I CSK 230/16

Sąd Najwyższy2017-04-13
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokanajwyższy
zadośćuczynienieodszkodowaniewypadekodpowiedzialnośćchodnikoblodzenieskarga kasacyjnadopuszczalnośćwartość przedmiotu sporu

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powodów z powodu niedopuszczalności, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia w odniesieniu do każdego z powodów była niższa niż wymagane 50 000 zł.

Powodowie domagali się zadośćuczynienia i odszkodowania po śmierci matki, która zmarła w wyniku wypadku. Po obniżeniu zasądzonych kwot przez Sąd Apelacyjny, powodowie wnieśli skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że wartość przedmiotu zaskarżenia dla każdego z powodów z osobna była niższa niż próg dopuszczalności skargi kasacyjnej (50 000 zł), mimo że łączna kwota roszczeń przekraczała ten próg.

Sprawa dotyczyła roszczeń o zadośćuczynienie, odszkodowanie i rentę wyrównawczą, dochodzonych przez następców prawnych zmarłej powódki, która doznała obrażeń w wyniku wypadku na oblodzonym chodniku. Sąd pierwszej instancji zasądził na rzecz powodów określone kwoty, jednak Sąd Apelacyjny obniżył te zasądzone sumy. Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa cywilnego dotyczących związku przyczynowego między wypadkami. Sąd Najwyższy, przed przystąpieniem do merytorycznej oceny skargi, zbadał jej dopuszczalność. Stwierdził, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wartość przedmiotu zaskarżenia w przypadku współuczestnictwa formalnego lub materialnego należy określać odrębnie dla każdego ze współuczestników, chyba że występuje współuczestnictwo jednolite lub konieczne. W tej sprawie powodów łączyło współuczestnictwo, które nie spełniało tych kryteriów. Wartość oddalonych roszczeń każdego z powodów z osobna była niższa niż 50 000 zł, co zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. przesądzało o niedopuszczalności skargi kasacyjnej. W związku z tym Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej określa się odrębnie w stosunku do każdego ze współuczestników, chyba że występuje współuczestnictwo jednolite lub konieczne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym w przypadku współuczestnictwa, które nie jest konieczne ani jednolite, wartość przedmiotu zaskarżenia należy liczyć indywidualnie dla każdego ze współuczestników na podstawie wysokości oddalonych roszczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Pozwany

Strony

NazwaTypRola
L. I.osoba_fizycznapowód
J. M.osoba_fizycznapowód
K. M.osoba_fizycznapowód
[...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] z siedzibą w W.spółkapozwany
[…] Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna […] z siedzibą w W.spółkainterwenient uboczny

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa próg dopuszczalności skargi kasacyjnej w wysokości 50 000 zł, który należy stosować indywidualnie do każdego współuczestnika.

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej.

Pomocnicze

k.c. art. 444 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 361 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 445 § § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej należy określać odrębnie dla każdego ze współuczestników, jeśli nie występuje współuczestnictwo jednolite lub konieczne. Indywidualna wartość oddalonych roszczeń każdego z powodów była niższa niż 50 000 zł, co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną.

Odrzucone argumenty

Łączna wartość przedmiotu zaskarżenia przekraczała 50 000 zł, co powinno uzasadniać dopuszczalność skargi.

Godne uwagi sformułowania

wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się odrębnie w stosunku do każdego ze współuczestników gravamen w zaskarżeniu prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji wartość oddalonych roszczeń każdego z nich oddzielnie przesądza o niedopuszczalności skargi kasacyjnej

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

przewodniczący

Paweł Grzegorczyk

członek

Zbigniew Kwaśniewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach ze współuczestnictwem, zwłaszcza w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współuczestnictwa i progu dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest zrozumienie formalnych wymogów proceduralnych, takich jak dopuszczalność skargi kasacyjnej, które mogą zadecydować o losach sprawy, nawet jeśli argumenty merytoryczne wydają się mocne.

Czy Twoja skarga kasacyjna jest dopuszczalna? Sąd Najwyższy przypomina o kluczowej zasadzie.

Dane finansowe

WPS: 59 587 PLN

zadośćuczynienie: 40 000 PLN

renta: 35 160 PLN

zwrot kosztów leczenia: 575,65 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 230/16
POSTANOWIENIE
Dnia 13 kwietnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący)
‎
SSN Paweł Grzegorczyk
‎
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa L. I., J. M. i K. M.
‎
przeciwko […] Spółdzielni Mieszkaniowej […] z siedzibą w W.
‎
z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej "[…] Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna […]" z siedzibą w W.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 13 kwietnia 2017 r.,
‎
skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt I ACa […],
1)   odrzuca skargę kasacyjną;
2) oddala wniosek interwenienta ubocznego o zasądzenie
‎
kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Powódka domagała się zapłaty przez stronę pozwaną zadośćuczynienia, zwrotu kosztów leczenia i całodziennej opieki oraz renty wyrównawczej w związku z  wypadkiem na oblodzonym chodniku.
W dniu 10 lipca 2008 r. powódka zmarła, a zawieszone postępowanie zostało podjęte z udziałem jej następców prawnych, którzy pismem z dnia 21 listopada 2012 r. domagali się zasądzenia solidarnie na ich rzecz wskazanych kwot tytułem zadośćuczynienia, odszkodowania oraz skapitalizowanej renty wyrównawczej.
Sąd I instancji zasądził na rzecz każdego z powodów kwoty po 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia, po 35.160 zł tytułem renty oraz po 575,65 zł tytułem zwrotu kosztów leczenia, oddalając powództwo w pozostałej części.
Sąd Apelacyjny uwzględnił w części apelację strony pozwanej i wyrokiem reformatoryjnym obniżył zasądzone kwoty w ten sposób, że oddalił powództwo w zakresie kwot po 15.000 zł z tytułu zadośćuczynienia w odniesieniu do każdego z powodów, oddalił powództwo w zakresie kwot po 4.286,67 zł z tytułu renty w odniesieniu do każdego z powodów, oraz oddalił powództwo o zasądzenie zwrotu kosztów leczenia po 575,65 zł na rzecz każdego z powodów, modyfikując stosownie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Skarga kasacyjna powodów zaskarża wyrok Sądu drugiej instancji w części oddalającej powództwo co do wskazanych kwot na rzecz każdego z powodów oraz w części rozstrzygającej o kosztach procesu. Skarżący zarzucili niewłaściwe zastosowanie art. 444 § 2 k.c. oraz naruszenie art. 361 § 1 k.c. w zw. z art. 445 § 1 k.c. przez uznanie braku związku kauzalnego między skutkami wypadku A. M. w dniu 8 grudnia 2003 r., a wypadkami, którym uległa ona w 2006 r. i  w  2008 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy zobowiązany jest ocenić, czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna.
Troje powodów jest następcami prawnymi powódki A. M., która w toku wszczętego przez nią procesu zmarła w dniu 10 lipca 2008 r.
Aktualnie powodowie zaskarżają wyrok Sądu Apelacyjnego w części oddalającej powództwo co do kwot po 15.000 zł w odniesieniu do każdego z powodów, w części oddalającej powództwo co do kwot po 4.286,67 co do każdego z powodów, oraz w całości co do oddalonej kwoty po 575,65 zł co do każdego z powodów.
W orzecznictwie powszechne i utrwalone jest stanowisko, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się odrębnie w stosunku  do każdego ze współuczestników zarówno w przypadku współuczestnictwa formalnego,  jak i  materialnego (postanowienia SN: z dnia 22 stycznia  2015 r., I CZ 117/14, niepubl.; z dnia 7 marca 2013 r., II CZ 177/12, niepubl., wyrok SN z dnia 22 kwietnia 2015 r., III CSK 256/14, niepubl.; postanowienia SN: z dnia 23 lipca 2014 r., V CZ 51/14 niepubl.; z dnia 14 stycznia 2009 r., IV CZ 105/08 niepubl.; wyrok SN z dnia 16 października 2008 r., III CSK 143/08).  Dopuszczalność określania wartości przedmiotu zaskarżenia łącznie w odniesieniu  do wszystkich współuczestników jest możliwe jedynie wówczas, gdy ma ono   charakter jednolity lub konieczny (postanowienie SN z dnia 4 kwietnia 2014 r., I CSK 396/13, niepubl.).
Skoro więc powodów łączy współuczestnictwo, które nie jest  współuczestnictwem koniecznym ani jednolitym (wyrok nie musi dotyczyć  niepodzielnie wszystkich powodów), to wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym oznacza się odrębnie w odniesieniu do wartości   oddalonych roszczeń każdego z nich (postanowienie SN z dnia 7 marca 2000 r., I CZ 48/00 niepubl.).
Na tym bowiem etapie postępowania każdy ze współuczestników ma własne  gravamen w zaskarżeniu prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji. O dopuszczalności skargi kasacyjnej wniesionej przez powodów nie mogła zatem   decydować podana w ich skardze kasacyjnej łączna wartość przedmiotu  zaskarżenia w kwocie 59.587 zł,  ale  wartość  przedmiotu  zaskarżenia określona przy uwzględnieniu wysokości oddalonych roszczeń w odniesieniu do każdego z powodów oddzielnie (postanowienie SN z dnia 9 listopada 2011 r., V CSK 54/11, niepubl.). Tak określona, w odniesieniu do każdego z powodów osobno, wartość oddalonych ich roszczeń w zaskarżonym wyroku reformatoryjnym jest niższa niż 50.000 zł, co przesądza o niedopuszczalności skargi kasacyjnej z mocy art. 398
2
§ 1 k.p.c.
W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna powodów jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c.
Sąd Najwyższy oddalił wniosek interwenienta ubocznego o zasądzenie  kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ w odpowiedzi na skargę kasacyjną  wniósł on o oddalenie skargi kasacyjnej, a nie o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej (postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01, niepubl.).
aw
aj jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI