Orzeczenie · 2026-04-30

I CSK 2243/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-30
SNRodzinneprawo małżeńskieWysokanajwyższy
rozdzielność majątkowaskarga kasacyjnaSąd Najwyższyważne powodyseparacjaKodeks rodzinny i opiekuńczypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną D.T. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego oddalający powództwo o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, argumentując jej oczywistą zasadność z powodu naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczących ustanowienia rozdzielności majątkowej. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., wyjaśnił przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, podkreślając, że musi ona spełniać funkcje publicznoprawne. Stwierdził, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi, a jedynie próbował podważyć ustalenia faktyczne sądów niższych instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd podkreślił, że pojęcie "ważnych powodów" do ustanowienia rozdzielności majątkowej wymaga koncentracji na sferze prawno-majątkowej małżonków, a nie tylko na faktycznej separacji. Wskazał, że mimo faktycznego rozłączenia, powód nadal regulował wspólne zobowiązania finansowe, co nie uzasadniało ustanowienia rozdzielności majątkowej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności przesłanki oczywistej zasadności, oraz kryteriów ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i materialnoprawnej, ale stanowi ważny głos w sprawie stosowania art. 398^9 k.p.c. i art. 52 k.r.o.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustanowienie rozdzielności majątkowej może być przyjęta do rozpoznania z powodu "oczywistej zasadności"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazał jej oczywistej zasadności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. W tej sprawie skarżący jedynie polemizował z ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Jakie są kryteria ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd na podstawie "ważnych powodów"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ustanowienie rozdzielności majątkowej wymaga koncentracji na sferze stosunków prawno-majątkowych małżonków, a sama faktyczna separacja nie zawsze jest wystarczająca.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 52 § 1 k.r.o. wymaga "ważnych powodów", które powinny dotyczyć przede wszystkim możliwości współdziałania małżonków w zarządzie majątkiem wspólnym i trwałości stosunków majątkowych. Sama faktyczna rozłąka nie jest wystarczająca, jeśli małżonkowie nadal wspólnie regulują zobowiązania finansowe.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
U.T.

Strony

NazwaTypRola
D.T.osoba_fizycznapowód
U.T.osoba_fizycznauczestniczka
Prokurator Prokuratury Rejonowej Warszawa-Ochotaorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.r.o. art. 52 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Z ważnych powodów małżonek może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej.

k.r.o. art. 52 § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Jednym z ważnych powodów jest życie małżonków w rozłączeniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeka się jak w art. 98 i nast. oraz art. 108.

k.p.c. art. 398^3 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

k.p.c. art. 398^13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego. • Skarżący polemizuje z ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. • Faktyczna separacja małżonków nie zawsze uzasadnia ustanowienie rozdzielności majątkowej, jeśli nadal istnieją więzi majątkowe i wspólne regulowanie zobowiązań.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona ze względu na naruszenie art. 52 § 1 i 2 k.r.o.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne • oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi • pod pretekstem kwalifikowanego naruszenia prawa materialnego nie można zmierzać do podważenia dokonanej w sprawie oceny dowodów • Sąd Najwyższy jest bowiem związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia • Przy ustalaniu i wykładni pojęcia „ważnych powodów” w rozumieniu art. 52 § 1 k.r.o. należy się bowiem koncentrować na sferze stosunków prawno-majątkowych małżonków

Skład orzekający

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności przesłanki oczywistej zasadności, oraz kryteriów ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i materialnoprawnej, ale stanowi ważny głos w sprawie stosowania art. 398^9 k.p.c. i art. 52 k.r.o.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN dotyczące przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej jest istotne dla praktyków prawa procesowego. Wyjaśnienie pojęcia "ważnych powodów" w kontekście rozdzielności majątkowej jest również wartościowe dla prawników rodzinnych.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady "oczywistej zasadności".

Sektor

rodzina

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst