I CSK 175/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku do rozpoznania, uznając, że nie zachodzi istotne zagadnienie prawne ani rozbieżności w orzecznictwie dotyczące klauzul abuzywnych w umowach kredytowych.
Bank złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę, powołując się na potrzebę wykładni przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytowych powiązanych z walutą obcą. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że problematyka ta jest utrwalona w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani rozbieżności w orzecznictwie.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi w sprawie o zapłatę. Bank wnosił o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących klauzul abuzywnych (art. 385¹ § 1 i 2 k.c.) w kontekście umów kredytowych powiązanych z walutą obcą. Skarżący argumentował, że przepisy te budzą poważne wątpliwości i wywołują rozbieżności w orzecznictwie, szczególnie w zakresie skutków uznania postanowień za abuzywne i możliwości ich zastąpienia przepisami dyspozytywnymi. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398⁹ § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to stwierdzeniem, że problematyka abuzywności klauzul walutowych i konsekwencji ich eliminacji jest utrwalona w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd wskazał, że nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani rozbieżności w orzecznictwie, które uzasadniałyby przyjęcie skargi do rozpoznania. Podkreślono, że rekonstrukcja umowy po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych jest dopuszczalna tylko w określonych sytuacjach, z uwzględnieniem woli konsumenta. W związku z brakiem podstaw do przyjęcia skargi, Sąd Najwyższy orzekł o odmowie jej rozpoznania i obciążył bank kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, problematyka ta jest utrwalona w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani rozbieżności w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestia abuzywności klauzul walutowych i konsekwencji ich eliminacji, w tym możliwości rekonstrukcji umowy, była wielokrotnie i wszechstronnie podejmowana w orzecznictwie, co doprowadziło do utrwalenia jednolitych kierunków interpretacyjnych. Nie wykazano potrzeby kolejnej wypowiedzi orzeczniczej w tej materii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Bank spółka akcyjna w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.S. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące klauzul abuzywnych w umowach.
k.c. art. 385 § 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące klauzul abuzywnych w umowach.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
W skardze kasacyjnej należy powołać i uzasadnić podstawy kasacyjne.
k.p.c. art. 98 § 1-11
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Problematyka klauzul abuzywnych w umowach kredytowych powiązanych z walutą obcą jest utrwalona w orzecznictwie SN i TSUE. Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani rozbieżności w orzecznictwie.
Odrzucone argumenty
Potrzeba wykładni art. 385¹ § 1 i 2 k.c. jako budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, będąca nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania problematyka ta nie stanowi novum i była nie tylko wielokrotnie, lecz także wszechstronnie podejmowana w nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do utrwalenia się jednolitych kierunków orzeczniczych rekonstrukcja umowy – po wyeliminowaniu z niej postanowień abuzywnych – polegająca na zastąpieniu klauzul abuzywnych przepisami dyspozytywnymi jest dopuszczalna tylko wtedy, gdyby jej brak narażał konsumenta, przez upadek umowy w całości, na szczególnie niekorzystne skutki, przy czym decydujące w tym zakresie jest zdanie konsumenta
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie w sprawach dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytowych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy dotyczącej abuzywności klauzul.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie dotyczy ważnej i często pojawiającej się w praktyce problematyki klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, co jest istotne dla prawników i konsumentów.
“Sąd Najwyższy: Czy bank może uniknąć odpowiedzialności za klauzule abuzywne? Kluczowe postanowienie w sprawie kredytów walutowych.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 175/24 POSTANOWIENIE 5 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 5 grudnia 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P.S. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 16 czerwca 2023 r., I ACa 834/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. obciąża pozwaną kosztami postępowania kasacyjnego, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 398 4 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Bank S.A. w W. powołała się na potrzebę wykładni art. 385 1 § 1 i 2 k.c. jako budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów w zakresie, w jakim przepisy te odnosza się do skutków uznania postanowień umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi. W świetle utrwalonego stanowiska, w celu uzasadnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest wykazanie, że określony przepis prawa lub zespół tych przepisów, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w judykaturze w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07) Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem wystąpiła powołana przyczyna kasacyjna. Przytoczone we wniosku wątpliwości - w zestawieniu z zarzutami skargi i przedmiotem postępowania - odnosiły się do konsekwencji zawarcia w umowie kredytowej powiązanej z walutą obcą (frankiem szwajcarskim) postanowień umownych wyrażających ryzyko walutowe i odsyłających do kursu waluty obcej ustalanego przez bank przy przeliczeniu waluty obcej na złote polskie i odwrotnie. Problematyka ta nie stanowi novum i była nie tylko wielokrotnie, lecz także wszechstronnie podejmowana w nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do utrwalenia się jednolitych kierunków orzeczniczych (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2024 r., I CSK 2542/23 i z dnia 27 września 2024 r., I CSK 2651/23 oraz powołane tam szerokie orzecznictwo). W judykaturze tej przesądzono w szczególności, że rekonstrukcja umowy – po wyeliminowaniu z niej postanowień abuzywnych – polegająca na zastąpieniu klauzul abuzywnych przepisami dyspozytywnymi jest dopuszczalna tylko wtedy, gdyby jej brak narażał konsumenta, przez upadek umowy w całości, na szczególnie niekorzystne skutki, przy czym decydujące w tym zakresie jest zdanie konsumenta (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22 i przywołane tam rozstrzygnięcia; w nowszym orzecznictwie zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2024 r., II CSKP 874/22 i z dnia 6 września 2024 r., II CSKP 1644/22). W zestawieniu z dotychczasowym orzecznictwem unijnym, jak również aktualnym orzecznictwem Sądu Najwyższego, nota bene w zasadzie w całości pominiętym we wniosku, skarga kasacyjna nie ujawniała potrzeby kolejnej wypowiedzi orzeczniczej w objętej nim materii. Z tych względów, na podstawie art. 398 9 § 2, art. 98 § 1-1 1 , art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. (K.G.) r.g.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI