I CSK 226/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpatrując skargę kasacyjną A.W. i E.M. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, postanowił odmówić jej przyjęcia do rozpoznania. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., tj. brak istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości, nieważności postępowania lub oczywistej uzasadnioności skargi. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a postępowanie kasacyjne nie służy ponownej ocenie dowodów i ustaleń faktycznych. W analizowanej sprawie sądy niższych instancji ustaliły, że powodowie, zawierając umowę kredytu, nie działali jako konsumenci, lecz w ramach prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na wynajmie nieruchomości. Ustalenia te, oparte na analizie kontekstu faktycznego zawarcia umowy i kwestionujące wersję powodów o finansowaniu własnych potrzeb mieszkaniowych, są wiążące dla Sądu Najwyższego. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c. oraz błędnej wykładni art. 22^1 k.c. nie wykazały oczywistej zasadności skargi. Odniesiono się również do zarzutów dotyczących nieważności umowy, wskazując, że ewentualna abuzywność niektórych postanowień nie musi prowadzić do nieważności całej umowy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i obciążył powodów kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowanie zasady związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji w postępowaniu kasacyjnym oraz kryteriów oceny oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej przez powodów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w okolicznościach sprawy, gdzie powodowie twierdzili, że umowa kredytu była zawierana na potrzeby mieszkaniowe, a jednocześnie prowadzili działalność gospodarczą polegającą na wynajmie nieruchomości, można im przyznać status konsumenta w rozumieniu art. 22^1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powodowie nie działali jako konsumenci, gdyż ustalono, że celem umowy było finansowanie zakupu mieszkania w celu jego wynajmowania, co mieściło się w przedmiocie ich działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sądy meriti ustaliły, opierając się na całokształcie okoliczności, że powodowie od początku zamierzali zakupić mieszkanie w celu jego wynajmowania, co stanowiło element ich działalności gospodarczej. Ustalenia te, dotyczące faktycznego kontekstu zawarcia umowy i celu jej zawarcia, są wiążące dla Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
Czy zarzuty naruszenia art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c. oraz błędnej wykładni art. 22^1 k.c. mogą stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie wykazują oczywistej zasadności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie uzasadniają przyjęcia skargi do rozpoznania, ponieważ nie wykazują oczywistej zasadności, a postępowanie kasacyjne nie jest kolejną instancją oceny dowodów i ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej wymaga, aby podstawy wskazane w skardze były prima facie zasadne i dostrzegalne na pierwszy rzut oka. W tej sprawie ustalenia faktyczne dotyczące statusu powodów są wiążące, a próba ich kwestionowania poprzez zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest niedopuszczalna w postępowaniu kasacyjnym.
Czy ewentualna nieważność niektórych postanowień umowy kredytowej z powodu kolizji z art. 353^1 k.c. prowadzi do nieważności całej umowy?
Odpowiedź sądu
Nie, ewentualna nieważność niektórych postanowień umowy kredytowej nie jest równoznaczna z nieważnością całej umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym nieważność poszczególnych klauzul umownych nie zawsze skutkuje nieważnością całej umowy, zwłaszcza gdy pozostałe postanowienia mogą funkcjonować samodzielnie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.W. | osoba_fizyczna | powód |
| E.M. | osoba_fizyczna | powód |
| R. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.c. art. 22^1
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta, kluczowa dla oceny statusu powodów.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98 § § 1-1^1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaga powołania i uzasadnienia okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia, dotyczący rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia, dotyczący związania sądu drugiej instancji ustaleniami faktycznymi sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia, dotyczący oceny dowodów i ustaleń faktycznych, niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany podstawą faktyczną orzeczenia.
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyklucza kontrolę prawidłowości oceny dowodów na etapie postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 327 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nakaz zachowania zwięzłości uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
k.c. art. 353^1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, potencjalna podstawa do kwestionowania postanowień umownych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenia faktyczne sądów niższych instancji dotyczące braku statusu konsumenta są wiążące dla Sądu Najwyższego. • Postępowanie kasacyjne nie jest etapem ponownej oceny dowodów i ustaleń faktycznych. • Skarga kasacyjna nie wykazała oczywistej zasadności ani istotnego zagadnienia prawnego.
Odrzucone argumenty
Twierdzenie o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Kwestionowanie ustaleń faktycznych dotyczących statusu konsumenta poprzez zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. • Argumentacja dotycząca nieważności umowy kredytu w kontekście statusu konsumenta.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, będąca nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze • oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie • Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań • Postępowanie kasacyjne [...] nie stanowi kolejnej odsłony sporu co do oceny dowodów i prawidłowości ustaleń faktycznych; służy natomiast kontroli legalności zaskarżonego wyroku przy związaniu Sądu Najwyższego jego podstawą faktyczną • ewentualna nieważność niektórych postanowień umowy kredytowej [...] nie jest równoznaczna z nieważnością umowy kredytu
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji w postępowaniu kasacyjnym oraz kryteriów oceny oczywistej zasadności skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej przez powodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania kasacyjnego, w szczególności dotyczące związania ustaleniami faktycznymi i kryteriów przyjęcia skargi. Jest to istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady postępowania.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.