I CSK 2315/22

Sąd Najwyższy2022-08-11
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnafundusz sekurytyzacyjnyklauzule abuzywnenieważność umowykredyt indeksowanyfrank szwajcarskiSąd Najwyższyprzyjęcie skargi do rozpoznania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej funduszu sekurytyzacyjnego od wyroku oddalającego powództwo o zapłatę, uznając, że przedstawione zagadnienia prawne nie spełniają wymogów do przyjęcia skargi do rozpoznania.

Powód P. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego powództwo o zapłatę. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, analizując przedstawione przez powoda zagadnienia prawne dotyczące nieważności umowy z powodu klauzul abuzywnych. Ostatecznie Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że zagadnienia te nie spełniają wymogów istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, ani nie zachodzi nieważność postępowania czy oczywista zasadność skargi.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez P. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający powództwo o zapłatę. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że przedstawione przez powoda zagadnienia prawne, dotyczące możliwości dochodzenia stwierdzenia nieważności umowy przez konsumenta mimo trwałego niewywiązywania się ze zobowiązania, wpływu stwierdzenia abuzywności klauzul na dalsze wykonywanie umowy kredytu indeksowanego kursem franka szwajcarskiego, a także możliwości uznania całej umowy za nieważną po wyeliminowaniu postanowień abuzywnych, nie spełniają kryteriów określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy wskazał, że zagadnienia te nie stanowią nowego, nierozwiązanego problemu prawnego, a kwestia nieważności umowy z powodu klauzul abuzywnych jest ugruntowana w orzecznictwie. Ponadto, jedno z zagadnień opierało się na hipotezie niezgodnej z ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie zagadnienie nie spełnia wymogów do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdyż nie stanowi nowego, nierozwiązanego problemu prawnego, a kwestia nieważności umowy z powodu klauzul abuzywnych jest ugruntowana.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego wymaganych do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na ugruntowaną linię orzeczniczą w zakresie klauzul abuzywnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
P. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W.instytucjapowód
A. P. B.osoba_fizycznapozwany
M. Z. P.-B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Powołany w kontekście wymogów stawianych zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawione zagadnienia prawne nie spełniają wymogów istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, ani nie zachodzi nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego w zakresie możliwości dochodzenia stwierdzenia nieważności umowy przez konsumenta mimo trwałego niewywiązywania się ze zobowiązania. Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wpływu stwierdzenia abuzywności klauzul na dalsze wykonywanie umowy kredytu indeksowanego. Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego możliwości uznania całej umowy za nieważną po wyeliminowaniu postanowień abuzywnych, przy założeniu, że umowa nadal byłaby możliwa do wykonania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Zagadnienia przedstawione przez skarżącego nie mają cech nowego, nierozwiązanego jeszcze problemu prawnego. Sankcja nieważności bezwzględnej nie jest zależna od zachowań lub zaniechań stron czynności prawnej, a w doktrynie oraz w orzecznictwie brakuje szerzej rozpowszechnionych poglądów przeciwnych. Zadane pytanie nie odnosi się zatem do podstaw rozstrzygnięcia sprawy.

Skład orzekający

Mariusz Załucki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych dotyczących zagadnień prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii związanych z klauzulami abuzywnymi i ich wpływem na ważność umowy, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem konsumenckim i bankowym. Jednakże, samo rozstrzygnięcie dotyczy odmowy przyjęcia skargi, a nie merytorycznego rozpoznania sprawy.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Analiza przesłanek w sprawie funduszu sekurytyzacyjnego.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CSK 2315/22
POSTANOWIENIE
Dnia 11 sierpnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mariusz Załucki
w sprawie z powództwa P. Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W.
‎
przeciwko A. P. B. i M. Z. P.-B.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 11 sierpnia 2022 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt I ACa […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Powód P. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
z 28 października 2021 r., którym oddalono jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w S. z 29 czerwca 2021 r., oddalającego powództwo przeciwko A. P. B. i M.Z. P.-B. o zapłatę.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.).
Powód uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania występowaniem następujących zagadnień prawnych:
1.
Czy konsument, który w sposób trwały nie wywiązuje się ze swojego zobowiązania i nie wyraża woli spełnienia świadczenia w jakimkolwiek zakresie, w sytuacji gdy przedsiębiorca spełnił swoje świadczenie, może domagać się stwierdzenia nieważności umowy powołując się na istniejące w niej klauzule abuzywne?
2.
Czy stwierdzenie abuzywności postanowień umownych odwołujących się do kursów walut z tabel banku-kredytodawcy, w przypadku umowy kredytu indeksowanego kursem franka szwajcarskiego, czyni niemożliwym dalsze wykonywanie umowy?
3.
Czy stwierdzenie abuzywności określonych postanowień umownych może skutkować uznaniem całej umowy za nieważną, w sytuacji gdy po wyeliminowaniu zakwestionowanych postanowień umowa nadal będzie zawierać w swej treści wszystkie przewidziane przepisami elementy przedmiotowo istotne, nadal będzie możliwa do wykonania i nadal prowadzić będzie do osiągnięcia założonego przez strony celu „gospodarczego"?
Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał już, że powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 398
9
§ 1 pkt1 k.p.c.) powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. – zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z 14 września 2012 r., I UK 218/12), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 maja 2015 r., III CZP 16/15, z 24 października 2012 r., I PK 129/12). Wspomniane wątpliwości muszą znajdować się w związku przyczynowym z rozstrzygnięciem sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 listopada 2014 r., III CZP 79/14, BSN 2014, nr 11, s. 7), który powinien wynikać z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 listopada 2013 r., III CZP 71/13). Istotne zagadnienie prawne należy zatem postawić w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by mogło być rozpatrywane w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego, a wątpliwości z nim związane muszą mieć charakter wyłącznie prawny, czyli nie mogą obejmować elementów stanu faktycznego sprawy (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 16 maja 2012 r., III CZP 14/12, z 9 kwietnia 2015 r.,
V CSK 547/14, z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14).
Zagadnienia przedstawione przez skarżącego nie mają cech nowego, nierozwiązanego jeszcze problemu prawnego. Oddalenie powództwa nastąpiło ze względu na stwierdzenie nieważności umowy, z której powód wywodził swe roszczenia. Sankcja nieważności bezwzględnej nie jest zależna od zachowań lub zaniechań stron czynności prawnej, a w doktrynie oraz w orzecznictwie brakuje szerzej rozpowszechnionych poglądów przeciwnych.
Natomiast kolejna kwestia podniesiona przez skarżącego rzeczywiście budziła liczne kontrowersje w piśmiennictwie i rozbieżności w orzecznictwie, obecnie jednak została ustalona linia, zgodnie z którą jeżeli eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego doprowadzi do takiej deformacji regulacji umownej, że na podstawie pozostałej jej treści nie da się odtworzyć treści praw i obowiązków stron, to nie można przyjąć, iż strony pozostają związane pozostałą częścią umowy. Analogiczne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 3 lutego 2022 r. (II CSKP 459/22).
Z kolei trzecie zagadnienie zostało oparte na hipotezie niezgodnej z podstawami orzekania w niniejszej sprawie. Sądy
meriti
przyjęły bowiem, że kwestionowanej umowy nie da się utrzymać po usunięciu z niej klauzul abuzywnych, w tym przede wszystkim nie da się odtworzyć treści przedmiotowo istotnych praw i obowiązków. Skarżący przyjmuje natomiast w wywodzie uzasadniającym przyjęcie skargi do rozpoznania, że po usunięciu niedozwolonych postanowień umowę wciąż dałoby się utrzymać. Zadane pytanie nie odnosi się zatem do podstaw rozstrzygnięcia sprawy.
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI