I CSK 2095/22

Sąd Najwyższy2022-10-25
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższykoszty postępowaniapomoc prawna z urzęduinteres prawnygravamendopuszczalność środka zaskarżeniaodmowa przyjęciaumorzenie postępowania

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne w części dotyczącej kosztów pomocy prawnej z urzędu i odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku przesłanek formalnych.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu. Postanowieniem z dnia 25 października 2022 r. umorzono postępowanie w części dotyczącej zaskarżenia rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem. W pozostałym zakresie Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając brak występowania istotnych zagadnień prawnych, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, a także brak nieważności postępowania czy oczywistej zasadności skargi.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Dariusza Zawistowskiego rozpoznał skargę kasacyjną powoda P. R. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w I. w sprawie o zapłatę. Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 18 lutego 2021 r. (sygn. akt I Ca 473/20). Na wstępie Sąd Najwyższy postanowił umorzyć postępowanie kasacyjne w części obejmującej zaskarżenie punktu 3 wyroku Sądu Okręgowego, który dotyczył rozstrzygnięcia o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu. Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym strona nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia w części dotyczącej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Powód cofnął skargę kasacyjną w tym zakresie, co uzasadniało umorzenie postępowania. W pozostałym zakresie Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a jej rozpoznanie musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego. W ocenie Sądu, uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie wykazało istnienia potrzeby wykładni art. 23 k.c. w sposób wskazany przez skarżącego, ani nie przedstawiło przekonujących argumentów na istnienie rozbieżności w orzecznictwie sądów w tym zakresie. W związku z tym, orzeczono jak w postanowieniu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c. oraz ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Zasądzono od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów, a adwokatowi K. B. przyznano kwotę 240 zł plus VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, brak jest interesu prawnego strony w zaskarżaniu orzeczenia w zakresie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, co skutkuje niedopuszczalnością środka zaskarżenia w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Postanowienie

Strony

NazwaTypRola
P. R.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Zakład Karny w I.organ_państwowypozwany
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyinna
adwokat K. B.innepełnomocnik z urzędu

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany przez odesłanie w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

u.P.G.R.P. art. 32 § ust. 3

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy kosztów zastępstwa procesowego Prokuratorii Generalnej.

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Wspomniany w kontekście wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej, choć nie był głównym przedmiotem analizy w tym zakresie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego strony w zaskarżeniu orzeczenia w części dotyczącej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Brak przesłanek formalnych do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (brak istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni, nieważności postępowania, oczywistej zasadności).

Godne uwagi sformułowania

strona nie posiada interesu prawnego (tzw. gravamen) w zaskarżeniu orzeczenia w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej braku interesu prawnego w zaskarżaniu kosztów pomocy prawnej z urzędu oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i formalnych wymogów skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i potwierdza utrwalone zasady, co czyni je interesującym głównie dla prawników procesualistów, ale nie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CSK 2095/22
POSTANOWIENIE
Dnia 25 października 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Zawistowski
w sprawie z powództwa P. R.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w I.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 października 2022 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu
‎
z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt I Ca 473/20,
1. umarza postępowanie kasacyjne w części obejmującej zaskarżenie punktu 3 wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 18 lutego 2021 r.
2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
3. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
4. przyznaje adwokat K. B. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Elblągu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści), powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu      w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Wnosząc skargę kasacyjną skarżący określił, że zaskarża "prawomocne orzeczenie Sądu Okręgowego w Elblągu, Wydział I Cywilny z dnia 18 lutego 2021 r. w sprawie sygn. akt: I Ca 473/20 r. w całości". Oznacza to, że zakresem zaskarżenia objęto również pkt 3. wyroku Sądu Okręgowego, którym rozstrzygnięto o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu.                W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że strona nie posiada interesu prawnego (tzw.
gravamen
) w zaskarżeniu orzeczenia w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, co skutkuje niedopuszczalnością środka zaskarżenia w tym zakresie (uchwała z dnia              25 czerwca 2009 r., III CZP 36/09, OSNC 2010 nr 2, poz. 24, postanowienie z dnia 4 października 2019 r., II CZ 55/19). W piśmie z dnia 11 kwietnia 2022 r. skarżący cofnął skargę kasacyjną w tym zakresie, co uzasadniało  umorzenie postępowania kasacyjnego w tej części.
Orzekając w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania           w pozostałym zakresie Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w następujących wypadkach:
– w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,
– istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,
– zachodzi nieważność postępowania,
– skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa.
Skarga kasacyjna powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia   18 lutego 2021 r. zawiera wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania z powołaniem się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości. Analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia prowadzi jednakże do stwierdzenia, że wskazana przez skarżącego podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzi. Brak jest także podstaw by przyjąć, że w sprawie miała miejsce nieważność postępowania.
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie daje podstaw do uznania, że istnieje potrzeba wykładni art. 23 k.c., w zakresie wskazanym przez skarżącego, przy uwzględnieniu, że stosownie do art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnia potrzeba dokonania wykładni przepisów prawa będąca następstwem rozbieżności                 w orzecznictwie sądów lub spowodowana poważnymi wątpliwości przy ich interpretacji. Skarżący nie wskazał w sposób przekonywający na istnienie tego rodzaju wątpliwości. Nie przedstawił także argumentacji pozwalającej stwierdzić, że występuje rozbieżność w orzecznictwie sądów w tym zakresie. Takie stwierdzenie wymaga przytoczenia przykładów orzeczeń wskazujących na rzeczywistą rozbieżność w wykładni, czego skarżący nie uczynił.
Z tych względów w przedmiocie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej         do rozpoznania orzeczono jak w treści postanowienia (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).              O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w zw.    z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c. oraz art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r.   o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2016 r., poz. 2261).
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI