I CSK 209/09

Sąd Najwyższy2010-01-21
SAOSinneprawo spółekŚrednianajwyższy
upadłośćKRSspółkalikwidacjarozwiązanie spółkipostępowanie upadłościowe

Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną uczestnika postępowania, potwierdzając prawidłowość postanowienia o wykreśleniu spółki z KRS po zakończeniu postępowania upadłościowego.

Sprawa dotyczyła wykreślenia spółki P.(…) S.A. z Krajowego Rejestru Sądowego po zakończeniu postępowania upadłościowego. Sąd Rejonowy pierwotnie wykreślił spółkę, następnie uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek o wykreślenie, ale zachował wpis z poprzedniego dnia. Sąd Okręgowy zmienił to postanowienie, umarzając postępowanie w zakresie zachowania wpisu i oddalając apelację w pozostałej części. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną uczestnika, uznając, że po ukończeniu postępowania upadłościowego spółka powinna zostać wykreślona z rejestru, a powołanie funduszu celowego nie stanowi przeszkody.

Sprawa dotyczyła wniosku o wykreślenie spółki P.(…) S.A. z Krajowego Rejestru Sądowego po zakończeniu postępowania upadłościowego. Sąd Rejonowy w W. pierwotnie wykreślił spółkę, jednak na skutek apelacji Spółki, Sąd Okręgowy w W. uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Następnie Sąd Rejonowy ponownie uwzględnił wniosek o wykreślenie, ale zachował wpis dokonany w rejestrze wcześniej. Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 21 stycznia 2009 r. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, umarzając postępowanie w części dotyczącej zachowania wpisu i oddalając apelację w pozostałej części. Sąd Okręgowy podkreślił, że po ukończeniu postępowania upadłościowego powinno nastąpić obligatoryjne rozwiązanie spółki, a powołanie funduszu celowego przez akcjonariuszy nie stanowi przeszkody do wykreślenia, zwłaszcza gdy spółka nie wykazała dokonania wpłat. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nietrafne. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że uchylenie wcześniejszego postanowienia Sądu Rejonowego spowodowało odpadnięcie podstawy wpisu, a postanowienie Sądu Okręgowego było prawidłowe. Sąd Najwyższy podkreślił, że prawomocność dotyczy postanowienia, a nie wpisu w rejestrze, i że zarzuty dotyczące naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. nie były uzasadnione, podobnie jak zarzuty dotyczące wcześniejszego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 31 lipca 2008 r. Istotą sprawy było wykreślenie spółki z rejestru, a w tym zakresie postanowienie Sądu Okręgowego było prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, po ukończeniu postępowania upadłościowego powinno nastąpić obligatoryjne rozwiązanie spółki i jej wykreślenie z rejestru. Powołanie funduszu celowego nie stanowi przeszkody do wykreślenia, zwłaszcza gdy spółka nie wykazała dokonania wpłat.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepisy k.s.h. przewidują obligatoryjne rozwiązanie spółki po ukończeniu postępowania upadłościowego. Powołanie funduszu celowego przez akcjonariuszy nie jest równoznaczne z posiadaniem majątku przez spółkę i nie może uniemożliwić jej wykreślenia z rejestru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Syndyk Masy Upadłości P.(…) S.A. w W.

Strony

NazwaTypRola
Syndyk Masy Upadłości P.(…) S.A. w W.innewnioskodawca
P.(…) S.A. w W.spółkauczestnik postępowania

Przepisy (9)

Główne

k.s.h. art. 477 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Po ukończeniu postępowania upadłościowego powinno nastąpić obligatoryjne rozwiązanie Spółki.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.k.r.s. art. 19

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania przez sądem drugiej instancji.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia może stanowić podstawę skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wszystkich koniecznych elementów lub zawiera oczywiste braki uniemożliwiające kontrolę kasacyjną.

k.p.c. art. 352

Kodeks postępowania cywilnego

p.u.n. art. 364

Prawo upadłościowe i naprawcze

Nie ma zastosowania, gdyż upadły musiałby mieć majątek na dzień ukończenia postępowania upadłościowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Po ukończeniu postępowania upadłościowego następuje obligatoryjne rozwiązanie spółki. Powołanie funduszu celowego przez akcjonariuszy nie stanowi przeszkody do wykreślenia spółki z rejestru. Uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego przez Sąd Okręgowy spowodowało odpadnięcie podstawy wpisu do rejestru.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 386 § 2 k.p.c. Zarzuty naruszenia art. 355 § 1 k.p.c. Zarzuty naruszenia art. 6947 k.p.c. Zarzuty naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. Zarzut naruszenia art. 352 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. dotyczący wcześniejszego postanowienia Sądu Okręgowego.

Godne uwagi sformułowania

Po ukończeniu postępowania upadłościowego powinno nastąpić obligatoryjne rozwiązanie Spółki. Powołanie przez akcjonariuszy funduszu celowego nie stanowi o tym, że upadła Spółka ma majątek. Prawomocność dotyczy bowiem postanowienia, a nie wpisu, zatem data 6 listopada 2007 r. nie wpływa [...] na uprawomocnienie się wpisu, który stał się prawomocny z chwilą wydania kwestionowanego postanowienia Sądu Okręgowego.

Skład orzekający

Marek Sychowicz

przewodniczący

Marian Kocon

członek

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykreślenia spółki z KRS po zakończeniu postępowania upadłościowego oraz znaczenia funduszu celowego w kontekście dalszego bytu spółki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki w upadłości, ale zasady dotyczące wykreślenia po zakończeniu postępowania są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego zakończenia działalności spółki po upadłości, co jest istotne dla praktyków prawa handlowego i upadłościowego.

Czy fundusz celowy uratuje spółkę po upadłości? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 209/09 POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku Syndyka Masy Upadłości P.(…) S.A. w W. przy uczestnictwie P.(…) S.A. w W. o wykreślenie spółki z KRS, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 21 stycznia 2010 r., skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt XXIII GA (…), oddala skarga kasacyjną. Uzasadnienie Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia 6 listopada 2007 r. wykreślił z rejestru P.(…) S.A. Na skutek apelacji Spółki postanowienie to zostało uchylone przez Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 31 lipca 2008 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia 9 października 2008 r. uwzględnił wniosek Syndyka masy upadłości P.(…) S.A. o wykreślenie Spółki z rejestru i zachował wpis dokonany w rejestrze w dniu 6 listopada 2007 r. Sąd Rejonowy ustalił, że postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2007 r. Sąd ten stwierdził ukończenie postępowania 2 upadłościowego Spółki. Cały majątek Spółki został spieniężony, a następnie spłacono wierzycieli Spółki. Zdaniem Sądu Rejonowego, bez znaczenia jest okoliczność, że akcjonariusze podjęli uchwałę o dalszym istnieniu Spółki, która posiada majątek na funduszu powstałym po zamknięciu postępowania likwidacyjnego i po nieprawomocnym wykreśleniu Spółki z rejestru, utworzenie takiego funduszu nie może bowiem mieć wpływu na dalszy byt wykreślanej Spółki. Spółka wniosła apelację od postanowienia Sadu Rejonowego, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2009 r. Sąd Okręgowy w W. zmienił zaskarżone postanowienie w części, w jakiej zachowuje wpis dokonany w rejestrze w dniu 6 listopada 2007 r. i umorzył postępowanie w tym zakresie oraz oddalił apelację w pozostałej części. Sąd Okręgowy podkreślił, że istota sprawy sprowadza się do tego, czy istnieją przesłanki do wykreślenia Spółki z rejestru. Zgodnie z art. 477 § 1 k.s.h., po ukończeniu postępowania upadłościowego powinno nastąpić obligatoryjne rozwiązanie Spółki. Dalsze istnienie Spółki mógłby uzasadniać fakt pozostania majątku po ukończeniu postępowania upadłościowego i zaspokojeniu wierzycieli. Powołanie przez akcjonariuszy funduszu celowego nie stanowi o tym, że upadła Spółka ma majątek. Powołanie funduszu nie jest jednoznaczne z dokonaniem wpłat, czego zresztą Spółka nie wykazała. Gdyby zaś nawet dokonano wpłat na fundusz, to i tak nie stanowiłoby to przesłanki uniemożliwiającej wykreślenie Spółki z rejestru. Nie ma w tym wypadku zastosowania art. 364 z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.), zgodnie bowiem z tym przepisem, upadły musiałby mieć majątek na dzień ukończenia postępowania upadłościowego. Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutów apelacji dotyczących naruszenia art. 477 § 1 k.s.h. i art. 19 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.). Zdaniem Sądu Okręgowego, nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 386 § 2 k.p.c., ponieważ przepis ten dotyczy postępowania przez sądem drugiej instancji. Sąd Okręgowy podkreślił też, że brak jest przesłanek przemawiających za tym, iż Spółka (uczestnik postępowania) nie wiedziała o przedmiocie i zakresie wniosku, co mogłoby uniemożliwiać obronę jej praw. Spółka w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mianowicie art. 386 § 2 w związku z art. 13 § 2, art. 6947 , art. 355 § 1 w związku z art. 3 13 § 1 i art. 328 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Ponadto Spółka wniosła o rozpoznanie postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 listopada 2008 r., oddalającego wniosek Spółki o rozstrzygnięcie wątpliwości co do postanowienia tego Sądu z dnia 31 lipca 2008 r., zarzucając mu naruszenie art. 352 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzut naruszenia art. 386 § 2 k.p.c. jest nietrafny, a poza tym niezrozumiały. Dosłownie rozumiany, sprowadza się on do tego, że Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu nie uwzględnił swojego wcześniejszego postanowienia z dnia 31 lipca 2008 r. uchylającego ze względu na nieważność postępowania postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 6 listopada 2007 r., znoszącego postępowanie przed tym Sądem i przekazującego mu sprawę do ponownego rozpoznania. Zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego zostało wydane w wyniku wniesienia apelacji od postanowienie Sądu Rejonowego wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy. Błąd Sądu Rejonowego polegał na tym, że w postanowieniu z dnia 9 października 2008 r. zachował wpis w rejestrze dokonany w dniu 6 listopada 2007 r. Tymczasem uchylenie postanowienia z dnia 6 listopada 2007 r. i zniesienie postępowania przed Sądem pierwszej instancji sprawiło, że odpadła podstawa wpisu, nie można go było zatem zachować, jak to uczynił Sąd Rejonowy. Do tego właśnie sprowadza się sens zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego, który zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w części, w jakiej zachowało ono wpis dokonany w rejestrze w dniu 6 listopada 2007 r. i umorzył postępowanie w tym zakresie. Kwestionowane postanowienie jest prawidłowe. Nie ma znaczenia, że w rejestrze nadal figuruje wpis dokonany na podstawie pierwszego postanowienia Sądu Rejonowego w tym przedmiocie. Prawomocność dotyczy bowiem postanowienia, a nie wpisu, zatem data 6 listopada 2007 r. nie wpływa, jak sugeruje skarżący, na uprawomocnienie się wpisu, który stał się prawomocny z chwilą wydania kwestionowanego postanowienia Sądu Okręgowego. Niezasadne są zatem zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przepisów art. 355 § 1 i art. 6947 k.p.c. Nie można też podzielić poglądu skarżącej Spółki, że doszło do naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. Zarzut naruszenia tego przepisu może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie zawiera wszystkich koniecznych elementów bądź zawiera tak oczywiste braki, które uniemożliwiają kontrolę kasacyjną (por. np. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1998 r., III CKN 792/98, OSNC 1999, nr 4, poz. 83, oraz z dnia 8 października 4 1997 r., I CKN 312/97, z dnia 19 lutego 2002 r., IV CKN 718/00, z dnia 18 marca 2003 r., IV CKN 11862/00, z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 65/01, z dnia 22 maja 2003 r., II CKN 121/01, z dnia 9 marca 2006 r., I CSK 147/2005). Takich zaś zarzutów z pewnością nie można postawić zaskarżonemu postanowieniu Sądu Okręgowego. Ponadto skarżący domaga się w skardze kasacyjnej skontrolowania przez Sąd Najwyższy wcześniejszego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 31 lipca 2008 r. oddalającego wniosek Spółki o rozstrzygnięcie wątpliwości co do postanowienia tego Sądu z dnia 31 lipca 2008 r. Związany z tym zarzut naruszenia art. 352 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. jest trafny. Z postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 31 lipca 2008 r. wyraźnie wynika, że uchylono postanowienie Sądu Rejonowego w całości, a więc wykroczono poza zakres zaskarżenia apelacją (apelacja dotyczyła wyłącznie punktu II o wykreśleniu spółki). Rozstrzygnięcie to nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Istotą postępowania jest bowiem kwestia wykreślenia Spółki z rejestru, a nie wpisania do rejestru informacji o ukończeniu postępowania upadłościowego względem Spółki, a co do kwestii wykreślenia, to właśnie w tej części zaskarżono postanowienie Sądu Rejonowego, zatem w tym zakresie rzeczone postanowienie Sądu Okręgowego było prawidłowe. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI