I CSK 2342/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną B. P. i T. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2024 r. w sprawie o zapłatę. Skarżący wnieśli o przyjęcie skargi do rozpoznania, opierając się na dwóch przesłankach: nieważności postępowania oraz oczywistej zasadności skargi. Jako podstawę nieważności wskazali udział w składzie orzekającym sędziego powołanego w trybie budzącym wątpliwości konstytucyjne, co miało naruszać standardy niezawisłości i bezstronności. Podnosili również, że skarga jest oczywiście uzasadniona z powodu nierozpoznania istoty sprawy, w szczególności nierozpatrzenia zarzutu przedawnienia roszczenia okresowego oraz braku rozstrzygnięcia co do podstawy prawnej dochodzonego roszczenia, w tym zawarcia umowy nienazwanej. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że zarzut dotyczący bezstronności sędziego wymaga skonkretyzowanych okoliczności wskazujących na zagrożenie bezstronności w danym przypadku, a samo odniesienie do trybu powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa nie jest wystarczające. Podkreślono również, że skarżący nie skorzystali z procedury testu bezstronności na wcześniejszym etapie postępowania. Odnosząc się do oczywistej zasadności skargi, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przesłanka ta zachodzi, gdy z treści skargi wynika kwalifikowane naruszenie przepisów prawa, które spowodowało wydanie oczywiście nieprawomocnego orzeczenia. W ocenie Sądu Najwyższego, sądy obu instancji prawidłowo uznały, że strony zawarły umowę nienazwaną zbliżoną do umowy pożyczki, a spłata pożyczki w ratach nie stanowi świadczenia okresowego w rozumieniu art. 118 k.c., co oznacza, że roszczenie nie było przedawnione. W konsekwencji, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od pozwanych na rzecz powoda koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia przesłanek formalnych, w szczególności dotyczących zarzutów nieważności postępowania związanych z trybem powołania sędziego oraz oczywistej zasadności skargi w kontekście przedawnienia roszczeń z umów nienazwanych.
Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia umów nienazwanych może mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut nieważności postępowania oparty na trybie powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa, ukształtowaną w określonym trybie, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut bezstronności dotyczący trybu powołania sędziego wymaga skonkretyzowanych okoliczności wskazujących na zagrożenie bezstronności w danym przypadku, a samo odniesienie do trybu powołania nie jest wystarczające. Ponadto, pełnomocnik skarżących nie skorzystał z procedury testu bezstronności na wcześniejszym etapie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzut bezstronności musi być oparty na konkretnych okolicznościach, a nie tylko na trybie powołania sędziego. Brak skorzystania z procedury testu bezstronności na wcześniejszym etapie postępowania również wyklucza możliwość powoływania się na nieważność postępowania na etapie kasacyjnym.
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w sytuacji, gdy skarżący podnoszą zarzut nierozpoznania istoty sprawy, w tym zarzut przedawnienia roszczenia okresowego, a sądy obu instancji uznały, że zawarto umowę nienazwaną zbliżoną do umowy pożyczki, która nie jest świadczeniem okresowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona, ponieważ sądy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące umów nienazwanych i przedawnienia, uznając, że roszczenie nie było przedawnione.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że oczywista zasadność skargi wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa, które spowodowało wydanie oczywiście nieprawomocnego orzeczenia. W tej sprawie sądy prawidłowo uznały, że spłata pożyczki w ratach nie jest świadczeniem okresowym w rozumieniu art. 118 k.c., a zatem zastosowanie 3-letniego terminu przedawnienia było nieuzasadnione.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | powód |
| B. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Na podstawie tego przepisu Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania.
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Cel wymagania przewidzianego w tym przepisie może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 42a § § 3-13
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy przewidujące procedurę testu bezstronności sędziego.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący terminów przedawnienia, w tym roszczeń okresowych. Sąd uznał, że spłata pożyczki w ratach nie jest świadczeniem okresowym w rozumieniu tego przepisu.
k.c.
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, pozwalająca na zawieranie umów nienazwanych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak spełnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania, oczywista zasadność). • Zarzut nieważności postępowania z powodu trybu powołania sędziego nie został należycie uzasadniony i nie wykazano związku z konkretną sprawą. • Skarżący nie skorzystali z procedury testu bezstronności na wcześniejszym etapie. • Skarga nie jest oczywiście uzasadniona, gdyż sądy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące umów nienazwanych i przedawnienia. • Roszczenie nie było przedawnione, ponieważ spłata pożyczki w ratach nie jest świadczeniem okresowym w rozumieniu art. 118 k.c.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu udziału w składzie orzekającym sędziego powołanego w trybie budzącym wątpliwości konstytucyjne. • Oczywista zasadność skargi z powodu nierozpoznania istoty sprawy i nieprawidłowego rozpatrzenia zarzutu przedawnienia roszczenia okresowego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. • Zarzut bezstronności dotyczący bezstronności sędziego może zostać postawiony jedynie w oparciu o skonkretyzowane okoliczności, wskazujące na zagrożenie występowaniem bezstronności w danym, konkretnym przypadku. • Nie jest wystarczające odniesienie się jedynie do trybu powołania tej osoby przez aktualnie działającą w Polsce Krajową Radę Sądownictwa. • Oczywista zasadność skargi (...) zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że doszło do kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. • Spłata pożyczki w ratach nie jest świadczeniem okresowym w rozumieniu art. 118 k.c.
Skład orzekający
Krzysztof Wesołowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia przesłanek formalnych, w szczególności dotyczących zarzutów nieważności postępowania związanych z trybem powołania sędziego oraz oczywistej zasadności skargi w kontekście przedawnienia roszczeń z umów nienazwanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia umów nienazwanych może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości (tryb powołania sędziów) oraz istotnych zagadnień materialnoprawnych (przedawnienie roszczeń z umów nienazwanych), co czyni ją interesującą dla prawników i osób zajmujących się prawem.
“Czy tryb powołania sędziego może unieważnić postępowanie? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.