I CSK 21/14

Sąd Najwyższy2014-10-10
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyhipoteka kaucyjnaumowa kredytukoszty postępowaniaprzyjęcie skargi do rozpoznania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie spełnia ona wymogów ustawowych, w tym oczywistej zasadności.

Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność. Argumentowała, że sąd niższej instancji błędnie zinterpretował umowę kredytową i przepisy dotyczące hipoteki kaucyjnej. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, stwierdził, że nie wykazał on istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi, w związku z czym odmówił jej przyjęcia do rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie z powództwa banku przeciwko M. W. o zapłatę. Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, argumentując, że narusza on przepisy prawa materialnego i procesowego, a w szczególności błędnie interpretuje postanowienia umowy o limit kredytu oraz przepisy dotyczące hipoteki kaucyjnej. Pozwana powołała się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej jako przesłankę jej przyjęcia do rozpoznania. Sąd Najwyższy przypomniał, że przyjęcie skargi kasacyjnej wymaga wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej uzasadnioności skargi. Analizując uzasadnienie wniosku pozwanej, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie wykazała ona istnienia tych przesłanek. Sąd wskazał, że ustalenia faktyczne sądu niższej instancji, którymi Sąd Najwyższy jest związany, nie pozwalają na zarzucenie oczywistego naruszenia prawa. Sąd Apelacyjny w sposób przekonujący umotywował swoje rozumowanie dotyczące wykładni umowy kredytowej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Pozwana nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Analiza uzasadnienia wniosku i zaskarżonego wyroku nie pozwala na stwierdzenie oczywistego naruszenia prawa, a wykładnia umowy kredytowej przez Sąd Apelacyjny jest prima facie przekonująca.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
Bank [...] S.A. w W.spółkapowód
M. W.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 398¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398¹ § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § 4 pkt 2

Podstawa ustalenia wysokości opłat za czynności radcy prawnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § 7

Podstawa ustalenia wysokości opłat za czynności radcy prawnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga od skarżącego powołania i uzasadnienia przesłanek publicznoprawnych do przyjęcia skargi.

k.p.c. art. 398³ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji.

k.p.c. art. 398¹³ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji.

k.c. art. 362

Kodeks cywilny

Dotyczy przyczynienia się poszkodowanego do szkody, nie miał zastosowania w tej sprawie.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany przez analogię.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez pozwaną istotnego zagadnienia prawnego. Brak wykazania przez pozwaną oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Wykładnia umowy kredytowej przez Sąd Apelacyjny jest prima facie przekonująca i logiczna.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 105 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zarzut błędnej wykładni postanowień umowy o limit kredytu przez Sąd Apelacyjny. Nienależyte wykonywanie umowy kredytowej przez bank.

Godne uwagi sformułowania

Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Skład orzekający

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności pojęcia oczywistej zasadności i istotnego zagadnienia prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kryteria, jakie musi spełnić skarga kasacyjna, aby została przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyki prawniczej.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki przyjęcia do rozpoznania.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania: 3600 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 21/14
POSTANOWIENIE
Dnia 10 października 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marta Romańska
w sprawie z powództwa […] Bank […] S.A. w W.
‎
przeciwko M. W.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 10 października 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt VI ACa […],
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3.600
(trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów
postępowania.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.). Cel wymagań przewidzianych przez art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadnieni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w tym przedmiocie jest konsekwencją oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich jest mowa w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został przez pozwaną uzasadniony ze wskazaniem na jej oczywistą zasadność (art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.), a w uzasadnieniu tego wniosku pozwana stwierdziła, że art. 105 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2011 r., wymagał, by istnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką kaucyjną wykazał wierzyciel. Zdaniem pozwanej, Sąd Apelacyjny nieprawidłowo wyłożył postanowienia umowy o limit kredytu, z której wynikające zobowiązania dłużnika osobistego zostały przez pozwaną zabezpieczone hipoteką kaucyjnej. Powodowy bank wykonywał tę umowę nienależycie, gdyż umożliwił dłużnikowi osobistemu dokonywanie dalszych ciągnień kredytu mimo niespłacenia kredytu pobranego wcześniej, gdy tymczasem o odpowiedzialności pozwanej z tytułu hipoteki powinno zadecydować wykazanie, że powód w sposób należyty wykonywał zobowiązanie wynikające ze stosunku prawnego łączącego go z dłużnikiem osobistym.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie  oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia  do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne
prima facie
, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.).
Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwia tezy, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z przyczyn, na które powołuje się pozwana, czy innych. Z ustaleń faktycznych będących podstawą zaskarżonego wyroku, którymi Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej byłby związany (art. 398
3
§ 3 k.p.c. i art. 398
13
§ 2 k.p.c.), wynika, że dłużnik osobisty powoda, którego zobowiązanie zostało zabezpieczone przez pozwaną korzystał z kredytu udzielonego mu przez powoda, w tym rewolwingowego, a dokonanie kolejnych ciągnień tego kredytu nie było uzależnione od spłaty zobowiązań powstałych wcześniej. Środki finansowe wypłacone dłużnikowi osobistemu ze wszystkich tytułów mieściły się w ustalonym limicie kredytowym, a zobowiązania dłużnika osobistego wobec powoda nie zostały wykonane. Wierzytelność zabezpieczona hipoteką na nieruchomości stanowiącej własność pozwanej w dacie wszczęcia postępowania nie miała charakteru odszkodowawczego, a zatem trudno  rozważać stosowanie w stosunku do niej art. 362 k.c. Sąd Apelacyjny na tyle przekonująco umotywował swoje rozumowanie w związku z wykładnią postanowień umowy kredytowej, że
prima facie
nie sposób zarzucić temu rozumowaniu luk czy braku logiki.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 398
9
§ 1 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 98 § 1 i 3, art. 108 § 1 w zw. z art. 398
21
i art. 391 § 1 k.p.c., §
13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490),
orzeczono jak w postanowieniu.
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI