I CSK 2057/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku oczywistej zasadności i niewystarczającego uzasadnienia wniosku.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej zmiany uprawnień z umowy dożywocia na rentę oraz zapłaty i rozwiązania umowy dożywocia. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi z powodu jej oczywistej zasadności, jednak Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione argumenty były niewystarczające i miały charakter polemiczny, nie spełniając kryteriów określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Dodatkowo, Sąd Najwyższy odniósł się do kwestii statusu sędziów, powołując się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej - powódki wzajemnej od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 21 czerwca 2021 r., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w O. w zakresie podwyższenia jednorazowej renty z tytułu umowy dożywocia oraz oddalił apelację drugiej strony. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, wnosząc o przyjęcie skargi do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., badał przesłanki przyjęcia skargi, w tym oczywistą zasadność. Stwierdził, że skarżąca nie wykazała tej przesłanki, a uzasadnienie wniosku miało charakter polemiczny i nie zawierało pogłębionej argumentacji jurydycznej. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę. Odniósł się również do kwestii statusu sędziów, powołując się na orzeczenia TK i TSUE, stwierdzając, że nie ma podstaw do kwestionowania niezależności sądu ani skuteczności powołania sędziów w okolicznościach tej sprawy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania, ponieważ uzasadnienie wniosku było niewystarczające i miało charakter polemiczny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że oczywista zasadność skargi wymaga przedstawienia argumentacji prawnej wskazującej na kwalifikowaną postać naruszenia prawa, która bez głębszej analizy uzasadnia uwzględnienie skargi. W tej sprawie skarżąca ograniczyła się do uwag polemicznych, nie wykazując oczywistości naruszenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. F. | osoba_fizyczna | powód |
| A. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. P. | osoba_fizyczna | powód wzajemny |
| G. F. | osoba_fizyczna | pozwany wzajemny |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Na podstawie wskazanych w § 1 przesłanek Sąd Najwyższy może przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania albo odmówić jej przyjęcia.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Przy wykładni umowy należy badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko trzymać się ściśle jej dosłownego brzmienia.
k.c. art. 913 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli stosunek prawny oparty na umowie o dożywocie przedstawia się inaczej niż przy zawarciu umowy, a dalsze trwanie stosunku prawnego polegającego na utrzymywaniu dożywotnika przez zobowiązanego do zbycia nieruchomości przedstawiałoby dla niego naruszenie przyzwoitości, sąd może zawsze orzec jego rozwiązanie.
k.c. art. 913 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli w wypadkach wyjątkowych względy słuszności przemawiają za tym, aby dożywotnik otrzymywał rentę zamiast prawa dożywocia, sąd może orzec rozwiązanie stosunku prawnego i zasądzić od obowiązanego do zbycia nieruchomości na rzecz dożywotnika odpowiednią rentę.
k.c. art. 908 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dz. U. z 2021 r., poz. 1904 art. 29 § § 2 i 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Konstytucja RP art. 179 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. naruszenie art. 65 § 2 k.c. naruszenie art. 913 § 1 k.c. w zw. z art. 908 § 1 i 2 k.c. naruszenie art. 913 § 1 k.c. naruszenie art. 913 § 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem stanowi bowiem odrębną część skargi i podlega ocenia co do zasady samodzielnie.
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, w szczególności kryteria przyjęcia skargi do rozpoznania oraz kwestie związane z oceną statusu sędziów w świetle orzecznictwa TK i TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i nie rozstrzyga meritum sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca ze względu na proceduralne aspekty rozpoznawania skargi kasacyjnej i odniesienie się do kwestii statusu sędziów, co jest aktualnym tematem prawniczym.
“Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej – kluczowe kryteria przyjęcia wniosku.”
Dane finansowe
jednorazowa renta: 62 800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I CSK 2057/22 POSTANOWIENIE Dnia 10 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa G. F. przeciwko A. P. o zmianę wszystkich uprawnień z umowy dożywocia na rentę, i z powództwa wzajemnego A. P. przeciwko G. F. o zapłatę i rozwiązanie umowy dożywocia na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 czerwca 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej - powódki wzajemnej od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt II Ca […] , odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 21 czerwca 2021 r. Sąd Okręgowy w P. po rozpoznaniu sprawy z powództwa G. F. przeciwko A. P., o zmianę wszystkich uprawnień z umowy dożywocia na rentę i z powództwa wzajemnego A. P. przeciwko G. F. o zapłatę i rozwiązanie umowy dożywocia na skutek apelacji obu stron w od wyroku Sądu Rejonowego w O. z 20 października 2020 r., z apelacji G. F. zmienił zaskarżony wyrok w punktach pierwszym i drugim sentencji w ten sposób, że orzeczoną tytułem zmiany uprawnień z umowy dożywocia zawartej dnia 14 maja 2010 r. na jednorazową rentę kwotę 20.934,00 złotych podwyższa do kwoty 62.800,00 (sześćdziesiąt dwa tysiące osiemset) złotych płatną przez A. P. na rzecz G. F. w trzech ratach z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, oddalił apelację A. P. w całości, nie obciążył A. P. kosztami procesu za instancję odwoławczą na rzecz G. F.. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok Sądu Okręgowego w P. wniosła Pozwana, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa procesowego, tj. art. 386 § 4 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c., 316 § 1 k.p.c., a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 65 § 2 k.c., art. 913 § 1 k.c. w zw. z art., 908 § 1 i 2 k.c., a ponadto art. 913 § 1 k.c. oraz art. 913 § 2 k.p.c. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie oczywistej zasadności, a ponadto o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wyłącznie na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione w sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Oznacza to, że nie w każdej sprawie skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2000 r., sygn. akt II CZ 178/99, OSNC 2000, z. 7-8, poz. 147). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Skarżący oparła na przesłankach uregulowanych w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, z. 3, poz. 49; 14 lipca 2005 r., sygn. akt III CZ 61/05, OSNC 2006, z. 4, poz. 75; 26 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CZ 28/06, niepubl.; 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II CSK 589/14, niepubl.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r., sygn. akt IV CSK 189/15, niepubl. i przywołane tam orzecznictwo). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem stanowi bowiem odrębną część skargi i podlega ocenia co do zasady samodzielnie, tj. bez odnoszenia się na etapie jego rozpoznania (tzw. przedsądu) do argumentacji,która dotyczy rozpoznania skargi po jej przyjęciu przez Sąd Najwyższy. Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 20 października 2005 r., sygn. akt II CZ 89/2005 , z 10 sierpnia 2006 r., sygn. akt V CSK 2004/06, i z 24 lutego 2006 r., sygn. akt IV CSK 8/06 ). To na skarżącym spoczywa obowiązek sformułowania w ramach uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odpowiednich argumentów wskazujących na istnienie powyższych okoliczności. Tymczasem w niniejszej sprawie uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ogranicza się do sformułowania polemicznych uwag i ocen orzeczenia Sądu ad quem , co nie spełnia kryteriów przyjęcia skargi do rozpoznania. Skarżąca stara się poprzez polemiczne uwagi zawarte w motywach wniosku podważyć treść umowy dożywocia, powołując treść art. 65 § 2 k.c., jednak czyni to bez powołania bliższej i pogłębionej argumentacji o charakterze jurydycznym. Z uwagi na treść art. 29 § 2 i 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r., poz. 1904) Sąd Najwyższy, nie mając kompetencji do pominięcia stosowania przepisów ustawy, co wprost wynika z art. 179 ust. 1 Konstytucji RP, a także mając na względzie niepodważalność powołania sędziego na podstawie art. 179 Konstytucji RP, odstąpił od oceny prawidłowości powołania sędziów w składzie Sądu ad quem , a w konsekwencji ważności postępowania czy skuteczności orzeczenia z powyższych względów z uwagi na ich niedopuszczalność, co wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 października 2021 r., sygn. K 3/21, zaś w zakresie skuteczności wstrzymania („zawieszenia stosowania”) przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., sygn. P 7/20 (OTK ZU nr A/2021, poz. 49). Tym samym Sąd Najwyższy nie znajduje podstaw do niestosowania w niniejszej sprawie zasady niedopuszczalności kwestionowania statusu sędziego (deklarowanej w art. 29 § 2 i 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym), co mogłoby sugerować wskazanie w pkt 1 lit. d postanowienia Wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-204/21 R Komisja Europejska przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej (ECLI:EU:C:2021:593). Powyższe rozstrzygnięcia, a przede wszystkim treść art. 179 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie pozwalają bowiem na ocenę kryteriów odnoszących się do okoliczności wyboru kandydatów na stanowisko sędziowskie przez Krajową Radę Sądownictwa, a w konsekwencji kwestionowanie skuteczności powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego przez Prezydenta RP, a tym samym ubezskutecznienia inwestytury, czego nie mogą w szczególności uzasadniać kryteria wskazane w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 listopada 2019 r. w sprawach połączonych C - 585/18, C - 624/18 i C - 625/18, A.K. przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa oraz C.P., D.O. przeciwko Sądowi Najwyższemu, ECLI:EU:C:2019:982. Niezależnie od powyższego jednak, również w świetle wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ewentualne wady procedury wyboru kandydata na urząd sędziego przed Krajową Radą Sądownictwa, nawet w razie uznania naruszenia Konstytucji RP w tym zakresie (poprzez stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę procedury zakończonej powołaniem do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego), samodzielnie nie pozwalają na podważenie niezależności sądu rozpoznającego sprawę (wyrok TSUE z 29 marca 2022 r., C-132/20, w sprawie BN i in. przeciwko Getin Noble Bank S.A., ECLI:EU:C:2022:235), zaś samo powołanie przez Prezydenta RP na urząd sędziego jest niepodważalne (wyrok TSUE z 22 marca 2022 r., C-508/19, M.F. przeciwko J.M., ECLI:EU:C:2022:201). W niniejszej sprawie nie wskazano natomiast jakichkolwiek okoliczności, które wymagałyby weryfikacji niezależności Sądu ad quem . Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przesądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu. a.s.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI