I CSK 205/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego, które częściowo zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie podziału majątku wspólnego byłych małżonków. Sąd Okręgowy zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kwotę tytułem wzajemnych rozliczeń, zmniejszając ją w stosunku do pierwotnego postanowienia. Kluczowe dla sprawy było ustalenie wartości lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład majątku wspólnego oraz rozliczenie nakładów z majątków osobistych na majątek wspólny. Skarżąca zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie prawa materialnego, wskazując na nieuwzględnienie hipoteki obciążającej lokal przy ustalaniu jego wartości oraz na błędne obliczenie wysokości nakładów z majątków osobistych, gdyż zostały one poczynione na mieszkanie w stanie surowym, a nie wykończonym. Sąd Najwyższy podzielił argumentację skarżącej w obu tych kwestiach. Odnosząc się do hipoteki, Sąd Najwyższy potwierdził swoje wcześniejsze stanowisko, że przy szacowaniu składników majątku wspólnego należy uwzględnić obciążenia obniżające jego rzeczywistą wartość, takie jak hipoteka. W kwestii nakładów, Sąd Najwyższy uznał, że błędne jest ustalanie ich wartości w odniesieniu do mieszkania w stanie wykończonym, gdy nakłady zostały poczynione na stan surowy, a wykończenie nastąpiło z majątku wspólnego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej rozliczeń i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wartości nieruchomości obciążonych hipoteką przy podziale majątku wspólnego oraz prawidłowe rozliczanie nakładów z majątków osobistych na majątek wspólny.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podziału majątku wspólnego byłych małżonków, ale zasady dotyczące wartościowania obciążonych nieruchomości i rozliczania nakładów mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przy podziale majątku wspólnego należy uwzględniać obciążenie hipoteczne nieruchomości wchodzącej w skład tego majątku przy ustalaniu jej wartości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przy szacowaniu składników majątku wspólnego należy uwzględnić obciążenia obniżające jego rzeczywistą wartość, w szczególności obciążenia prawnorzeczowe jak hipoteka.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym wartość obciążonych składników majątkowych powinna być pomniejszona o wartość obciążeń, aby odzwierciedlić ich rzeczywistą wartość rynkową.
Jak prawidłowo obliczyć wartość nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, gdy przedmiot nakładu zmienił wartość od momentu dokonania nakładu do chwili podziału majątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wartość nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny ustala się poprzez odniesienie procentowej wartości nakładu z chwili jego dokonania do wartości przedmiotu w tym czasie, do aktualnej wartości tego przedmiotu w chwili podziału majątku, uwzględniając zmiany jego stanu lub cen.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że błędne jest ustalanie wartości nakładów w odniesieniu do przedmiotu w stanie wykończonym, jeśli nakłady zostały poczynione na stan surowy, a wykończenie nastąpiło z majątku wspólnego. Należy uwzględnić stan przedmiotu w chwili dokonywania nakładu i jego wartość w chwili podziału.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Agnieszka K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Marcin K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Gmina P. | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (11)
Główne
k.r.o. art. 46
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy podziału majątku wspólnego.
k.r.o. art. 45 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy zwrotu wydatków i nakładów z majątków osobistych na majątek wspólny.
Pomocnicze
k.c. art. 1038
Kodeks cywilny
Dotyczy podziału majątku.
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
Dotyczy podziału majątku.
k.c. art. 212
Kodeks cywilny
Dotyczy podziału rzeczy wspólnej.
k.p.c. art. 684
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy składu majątku podlegającego podziałowi.
k.p.c. art. 567 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o podziale majątku do podziału majątku wspólnego.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skutków uwzględnienia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów do postępowań.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieuwzględnienie hipoteki obciążającej lokal przy ustalaniu jego wartości w postępowaniu o podział majątku wspólnego. • Błędne obliczenie wysokości nakładów z majątków osobistych na majątek wspólny, polegające na przyjęciu wartości mieszkania w stanie wykończonym, podczas gdy nakłady dotyczyły stanu surowego.
Godne uwagi sformułowania
przy podziale majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami w zasadzie nie bierze się pod uwagę pasywów. • przy szacowaniu składników majątku wspólnego należy uwzględnić obciążenie zmieniające rzeczywistą wartość tych składników majątkowych, w szczególności obciążenie o charakterze prawnorzeczowym, za które ponosi odpowiedzialność każdorazowy właściciel nieruchomości, zwłaszcza obciążenie hipoteką i prawami dożywocia.
Skład orzekający
Marek Sychowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Marian Kocon
członek
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości nieruchomości obciążonych hipoteką przy podziale majątku wspólnego oraz prawidłowe rozliczanie nakładów z majątków osobistych na majątek wspólny."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podziału majątku wspólnego byłych małżonków, ale zasady dotyczące wartościowania obciążonych nieruchomości i rozliczania nakładów mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podziału majątku wspólnego, a orzeczenie SN wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące uwzględniania hipotek i prawidłowego rozliczania nakładów, co jest istotne dla wielu osób.
“Hipoteka na mieszkaniu a podział majątku – Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak liczyć wartość nieruchomości.”
Dane finansowe
dopłata: 265 005 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.