I CSK 244/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy postanowieniem z 30 czerwca 2025 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej A.O. do rozpoznania w sprawie o zniesienie współwłasności. Skarga kasacyjna była skierowana przeciwko postanowieniu Sądu Okręgowego w Białymstoku z 25 stycznia 2023 r., które oddaliło apelację uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim. Sąd Rejonowy wcześniej oddalił wniosek A.O. o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie udziału 1/2 w działce, uznając, że do 2008 r. uczestnik nie zamanifestował wystarczająco swojej woli posiadania całej nieruchomości dla siebie, a od tego czasu nie upłynął wymagany prawem okres posiadania. Sąd Najwyższy, analizując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi, które są przesłankami przyjęcia skargi do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c. Sąd podkreślił, że zagadnienie prawne musi mieć charakter abstrakcyjny i przyczyniać się do rozwoju prawa, a nie służyć jedynie rozstrzygnięciu indywidualnej sprawy. Wskazano również, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko dotyczące warunków zasiedzenia idealnego udziału we współwłasności, które wymaga wyraźnego zamanifestowania woli posiadania dla siebie i odsunięcia innych współwłaścicieli. Ciężar udowodnienia zmiany charakteru posiadania spoczywa na współwłaścicielu. Sąd uznał, że argumentacja skarżącego była ogólnikowa, jednostronna i nie wykazała rażących naruszeń prawa, a jego celem było kwestionowanie niesatysfakcjonującego go rozstrzygnięcia w trzeciej instancji, czemu postępowanie kasacyjne nie służy. W związku z tym, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego pozostawiono sądowi kończącemu postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności dotyczących istnienia istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi. Potwierdzenie utrwalonych zasad dotyczących zasiedzenia przez współwłaściciela.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z procedurą kasacyjną i wymogami stawianymi skardze kasacyjnej. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii zasiedzenia, a jedynie odmawia jego rozpoznania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwym jest powołanie się na domniemanie prawne ustanowione w art. 339 k.c. oraz art. 340 k.c. i wywołanie w ten sposób skutku w postaci nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia w sytuacji uprzedniego korzystania z nieruchomości na zasadzie quod usum?
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że do zmiany charakteru posiadania między współwłaścicielami konieczne jest wyraźne zamanifestowanie woli posiadania wyłącznie dla siebie i odsunięcia innych współwłaścicieli, a ciężar dowodu spoczywa na współwłaścicielu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pytanie prawne postawione przez skarżącego miało charakter kazuistyczny i nie spełniało wymogów istotnego zagadnienia prawnego, które wymagałoby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Podkreślono, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wyjaśniano warunki zasiedzenia idealnego udziału we współwłasności, które wymagają udowodnienia przez współwłaściciela zmiany charakteru posiadania.
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w sytuacji, gdy skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, te przesłanki są wzajemnie sprzeczne. Ta sama kwestia nie może stanowić źródła zagadnienia o problemowym i niejasnym charakterze i zarazem podstawy ewidentnej zasadności skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na wewnętrzną sprzeczność w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, gdzie skarżący jednocześnie powoływał się na istotne zagadnienie prawne i oczywistą zasadność skargi. Podkreślono, że te przesłanki nie mogą być jednocześnie spełnione dla tej samej kwestii.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A.O. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 339
Kodeks cywilny
k.c. art. 340
Kodeks cywilny
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego o charakterze abstrakcyjnym, syntetycznym i uniwersalnym. • Argumentacja skarżącego była ogólnikowa, jednostronna i ograniczała się do przedstawienia własnego poglądu prawnego w opozycji do stanowiska sądu drugiej instancji. • Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania zawierał wewnętrzną sprzeczność, wskazując jednocześnie na istotne zagadnienie prawne i oczywistą zasadność skargi. • Skarżący nie wykazał rażącego naruszenia prawa w ustalonym stanie faktycznym. • Skarżący traktuje skargę kasacyjną jako instrument pozwalający na kwestionowanie niesatysfakcjonującego go rozstrzygnięcia w trzeciej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym. • Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą usuwanie błędów w zakresie wykładni i stosowania prawa w każdej indywidualnej sprawie. • Nie istnieje przy tym istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia oraz wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. • Przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumieć sytuację, w której skarga jest uzasadniona w sposób ewidentny, wskazując na rażące i poważne uchybienia zaskarżonego orzeczenia, które są możliwe do stwierdzenia bez konieczności prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. • Ciężar udowodnienia przez jednego ze współwłaścicieli, że zmienił zakres posiadania samoistnego, spoczywa na nim, wraz z niekorzystnymi skutkami, jakie wiążą się z niewykazaniem w sprawie o zasiedzenie tego przymiotu.
Skład orzekający
Monika Koba
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności dotyczących istnienia istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi. Potwierdzenie utrwalonych zasad dotyczących zasiedzenia przez współwłaściciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z procedurą kasacyjną i wymogami stawianymi skardze kasacyjnej. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii zasiedzenia, a jedynie odmawia jego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje rygorystyczne wymogi stawiane skargom kasacyjnym i stanowi przykład rutynowego stosowania tych przepisów przez Sąd Najwyższy. Jest interesująca dla prawników procesowych.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną? Kluczowe wymogi formalne i merytoryczne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.