Orzeczenie · 2025-10-24

I CSK 2128/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-10-24
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaŚrednianajwyższy
zadośćuczynienieart. 446 k.c.skarga kasacyjnaSąd Najwyższyinteres prawnygravamenpomoc prawna z urzęduwykładnia prawa

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej postanowieniem z 24 października 2025 r. rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego M.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 20 stycznia 2025 r., który oddalił apelacje obu stron w sprawie o zapłatę zainicjowanej przez E.T. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w zakresie punktu I zaskarżonego wyroku, który oddalił apelację powódki, oraz w zakresie punktów II i III dotyczących rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Uzasadniono to brakiem interesu prawnego pozwanego w zaskarżeniu rozstrzygnięcia korzystnego dla niego oraz niedopuszczalnością zaskarżania skargą kasacyjną przez stronę postępowania rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu. W pozostałym zakresie Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący wskazał potrzebę wykładni art. 446 § 4 k.c. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał, aby przepis ten budził poważne wątpliwości lub wywoływał rozbieżności w orzecznictwie. Analiza uzasadnienia wniosku sprowadzała się do porównania wysokości przyznanych zadośćuczynień, co samo w sobie nie świadczy o rozbieżnej interpretacji przepisu, gdyż wysokość ta zależy od okoliczności faktycznych. Sąd Najwyższy podkreślił, że wielokrotnie wypowiadał się w kwestii ustalania wysokości zadośćuczynienia na podstawie art. 446 § 4 k.c., wskazując na konieczność uwzględnienia dramatyzmu doznań, poczucia osamotnienia, cierpień moralnych, rodzaju i intensywności więzi, wieku, a także odczuwalnej ekonomicznie wartości zadośćuczynienia. Nie przedstawiono argumentów na rzecz odejścia od dotychczasowego orzecznictwa. O kosztach pomocy prawnej orzeczono na podstawie odpowiednich przepisów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej (gravamen, interes prawny) oraz niedopuszczalności zaskarżania rozstrzygnięć o kosztach pomocy prawnej z urzędu. Potwierdzenie utrwalonego stanowiska Sądu Najwyższego w zakresie wykładni art. 446 § 4 k.c.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną oraz utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie zadośćuczynienia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga kasacyjna może być wniesiona przez stronę w zakresie, w którym orzeczenie sądu drugiej instancji jest dla niej korzystne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia, chyba że interes publiczny wymaga merytorycznego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w części oddalającej apelację powódki, ponieważ pozwany nie miał interesu w jej zaskarżeniu, gdyż orzeczenie to było dla niego korzystne.

Czy rozstrzygnięcie o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla strony może być przedmiotem skargi kasacyjnej wnoszonej przez tę stronę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niedopuszczalne jest skarżenie skargą kasacyjną przez stronę postępowania rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla strony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w części dotyczącej kosztów pomocy prawnej z urzędu, uznając ją za niedopuszczalną.

Czy art. 446 § 4 k.c. budzi poważne wątpliwości interpretacyjne i wywołuje rozbieżności w orzecznictwie, uzasadniając przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał, aby przepis ten budził wątpliwości lub wywoływał rozbieżności w orzecznictwie, a Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w kwestii jego wykładni.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że przedstawiony przez skarżącego wywód prawny sprowadzał się do porównania wysokości przyznanych zadośćuczynień, co nie świadczy o rozbieżnej interpretacji przepisu. Wysokość zadośćuczynienia zależy od okoliczności faktycznych, a Sąd Najwyższy wielokrotnie określał kryteria jego ustalania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi kasacyjnej w części i odmowa przyjęcia do rozpoznania w pozostałym zakresie.

Strony

NazwaTypRola
E.T.osoba_fizycznapowódka
M.S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 446 § § 4

Kodeks cywilny

Przepis dotyczy zadośćuczynienia dla najbliższych członków rodziny osoby zmarłej w wyniku czynu niedozwolonego. Wysokość zadośćuczynienia powinna uwzględniać dramatyzm doznań, poczucie osamotnienia, cierpienia moralne, rodzaj i intensywność więzi, wiek, zdolność do adaptacji, leczenie traumy, a także przedstawiać odczuwalną ekonomicznie wartość, nie będąc kwotą symboliczną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

u.r.p. art. 22 § 3

Ustawa o radcach prawnych

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu § § 3, § 4 ust. 3, 8 pkt 6 oraz § 16 ust. 4 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego pozwanego w zaskarżeniu części wyroku oddalającej apelację powódki. • Niedopuszczalność zaskarżenia skargą kasacyjną rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu. • Brak wykazania przez skarżącego potrzeby wykładni art. 446 § 4 k.c. i istnienia rozbieżności w orzecznictwie. • Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w kwestii ustalania wysokości zadośćuczynienia na podstawie art. 446 § 4 k.c., nie zachodzi potrzeba ponownego rozstrzygania.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni art. 446 § 4 k.c. jako przepisu budzącego poważne wątpliwości i wywołującego rozbieżności w orzecznictwie.

Godne uwagi sformułowania

pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia • Niedopuszczalne jest ponadto skarżenie skargą kasacyjną przez stronę postępowania rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla strony. • Sąd Najwyższy, rozpoznając ten nadzwyczajny środek zaskarżenia, nie jest trzecią instancją sądową, lecz działa w interesie publicznym • Skarga kasacyjna ma służyć ochronie prawidłowego wykonywania prawa oraz jego jednolitej wykładni. • Orzekanie przez sądy powszechne kwot zadośćuczynienia, które się od siebie różnią, samo w sobie nie oznacza, że art. 446 § 4 k.c. jest różnie przez te sądy interpretowany.

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej (gravamen, interes prawny) oraz niedopuszczalności zaskarżania rozstrzygnięć o kosztach pomocy prawnej z urzędu. Potwierdzenie utrwalonego stanowiska Sądu Najwyższego w zakresie wykładni art. 446 § 4 k.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną oraz utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie zadośćuczynienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, takich jak interes prawny strony i dopuszczalność zaskarżenia kosztów pomocy prawnej z urzędu. Zawiera również przypomnienie o ugruntowanej wykładni przepisów dotyczących zadośćuczynienia.

Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Dane finansowe

koszty pomocy prawnej świadczonej z urzędu: 4050 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst