I CSK 2324/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-05-22
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegosprawa frankowauchwała SNzasada prawnabezstronnośćkredyt hipotecznyprawo bankowe

Sąd Najwyższy odmówił wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie dotyczącej kredytu frankowego, powołując się na uchwałę całej Izby Cywilnej SN.

Sędzia Sądu Najwyższego złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej kredytu frankowego, obawiając się o wątpliwość co do jego bezstronności ze względu na posiadanie podobnej umowy. Sąd Najwyższy odmówił wyłączenia, wskazując, że uchwała całej Izby Cywilnej SN z dnia 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22) przesądziła kwestie objęte skargą kasacyjną, a odstąpienie od niej wymagałoby uchwały całego składu Izby.

Sędzia Sądu Najwyższego, Dariusz Dończyk, złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie, której przedmiotem była skarga kasacyjna dotycząca kredytu frankowego. Sędzia argumentował, że jego osobiste doświadczenia jako strony umowy pożyczki hipotecznej indeksowanej do franka szwajcarskiego mogą budzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym. Podkreślił, że orzeczenia Sądu Najwyższego w sprawach frankowych mają wpływ na praktykę stosowania prawa i mogą wpływać na jego własną sytuację prawną. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących wyłączenia sędziego (art. 48 § 1 i 49 § 1 k.p.c.). Stwierdził, że choć wcześniej podzielał stanowisko o potrzebie wyłączenia w tzw. sprawach frankowych, sytuacja zmieniła się po podjęciu przez skład całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego uchwały z dnia 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która ma moc zasady prawnej. W związku z tym, że uchwała ta przesądziła kwestie objęte skargą kasacyjną, nie było prawnej możliwości, aby jednostkowe orzeczenie Sądu Najwyższego kształtowało praktykę w sposób budzący wątpliwości co do bezstronności sędziego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia nie powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że po podjęciu uchwały całej Izby Cywilnej SN (III CZP 25/22) dotyczącej kwestii objętych skargą kasacyjną, jednostkowe orzeczenie z udziałem sędziego wnioskującego o wyłączenie nie może kształtować praktyki w sposób budzący wątpliwości co do bezstronności, ponieważ odstąpienie od uchwały wymagałoby ponownego rozstrzygnięcia przez cały skład Izby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa wyłączenia

Strona wygrywająca

SSN Dariusz Dończyk

Strony

NazwaTypRola
I. W.osoba_fizycznapowód
Z. W.osoba_fizycznapowód
Bank AG w W. Oddział w Polscespółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 49 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.SN art. 87 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Uchwała składu całej izby ma moc zasady prawnej.

u.SN art. 88 § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała całej Izby Cywilnej SN (III CZP 25/22) ma moc zasady prawnej i przesądza kwestie objęte skargą kasacyjną. Odstąpienie od uchwały całej Izby wymagałoby ponownego rozstrzygnięcia w drodze uchwały całego składu Izby. Jednostkowe orzeczenie nie może kształtować praktyki w sposób budzący wątpliwości co do bezstronności sędziego w sytuacji, gdy istnieje uchwała całej Izby.

Odrzucone argumenty

Udział sędziego w sprawie dotyczącej kredytu frankowego, będąc stroną podobnej umowy, może stwarzać w odbiorze zewnętrznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności. Orzeczenie wydane z jego udziałem może wpływać na ocenę jego obecnej sytuacji prawnej wobec banku.

Godne uwagi sformułowania

może stwarzać w odbiorze zewnętrznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w orzekaniu uchwała składu całej izby ma moc zasady prawnej brak prawnej możliwości by jednostkowe orzeczenie Sądu Najwyższego [...] kształtowało praktykę w sposób, który mógłby stwarzać w odbiorze zewnętrznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w orzekaniu

Skład orzekający

Mariusz Załucki

przewodniczący

Dariusz Dończyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach frankowych po podjęciu uchwały całej Izby SN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji po podjęciu uchwały III CZP 25/22 przez Izbę Cywilną SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kwestii wyłączenia sędziego w kontekście głośnych i emocjonujących spraw frankowych, co budzi zainteresowanie prawników i opinii publicznej.

Sędzia SN sam chce wyłączyć się od sprawy frankowej. Sąd Najwyższy mówi: nie!

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 2324/23
POSTANOWIENIE
22 maja 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Załucki
na posiedzeniu niejawnym 22 maja 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa I. W. i Z. W.
‎
przeciwko Bank AG w W. Oddział w Polsce
‎
o zapłatę i ustalenie,
‎
na skutek żądania sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Dończyka
‎
wyłączenia od rozpoznania skargi kasacyjnej strony pozwanej
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
‎
z 16 listopada 2022 r., I ACa 152/22,
odmawia wyłączenia SSN Dariusza Dończyka od orzekania w sprawie.
UZASADNIENIE
SSN Dariusz Dończyk zażądał wyłączenia od orzekania w sprawie motywując to faktem bycia stroną umowy pożyczki hipotecznej indeksowanej do franka szwajcarskiego. W jego ocenie udział w postępowaniu, które w  rzeczywistości dotyczy kredytu frankowego i jest tzw. sprawą frankową może stwarzać w odbiorze zewnętrznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w  orzekaniu. Orzeczenie Sądu Najwyższego wydane nawet w jednostkowej sprawie wpływa na orzecznictwo sądów powszechnych i praktykę stosowania prawa przez wszystkie podmioty uczestniczące w obrocie cywilnoprawnym. Wydane z jego udziałem orzeczenie może wpływać na ocenę jego obecnej sytuacji prawnej wobec banku, z którym zawarł umowę pożyczki, zwłaszcza że sprawy dotyczące kredytów frankowych budzą obecnie duże zainteresowanie opinii publicznej i wywołują ogromne emocje społeczne.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy bądź na jego wniosek określone zostały w treści art. 48 § 1 i art. 49 § 1 k.p.c. W sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 48 § 1 k.p.c. W kontekście zaś oceny czy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie (art. 49 § 1 k.p.c.), Sąd Najwyższy w obecnym składzie dotychczas podzielał stanowisko wyrażone w żądaniu o wyłączenie w zakresie tzw. spraw frankowych. Sytuacja jednak uległa zmianie na skutek podjęcia przez skład całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego uchwały z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22. W uchwale tej przesądzono m.in. o kwestiach, które są przedmiotem skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Według zaś art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym, uchwała składu całej izby ma moc zasady prawnej. Odstąpienie od tej zasady wymaga ponownego rozstrzygnięcia w drodze uchwały całego składu Izby Cywilnej (art. 88 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym). W takim stanie rzeczy brak prawnej możliwości by jednostkowe orzeczenie Sądu Najwyższego w składzie z  żądającym wyłączenia w materii objętej uchwałą całego składu Izby Cywilnej kształtowało praktykę w sposób, który mógłby stwarzać w odbiorze zewnętrznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w orzekaniu. Dlatego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
[SOP]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI