skargę do rozpoznania, gdy występują istotne zagadnienia prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że skarga nie jest oczywiście uzasadniona, a Sąd Apelacyjny trafnie wskazał, że samo przeznaczenie terenu na drogę lokalną w planie zagospodarowania przestrzennego nie stanowi zmiany sposobu korzystania z działki, dopóki pozostaje ona własnością prywatną. Sąd Najwyższy podkreślił, że interpretacja art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dokonana przez Sąd Apelacyjny nie jest oczywiście wadliwa i znajduje uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W szczególności, zarezerwowanie działki w planie miejscowym na drogę publiczną nie ogranicza praw właściciela, dopóki nie dojdzie do wywłaszczenia. Przedstawione przez skarżącego zagadnienia prawne zostały uznane za subiektywne wątpliwości, które dają się wyjaśnić w drodze typowej wykładni prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, samo przeznaczenie terenu na drogę lokalną w planie zagospodarowania przestrzennego nie stanowi zmiany sposobu korzystania z działki, dopóki pozostaje ona własnością prywatną i nie doszło do wywłaszczenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny trafnie wskazał, że dopóki działka jest własnością prywatną, właściciel może uniemożliwić korzystanie z niej osobom trzecim, nawet jeśli plan przeznacza ją na drogę publiczną. Nie stanowi to ograniczenia korzystania z nieruchomości, jeśli dotychczas była wykorzystywana jako droga. Ewentualne ograniczenie nastąpi dopiero przy realizacji planu, np. poprzez wywłaszczenie. Interpretacja art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie budzi wątpliwości w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
P. […] Spółki z o.o. w W., obecnie "L. […] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością P. […]" Spółki Komandytowo-Akcyjnej z siedzibą w W.spółkapowód
Gmina L.instytucjapozwany

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

u.p.z.p. art. 36

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis ten dotyczy roszczeń właścicieli nieruchomości, gdy plan miejscowy narusza ich prawa nabyte, ingerując w sposób korzystania z nieruchomości. Samo przeznaczenie nieruchomości w planie nie ogranicza praw właściciela, chyba że dochodzi do wywłaszczenia.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Oczywista zasadność skargi kasacyjnej. Zarezerwowanie w miejscowym planie zagospodarowania nieruchomości na drogę lokalną stanowi zmianę przeznaczenia i sposobu korzystania z tej działki. Występowanie istotnych zagadnień prawnych dotyczących skutków zarezerwowania działki w planie miejscowym na drogę publiczną.

Godne uwagi sformułowania

Samo przeznaczenie terenu na określone funkcje w planie zagospodarowania terenu nie świadczy o zmianie sposobu korzystania z tego terenu. Dopóki bowiem działka będzie własnością prywatną, dopóty nie może stać się drogą publiczną. Ewentualne przeznaczenie jej na ten cel może jedynie służyć w przyszłości wdrożeniu postępowania wywłaszczeniowego. Wykładnia art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie budzi w tym zakresie wątpliwości. Każde uchwalenie planu miejscowego łączyłoby się z potencjalnymi roszczeniami właścicieli nieruchomości objętych planem, co byłoby absurdem.

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego, skutków miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla prawa własności oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarezerwowania działki na drogę lokalną w planie miejscowym i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości, jakim są skutki planów miejscowych dla ich praw, a także procedury kasacyjnej przed Sądem Najwyższym.

Czy plan miejscowy może pozbawić Cię prawa do własności? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 246/13
POSTANOWIENIE
Dnia 18 grudnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z powództwa P. […] Spółki z o.o. w W., obecnie "L. […] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością P. […]" Spółki Komandytowo-Akcyjnej z siedzibą w W.
‎
przeciwko Gminie L.
‎
o nakazanie i zasądzenie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 grudnia 2013 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt I ACa […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W skardze kasacyjnej jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania podniesiono oczywistą zasadność skargi oraz występujące na jej tle cztery istotne zagadnienia prawne. Oczywista zasadność skargi ma polegać na tym, że zarezerwowanie w  miejscowym planie zagospodarowania nieruchomości na drogę lokalną nie  stanowi zmiany przeznaczenia i sposobu korzystania z tej działki – wszak od tej pory właściciel może korzystać z działki tylko wraz z innymi osobami (musi znosić korzystanie z niej przez inne osoby). W tej sprawie skarga nie jest oczywiście uzasadniona, trafnie bowiem Sąd Apelacyjny wskazał, że samo przeznaczenie terenu na określone funkcje w planie zagospodarowania terenu nie świadczy o zmianie sposobu korzystania z tego terenu. Dopóki bowiem działka będzie własnością prywatną, dopóty nie może stać się drogą publiczną. Ewentualne przeznaczenie jej na ten cel może jedynie służyć w przyszłości wdrożeniu postępowania wywłaszczeniowego. Skoro zatem dotychczas działka jest wykorzystywana jako droga prywatna, a w planie przeznaczono ją na drogę lokalną, to nic się nie zmieniło i nie ma podstaw do żądania jej wykupienia, a skarga nie jest oczywiście uzasadniona. Można oczywiście bronić odmiennej interpretacji mających zastosowanie w sprawie przepisów, co czyni skarżący w skardze kasacyjnej, jednakże niewątpliwie sposobu wykładni dokonanej przez Sąd Apelacyjny nie można uznać za oczywiście wadliwego, tym bardziej, że znajduje on swoje uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pierwsze zagadnienie prawne sprowadza się do pytania o skutki zarezerwowania działki w planie miejscowym na drogę publiczną co do prawa własności tej działki. Sąd Apelacyjny trafnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku SA, że jest to  bez znaczenia – jeżeli działka pozostaje własnością prywatną, to właściciel może uniemożliwić korzystanie z niej osobom trzecim, choćby plan przeznaczał ją  na drogę publiczną. Nie stanowi to również ograniczenia korzystania z tej nieruchomości, skoro dotychczas była wykorzystywana jako droga. Ewentualne ograniczenie mogłoby mieć miejsce dopiero przy realizacji planu, np. wywłaszczeniu. Wreszcie ze sformułowania art. 36 ustawy o planowaniu i  zagospodarowaniu przestrzennym jasno wynika, że dotyczy on również nieruchomości nieobjętych bezpośrednio planem miejscowym, jeśli uchwalenie tego planu jednoznacznie rzutuje na korzystanie z nich. Przedstawione zagadnienie prawne stanowi zatem wyłącznie subiektywną wątpliwość skarżącego. Wykładnia art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie budzi w tym zakresie wątpliwości – przewidziane tam roszczenie przysługuje wyłącznie, gdy plan miejscowy „narusza prawa nabyte”, tzn. ingeruje w sposób korzystania z  nieruchomości. Sam plan nie może przy tym zmieniać własności i samo przeznaczenie konkretnej nieruchomości w planie nie ogranicza praw właściciela. Jedyny skutek planu jest taki, że właściciel nie będzie mógł zmienić sposobu korzystania ze swojej nieruchomości na niezgodny z planem, ponieważ np. nie dostanie pozwolenia na budowę. Jednakże takiej sytuacji, tj. wyłączenia prawa do zmiany sposobu korzystania z nieruchomości przez właściciela, art. 36 ustawy o  planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie normuje. Inaczej bowiem każde uchwalenie planu miejscowego łączyłoby się z potencjalnymi roszczeniami właścicieli nieruchomości objętych planem, co byłoby absurdem. Skoro zatem przedstawione w skardze zagadnienia prawne dadzą się wyjaśnić w drodze typowej wykładni prawa, a poruszone w nich problemy jurydyczne trafnie rozstrzygnął Sąd II instancji, to brak podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398
9
§ 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
aw
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI