I CSK 2099/22

Sąd NajwyższyWarszawa2023-06-15
SNCywilneprawo rodzinneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawa dzieckaalimentyochrona prawnazasadność skargiKodeks rodzinny i opiekuńczyKonstytucja

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została wykazana jej oczywista zasadność.

Powódka wniosła skargę kasacyjną, argumentując jej oczywistą zasadność naruszeniem praw dziecka wynikających z Konstytucji i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi, podkreślił, że oczywista zasadność wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia przepisów, a nie opierania się na błędnych ustaleniach faktycznych lub ocenie dowodów. Sąd wskazał, że powódka nie wykazała, aby darowizna nieruchomości przez ojca miała wpływ na wykonywanie przez niego bieżących zobowiązań alimentacyjnych.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez powódkę L.J. przeciwko M.J. i D.J. w sprawie o ustalenie. Powódka wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, powołując się na jej oczywistą zasadność, argumentując, że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku narusza konstytucyjne zasady ochrony praw dziecka. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania, przypomniał, że przesłanka oczywistej zasadności wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które jest widoczne prima facie. Sąd podkreślił, że nie można opierać się na błędnych ustaleniach faktycznych lub ocenie dowodów, ani wywodzić oczywistej zasadności skargi z innego stanu faktycznego niż ten, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu Najwyższego, powódka nie wykazała, aby darowizna nieruchomości przez ojca miała wpływ na wykonywanie przez niego bieżących zobowiązań alimentacyjnych, a tym samym nie udowodniła naruszenia praw dziecka. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania, przyznając wynagrodzenie pełnomocnikom z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo powołanie się na naruszenie praw dziecka nie jest wystarczające do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie wykazano kwalifikowanego naruszenia przepisów i nie zostało ono udowodnione w kontekście ustaleń faktycznych sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia przepisów, widocznego prima facie, a nie opierania się na błędnych ustaleniach faktycznych czy ocenie dowodów. Powódka nie wykazała, aby darowizna miała wpływ na wykonywanie obowiązków alimentacyjnych, co podważa tezę o naruszeniu praw dziecka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
L.J.osoba_fizycznapowódka
M.J.osoba_fizycznapozwany
D.J.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłącza możliwość oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach błędnych ustaleń faktycznych i oceny dowodów.

k.r.o. art. 133 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dziecka.

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 527

Kodeks cywilny

Dotyczy skargi pauliańskiej (ochrona wierzycieli przed niewydolnością dłużnika).

Konstytucja art. 72 § § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje ochronę praw dziecka.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania, w tym możliwości odstąpienia od obciążania strony kosztami.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego, stosowany odpowiednio do postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Oczywista zasadność skargi kasacyjnej ze względu na naruszenie praw dziecka wynikających z art. 72 § 1 Konstytucji oraz art. 133 § 1 k.r.o.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do powyższych przesłanek Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. tak jak podstawami skargi kasacyjnej nie mogą być objęte zarzuty błędnych ustaleń faktycznych i oceny dowodów (art. 398³ § 3 k.p.c.), tak samo nie można z odwołaniem się do nich wywodzić o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej albo wykazywać tę zasadność z odwołaniem się do innego stanu faktycznego niż będący podstawą rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Marta Romańska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych i merytorycznych skargi kasacyjnej, w szczególności w kontekście przesłanki oczywistej zasadności oraz ograniczeń dotyczących zarzutów faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady przyjmowania skarg kasacyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych ani sensacyjnych elementów.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady i pułapki.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 2099/22
POSTANOWIENIE
15 czerwca 2023 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marta Romańska
na posiedzeniu niejawnym 15 czerwca 2023 r. w Warszawie,
‎
w sprawie z powództwa L.J.
‎
przeciwko M.J. i D.J.
‎
o ustalenie,
‎
na skutek skargi kasacyjnej L.J.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
‎
z 21 grudnia 2020 r., I ACa 819/19,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) przyznaje radcy prawnemu A.B. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Gdańsku kwotę 8.100 (osiem tysięcy sto) zł, powiększoną o podatek od towarów i usług we właściwej stawce, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powódce w postępowaniu kasacyjnym;
3) przyznaje adwokat C.D. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Gdańsku kwotę 8.100 (osiem tysięcy sto) zł, powiększoną o podatek od towarów i usług we właściwej stawce, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanym w postępowaniu kasacyjnym
4) odstępuje od obciążenia powódki kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz pozwanych.
A.W.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
‎
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do powyższych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego
‎
w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym,
‎
o których jest mowa w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
Powódka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z powołaniem się na jej oczywistą zasadność (art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.), gdyż „w ocenie skarżącej pozostawienie zaskarżonego wyroku w obrocie prawnym powodowałoby usankcjonowanie w systemie prawa orzeczenia, które sprzeczne jest
‎
z konstytucyjnymi zasadami ochrony dobra i praw dziecka wynikającymi z przepisu art. 72 § 1 Konstytucji oraz art. 133 § 1 k.r.o.”
.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego
‎
i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne
prima facie
, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia
‎
w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Trzeba jednak podkreślić, że tak jak podstawami skargi kasacyjnej nie mogą być objęte zarzuty błędnych ustaleń faktycznych i oceny dowodów (art. 398
3
§ 3 k.p.c.), tak samo nie można z odwołaniem się do nich wywodzić o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej albo wykazywać tę zasadność z odwołaniem się do innego stanu faktycznego niż będący podstawą rozstrzygnięcia. Tymczasem powódka formułując zarzut oczywistego naruszenia przez Sądy
meriti
przepisów art.
72 § 1 Konstytucji, art. 133 § 1 k.r.o.
i art. 58 k.c. pomija dokonane w sprawie ustalenia,
z których wynika, że jej ojciec realizował ciążący na nim obowiązek alimentacyjny i uregulował powstałe w pewnym momencie zaległości. Jeżeli darowizna nieruchomości pozwanego nie została zakwestionowana na podstawie art. 527 k.c. i nie miała w istocie wpływu na wykonywanie przez pozwanego bieżących zobowiązań wobec powódki, to nie sposób zgodzić się tezą, że naruszała prawa powódki jako dziecka (zob. też
wyroki Sądu Najwyższego z
23 lutego 2006 r., II CSK 101/05, z
18 kwietnia 2013 r., II CSK 557/12).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 398
9
§ 1 k.p.c. oraz – co do kosztów postępowania – art. 102 k.p.c. w zw. z art. 398
21
i art. 391 § 1 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu.
Wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu
‎
w postępowaniu kasacyjnym zostało przyznane zgodnie z § 2, § 4 ust. 1 i 3, § 8 pkt 7, § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 68).
Wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną pozwanym z urzędu
‎
w postępowaniu kasacyjnym zostało przyznane zgodnie z § 2, § 4 ust. 1 i 3, § 8 pkt 7, § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 18).
A.W.
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI