I CSK 2339/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) o zapłatę odszkodowania od lekarza z tytułu nienależytego wykonywania umowy dotyczącej wystawiania recept refundowanych. NFZ zarzucił lekarzowi wystawianie recept z naruszeniem zasad refundacji w okresie od 2005 do 2010 roku. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo, stwierdzając brak wykazania szkody przez NFZ. Sąd Apelacyjny w Krakowie zmienił wyrok w części dotyczącej kwoty 4 451,99 zł, umarzając postępowanie z uwagi na cofnięcie pozwu przez powoda, a w pozostałej części oddalił apelację NFZ. Sąd Apelacyjny uznał, że lekarz ma obowiązek wykazać prawidłowość wystawienia recept, jeśli dokumentacja jest niekompletna, jednak oddalił apelację z dwóch niezależnych przyczyn: po pierwsze, wystawianie niezasadnych recept przed 9 lutego 2012 r. objęte było abolicją na mocy art. 6 ustawy nowelizującej ustawę o refundacji; po drugie, NFZ nadużył prawa dochodząc odszkodowania po długim okresie od zakończenia kontroli. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną NFZ, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Sąd Najwyższy wskazał, że nawet jeśli zarzuty kasacyjne byłyby zasadne, skarga nie mogłaby zostać uwzględniona, ponieważ nie zarzucono naruszenia kluczowego przepisu art. 6 ustawy nowelizującej, który stanowił podstawę oddalenia apelacji przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis ten skutecznie uniemożliwiał dochodzenie roszczeń, a argumentacja sądu niższej instancji dotycząca art. 5 k.c. była drugorzędna. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej i zasądził koszty postępowania kasacyjnego od NFZ na rzecz lekarza.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów proceduralnych dotyczących przyjmowania skarg kasacyjnych, zwłaszcza w kontekście niezaskarżenia kluczowych przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sądu niższej instancji. Znaczenie przepisów przejściowych i abolicji w prawie refundacyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą nowelizującą ustawę o refundacji i okresem obowiązywania przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo oddalił apelację NFZ, opierając się na przepisach o abolicji i nadużyciu prawa, mimo potencjalnych wadliwości w wykładni przepisów materialnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że mimo wadliwości argumentacji sądu niższej instancji, kluczowy przepis o abolicji (art. 6 ustawy nowelizującej ustawę o refundacji) skutecznie uniemożliwiał uwzględnienie skargi, a NFZ nie zarzucił naruszenia tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że nawet jeśli zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia prawa materialnego byłyby zasadne, skarga nie mogłaby zostać uwzględniona, ponieważ nie podniesiono zarzutu naruszenia art. 6 ustawy nowelizującej, który stanowił samodzielną podstawę oddalenia apelacji przez Sąd Apelacyjny. Brak zarzutu naruszenia tego przepisu uniemożliwił przyjęcie skargi do rozpoznania.
Czy upływ czasu od wystawienia recept refundowanych może stanowić podstawę do zastosowania art. 5 k.c. (zasady współżycia społecznego) w celu oddalenia roszczenia odszkodowawczego?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że teza o możliwości zastosowania art. 5 k.c. z powodu upływu czasu budzi wątpliwości, ponieważ upływ czasu jest podstawą przedawnienia. Jednakże, nie oceniał tej kwestii szczegółowo, gdyż sprawa została rozstrzygnięta na innej podstawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zaznaczył, że upływ czasu jest zazwyczaj podstawą do podnoszenia zarzutu przedawnienia, a nie do stosowania art. 5 k.c. Niemniej jednak, nie rozstrzygnął tej kwestii definitywnie, ponieważ inne przepisy stanowiły podstawę oddalenia skargi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Narodowy Fundusz Zdrowia | instytucja | powód |
| K.K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
u. zm. u. o refundacji art. 6
Ustawa z dnia 13 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw
Kluczowy przepis stanowiący o abolicji dla wystawiania niezasadnych recept przed 9 lutego 2012 r. i nakazujący NFZ umorzenie postępowań. Sąd Najwyższy uznał, że jego niezastosowanie przez Sąd Apelacyjny było wadliwe, ale sam przepis stanowił przeszkodę do uwzględnienia skargi NFZ.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zastosowanie art. 5 k.c. na korzyść lekarza, który nie prowadził należytej dokumentacji, budzi wątpliwości. Teza, że upływ czasu może uzasadniać zastosowanie art. 5 k.c., jest problematyczna, gdyż upływ czasu jest podstawą przedawnienia.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 6 k.c. w kontekście ciężaru dowodu szkody, wskazując, że jeśli lekarz nie prowadzi dokumentacji, NFZ może wykazać niemożność ustalenia zasadności recepty, a lekarz musi wykazać jej prawidłowość.
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia art. 65 § 1 k.c. dotyczył błędnej wykładni umowy z NFZ przez Sąd Apelacyjny.
u.z.l. art. 4
Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty
Zarzut naruszenia art. 4 u.z.l. w zw. z art. 5 k.c.
u.z.l. art. 41 § ust. 1 i 2
Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty
Zarzut naruszenia art. 41 ust. 1 i 2 u.z.l. w zw. z art. 5 k.c.
u.z.l. art. 42
Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty
Zarzut naruszenia art. 42 u.z.l. w zw. z art. 5 k.c.
u.p.u.z. art. 35 § ust. 2
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym
Zarzut niezastosowania art. 35 ust. 2 u.p.u.z.
u.ś.o.z. art. 34 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Zarzut niezastosowania art. 34 ust. 2 u.ś.o.z. w brzmieniu do 1 lipca 2012 roku.
u.ś.o.z. art. 96 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Zarzut niezastosowania art. 96 ust. 1 u.ś.o.z. w kontekście traktowania NFZ jako podmiotu cywilnego, a nie organu władzy publicznej.
u. o refundacji art. 48 § ust. 1 i 2
Ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych
Zarzut niezastosowania art. 48 ust. 1 i 2 u. o refundacji.
u. o refundacji art. 48 § ust. 8
Ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych
Przepis uchylony, stanowił podstawę obowiązku zwrotu nienależnej refundacji. Sąd Najwyższy analizował jego znaczenie w kontekście przepisów przejściowych.
Konstytucja art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji przez uznanie NFZ za władzę publiczną, mimo że w sprawie występuje jako podmiot cywilny.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 9 § ust. 6
Reguluje kwestię odsetek od kosztów postępowania kasacyjnego w sprawach, w których pozew wniesiono przed 7 listopada 2019 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 6 ustawy nowelizującej ustawę o refundacji stanowił przeszkodę do uwzględnienia skargi kasacyjnej NFZ, mimo wadliwości argumentacji sądu niższej instancji. • NFZ nie zarzucił naruszenia kluczowego przepisu art. 6 ustawy nowelizującej, co uniemożliwiło przyjęcie skargi do rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 5 k.c., art. 65 § 1 k.c., przepisy ustaw refundacyjnych i o zawodach lekarza) przez Sąd Apelacyjny. • Naruszenie art. 96 ust. 1 u.ś.o.z. przez uznanie NFZ za władzę publiczną.
Godne uwagi sformułowania
Nie można przyjąć skargi do rozpoznania, jeżeli podlegałaby ona oddaleniu niezależnie od oczywistej zasadności zarzutów objętych wnioskiem o przyjęcie skargi do rozpoznania. • Podważenie jednego z argumentów za określoną wykładnią przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia nie zastępuje podniesienia zarzutu naruszenia tego przepisu. • Już tylko na marginesie: rzeczywiście budzi wątpliwości teza, że upływ czasu może uzasadniać zastosowanie art. 5 k.c., skoro upływ czasu jest podstawą przedawnienia.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących przyjmowania skarg kasacyjnych, zwłaszcza w kontekście niezaskarżenia kluczowych przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sądu niższej instancji. Znaczenie przepisów przejściowych i abolicji w prawie refundacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą nowelizującą ustawę o refundacji i okresem obowiązywania przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe sformułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej i jak Sąd Najwyższy może odmówić jej rozpoznania z powodów formalnych, nawet jeśli merytorycznie sprawa wydaje się mieć podstawy. Pokazuje też zawiłości prawa refundacyjnego i odpowiedzialności lekarzy.
“Błąd w skardze kasacyjnej kosztował NFZ miliony: Sąd Najwyższy odmówił rozpoznania sprawy.”
Dane finansowe
WPS: 87 788,08 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.