I CSK 215/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestniczki od postanowienia Sądu Okręgowego w sprawie podziału majątku wspólnego. Sąd Rejonowy dokonał podziału majątku, przyznając uczestniczce nieruchomość i samochód, a wnioskodawcy oszczędności, bez spłat i dopłat. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelacje obu stron, zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, ustalając inną wysokość oszczędności wchodzących w skład majątku wspólnego i zasądzając od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy dopłatę. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy dopuścił się istotnych naruszeń przepisów postępowania, w szczególności art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., poprzez wadliwe uzasadnienie, które uniemożliwiło kontrolę kasacyjną. Brak było jasnych ustaleń faktycznych, odniesienia się do całego materiału dowodowego oraz wyjaśnienia przyczyn odmiennej oceny dowodów w porównaniu do Sądu Rejonowego. Ponadto, Sąd Okręgowy nie rozpoznał wniosku o uzupełnienie postanowienia Sądu Rejonowego dotyczącego nakładów z majątku osobistego uczestniczki. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części uwzględniającej apelację wnioskodawcy, oddalającej apelację uczestniczki oraz rozstrzygającej o kosztach postępowania apelacyjnego i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWady uzasadnienia orzeczeń sądów drugiej instancji, obowiązki sądu odwoławczego w zakresie ustaleń faktycznych i oceny dowodów, rozliczanie nakładów w sprawach o podział majątku wspólnego.
Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i wadliwości orzeczeń sądu drugiej instancji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wady uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji mogą stanowić podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wady uzasadnienia mogą być podstawą skargi kasacyjnej, gdy uniemożliwiają dokonanie kontroli kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje, że naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. może być zarzucane w skardze kasacyjnej tylko wyjątkowo, gdy wady uzasadnienia uniemożliwiają kontrolę kasacyjną.
Czy sąd drugiej instancji, wydając orzeczenie reformatoryjne, musi dokonać własnych, stanowczych ustaleń faktycznych i odnieść się do całego materiału dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji powinien dokonać własnych ustaleń faktycznych i odnieść się do całego materiału dowodowego, chyba że podziela ustalenia sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Jeżeli sąd drugiej instancji przyjmuje odmienne rozstrzygnięcie, oparte na innej podstawie faktycznej i prawnej, powinien dokonać własnych ustaleń faktycznych, które uzasadniałyby zastosowaną podstawę prawną i w uzasadnieniu wskazać te ustalenia oraz podstawę prawną. Ponadto zobowiązany jest odnieść się szczegółowo do całego materiału dowodowego.
Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia sądu pierwszej instancji w postępowaniu nieprocesowym powinien być rozpoznany przez sąd drugiej instancji w ramach apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o uzupełnienie postanowienia sądu pierwszej instancji powinien być rozpoznany przez sąd pierwszej instancji, a akta powinny być zwrócone w celu jego rozpoznania.
Uzasadnienie
W przypadku nie rozstrzygnięcia przez sąd pierwszej instancji o całości żądania, niedopuszczalna jest apelacja w zakresie pominiętego żądania z powodu braku substratu zaskarżenia. Sąd drugiej instancji powinien zwrócić akta sprawy sądowi pierwszej instancji celem rozpoznania wniosku o uzupełnienie postanowienia.
Jak należy rozliczać nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny powinny być rozliczane w taki sposób, aby połowa poniesionych wydatków obciążała drugiego małżonka.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy błędnie pomniejszył wartość majątku wspólnego o całość wydatków uczestniczki na utrzymanie wspólnej nieruchomości po orzeczeniu rozwodu, zamiast pomniejszyć spłatę o połowę poniesionych przez nią wydatków.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. T. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wady uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji uniemożliwiające kontrolę kasacyjną.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odesłanie do stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 567 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o procesie w postępowaniu o podział majątku.
k.p.c. art. 684
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenie składu i wartości majątku podlegającego podziałowi.
k.r.o. art. 31 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Powstanie wspólności ustawowej.
k.r.o. art. 45 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zasada równych udziałów w majątku wspólnym.
k.r.o. art. 46
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Rozliczenie nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny.
k.c. art. 212 § § 1
Kodeks cywilny
Podział rzeczy wspólnej.
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o współwłasności do podziału majątku.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasada niedopuszczalności nadużycia prawa podmiotowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wady uzasadnienia Sądu Okręgowego uniemożliwiające kontrolę kasacyjną. • Brak jasnych ustaleń faktycznych i odniesienia się do całego materiału dowodowego przez Sąd Okręgowy. • Nierozpoznanie wniosku o uzupełnienie postanowienia Sądu Rejonowego przez Sąd Okręgowy. • Błędne rozliczenie nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny przez Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
naruszenie art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w stopniu uniemożliwiającym kontrolę kasacyjną • warstwa motywacyjna zaskarżonego postanowienia dowodzi naruszenia • Sąd Okręgowy orzekał na bazie niedokładnie określonego stanu faktycznego • nie wywiązał się z obowiązków nałożonych na Sąd odwoławczy w art. 382 k.p.c. • nie uwzględnił w pełni zebranego materiału dowodowego i zaniechał poczynienia ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Monika Koba
sprawozdawca
Anna Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wady uzasadnienia orzeczeń sądów drugiej instancji, obowiązki sądu odwoławczego w zakresie ustaleń faktycznych i oceny dowodów, rozliczanie nakładów w sprawach o podział majątku wspólnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i wadliwości orzeczeń sądu drugiej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy istotnych kwestii proceduralnych związanych z wadami uzasadnienia i obowiązkami sądu odwoławczego, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Dodatkowo porusza problematykę rozliczania nakładów w sprawach o podział majątku.
“Sąd Najwyższy wskazuje na kluczowe błędy Sądu Okręgowego w podziale majątku: wady uzasadnienia i nierozliczone nakłady.”
Dane finansowe
dopłata: 149 307,94 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.