I CSK 2204/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał sprawę z wniosku P. S.A. o wpis ograniczenia prawa własności nieruchomości w księdze wieczystej, polegającego na przeprowadzeniu i utrzymaniu linii elektroenergetycznej. Wniosek opierał się na zezwoleniu naczelnika gminy z 1981 r., wydanym na podstawie uchylonej ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Sądy niższych instancji dwukrotnie oddaliły wniosek, początkowo ze względu na nieodpowiednią formę dokumentu (kserokopia zamiast odpisu decyzji) i wątpliwości co do autentyczności, a następnie ponownie, mimo wcześniejszego uchylenia przez Sąd Najwyższy postanowienia sądu odwoławczego i wskazania, że poświadczony notarialnie odpis decyzji jest podstawą wpisu. Sąd Najwyższy w obecnym postanowieniu odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem podstawy prawnej do ujawnienia w księdze wieczystej ograniczeń wynikających z zezwoleń wydanych na podstawie przepisów sprzed wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. Wskazał, że nawet jeśli przyjąć rozszerzającą wykładnię przepisów, zezwolenie z 1981 r. nie ustanawiało wprost ograniczenia prawa własności, a jedynie zezwalało na wstęp na nieruchomość, co nie pasuje do struktury księgi wieczystej. Ponadto, nawet przy zastosowaniu obecnych przepisów, wniosek o wpis powinien być złożony przez starostę lub organ samorządu terytorialnego, a nie przez przedsiębiorcę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wpisów do ksiąg wieczystych na podstawie decyzji administracyjnych, zwłaszcza tych wydanych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r.
Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu ograniczeń związanych z infrastrukturą energetyczną na podstawie starych zezwoleń administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zezwolenie administracyjne wydane na podstawie przepisów sprzed 1997 r. może stanowić podstawę wpisu ograniczenia prawa własności w księdze wieczystej na podstawie obecnych przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zezwolenia wydane na podstawie uchylonych przepisów nie mogą być podstawą wpisu w księdze wieczystej, ze względu na brak podstawy prawnej w postaci przepisu przejściowego oraz niedopasowanie struktury księgi wieczystej.
Uzasadnienie
Przepisy przejściowe ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. nie przewidują ujawnienia w księdze wieczystej praw wynikających z zezwoleń wydanych na podstawie wcześniejszych przepisów. Ponadto, zezwolenie z 1981 r. nie ustanawiało wprost ograniczenia prawa własności, a jedynie zezwalało na wstęp na nieruchomość, co nie jest wpisywane do księgi wieczystej jako ograniczone prawo rzeczowe.
Czy sąd wieczystoksięgowy jest uprawniony do interpretacji treści decyzji administracyjnej w celu określenia ograniczenia prawa własności podlegającego wpisowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do interpretacji, jakie ograniczenie wynika z decyzji. Ograniczenie to musi być wprost określone w decyzji lub innym dokumencie stanowiącym podstawę wpisu.
Uzasadnienie
Decyzja administracyjna może być ujawniona w księdze wieczystej tylko jako podstawa wpisu. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości musi być wprost określone w decyzji, aby mogło zostać wpisane. Sąd nie może domniemywać treści ograniczenia na podstawie zezwolenia.
Kto jest legitymowany do złożenia wniosku o wpis ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wpis dokonuje się na wniosek starosty lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 124 ust. 7 u.g.n., wpisu dokonuje się na wniosek starosty lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, co oznacza, że przedsiębiorca nie jest legitymowany do samodzielnego złożenia takiego wniosku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S.A. | spółka | wnioskodawca |
| A.K. | inne | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 124 § 7
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
u.z.t.w.n. art. 35
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 75
u.g.n. art. 70
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.c. art. 244 § 1
Kodeks cywilny
u.k.w.h. art. 31
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w.h. art. 25 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstawy prawnej do ujawnienia w księdze wieczystej ograniczeń wynikających z zezwoleń wydanych na podstawie przepisów sprzed 1997 r. • Zezwolenie z 1981 r. nie ustanawiało wprost ograniczenia prawa własności, a jedynie zezwalało na wstęp na nieruchomość. • Sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do interpretacji treści decyzji administracyjnej. • Przedsiębiorca nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o wpis na podstawie art. 124 ust. 7 u.g.n.
Odrzucone argumenty
Oparcie rozstrzygnięcia na poglądzie prawnym zakładającym uprawnienia sądu wieczystoksięgowego do merytorycznej oceny treści dokumentów. • Kwestionowanie możliwości załączenia do wniosku odpisu dokumentu poświadczonego przez notariusza. • Niezastosowanie się przez Sąd do zasady związania wykładnią dokonaną przez Sąd Najwyższy w poprzednim orzeczeniu.
Godne uwagi sformułowania
sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do interpretacji, jakie ograniczenie wynika z decyzji. • Ograniczenie to wprost musi zostać określone w decyzji lub innym dokumencie stanowiącym podstawę wpisu. • zezwolenia administracyjne nie podlegają ujawnieniu w księdze wieczystej
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisów do ksiąg wieczystych na podstawie decyzji administracyjnych, zwłaszcza tych wydanych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu ograniczeń związanych z infrastrukturą energetyczną na podstawie starych zezwoleń administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów dotyczących ksiąg wieczystych i decyzji administracyjnych, a także ewolucję prawa w kontekście infrastruktury. Jest to ważna kwestia dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców.
“Czy stare zezwolenie na linię energetyczną można wpisać do księgi wieczystej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.