I CSK 2031/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-12-10
SNnieruchomościksięgi wieczysteŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyustawa o kształtowaniu ustroju rolnegonieruchomość rolnaksięgi wieczystepodział nieruchomościrolnik indywidualnyzagadnienie prawnewykładnia przepisów

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niewykazania przez skarżącą istotnych zagadnień prawnych ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.

Skarżąca K. S. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Świdnicy, domagając się przyjęcia jej do rozpoznania z powodu istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzeby wykładni przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Sąd Najwyższy, analizując przedstawione przez skarżącą problemy prawne, uznał, że nie zostały wykazane przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania, w szczególności brak było pogłębionej argumentacji jurydycznej wskazującej na rozbieżności w orzecznictwie lub potrzebę wykładni przepisów. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną K. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Świdnicy, dotyczącą kwestii odłączenia części nieruchomości z księgi wieczystej i założenia nowych ksiąg, a także wykreślenia roszczeń. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., wskazując na istnienie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Przedstawiła dwa pytania prawne dotyczące ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, dotyczące zakazu zbywania poszczególnych działek gruntu wchodzących w skład nieruchomości rolnej oraz stosowania przepisu zwalniającego ze statusu rolnika indywidualnego przy nabyciu nieruchomości rolnej poniżej 1,00 ha. Sąd Najwyższy szczegółowo omówił przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, podkreślając konieczność przedstawienia przez skarżącego pogłębionej argumentacji jurydycznej, wykazania rzeczywistego charakteru problemu prawnego oraz jego uniwersalności, a także wskazania na rozbieżności w orzecznictwie lub potrzebę wykładni przepisów. Stwierdził, że skarżąca nie sprostała tym wymogom, nie wskazując konkretnych przepisów wymagających wykładni ani nie prezentując analizy orzecznictwa potwierdzającej rozbieżności. Sąd Najwyższy zaznaczył, że nie jest jego rolą domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi. Odnosząc się ubocznie do kwestii powierzchni rolnych możliwych do nabycia przez osobę niebędącą rolnikiem, Sąd Najwyższy potwierdził interpretację Sądu Okręgowego, że jest to powierzchnia łączna, a nie odnosząca się do każdej nieruchomości oddzielnie. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego reguluje wielkość powierzchni rolnych możliwych do nabycia przez osobę niebędącą rolnikiem, która wynosi maksymalnie 1 ha. Jest to powierzchnia łączna, a nie odnosząca się do każdej nieruchomości oddzielnie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała, aby przedstawiony problem stanowił istotne zagadnienie prawne lub wymagał wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Interpretacja Sądu Okręgowego dotycząca łącznej powierzchni rolnej możliwej do nabycia przez osobę niebędącą rolnikiem została uznana za prawidłową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznawnioskodawca
D. S.osoba_fizycznauczestnik
K. S.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy orzeka o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania.

u.k.u.r. art. 2a § ust. 3 pkt 1a

Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego

Przepis zwalniający ze statusu rolnika indywidualnego przy nabyciu nieruchomości rolnej poniżej 1,00 ha.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stan faktyczny sprawy ustalony przez sąd drugiej instancji jest wiążący dla Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez skarżącą istotnych zagadnień prawnych. Niewykazanie przez skarżącą potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Brak pogłębionej argumentacji jurydycznej wskazującej na rozbieżności w orzecznictwie. Powierzchnia rolna możliwa do nabycia przez osobę niebędącą rolnikiem jest powierzchnią łączną, a nie odnoszącą się do każdej nieruchomości oddzielnie.

Godne uwagi sformułowania

Przez istotne zagadnienie prawne [...] należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, interpretacja przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., stosowanie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w kontekście podziału nieruchomości i nabywania gruntów rolnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek formalnych przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyki prawniczej. Dotyczy również ważnej ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i pułapki.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 2031/23
POSTANOWIENIE
10 grudnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek
na posiedzeniu niejawnym 10 grudnia 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku K. S.
‎
z udziałem D. S. i K. S.
‎
o odłączenie z księgi wieczystej nr […] części nieruchomości
i założenie dla nieruchomości nowych ksiąg wieczystych oraz wykreślenie roszczeń w dziale III księgi wieczystej,
‎
na skutek skargi kasacyjnej K. S.
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w Świdnicy
‎
z 13 grudnia 2022 r., II Ca 925/22,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o pierwszą i drugą spośród wymienionych przesłanek.
Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 398
13
§ 2 k.p.c.), i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - nie publ.).
Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo jego niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ.; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.).
Skarżąca przedstawiła problemy ujęte w pytaniach: „czy ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego wprowadza zakaz zbywania poszczególnych działek gruntu wchodzących w skład nieruchomości rolnej, objętych jedną księgą wieczystą, które nie mogą być przedmiotem samodzielnego obrotu, a tym samym zakładania dla nich odrębnych ksiąg wieczystych, wprowadzając jednocześnie jako niedopuszczalny podział prawny i wieczystoksięgowy dotychczasowej nawet 100 hektarowej nieruchomości rolnej składającej się ze stu działek gruntu na dwie lub więcej odrębnych nieruchomości, podczas gdy wszystkich innych nieruchomości gruntowych żaden taki zakaz nic dotyczy i takie podziały są powszechnie dokonywane zarówno w praktyce notarialnej jak i wieczystoksięgowej;
czy art. 2a ust. 3 pkt la ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. (z późn. zm.) o kształtowaniu ustroju rolnego zwalniający ze statusu rolnika indywidualnego przy nabyciu nieruchomości rolnej poniżej 1,00 ha dotyczy każdej pojedynczej czynności nabycia nieruchomości rolnej poniżej tegoż areału przez jedną osobę fizyczną bez jakichkolwiek ograniczeń co do czasu ani ilości takich zawieranych umów czy też jedynie tych wszystkich czynności, w wyniku których w ciągu swojego życia nabywca stal się właścicielem maksymalnie 9999 m2, a przy każdej kolejnej czynności nabycia nieruchomości rolnej nawet poniżej 0,30 ha, gdzie łączna powierzchnia nabywanych nieruchomości rolnych wraz z już posiadanymi wyniosłaby co najmniej 1,00 ha, musi już wykazać się statusem rolnika indywidualnego.”.
Powołując się na przesłankę potrzeby wykładni przepisów skarżąca nie wskazała, które przepisy w jej ocenie wymagają wykładni i dlaczego.
Sposób ujęcia przez skarżącą przytoczonych wątpliwości nie odzwierciedla wystąpienia w sprawie istotnych zagadnień prawnych. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie odmiennych ocen  przedstawionych  problemów oraz na to, że przepisy dotyczące ich dotyczące nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Skarżąca poza  wskazanymi wątpliwościami nie zaprezentowała  stosownego wywodu prawnego i nie dokonała analizy orzecznictwa, z której wynikałyby jakiekolwiek rozbieżności. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, nie publ. i z 14 grudnia 2004 r., II CZ 142/04, nie publ.).
Analiza wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, jego uzasadnienia, a także uzasadnień orzeczeń sądów obu instancji, nie daje podstaw do uznania, że rzeczywiście zachodzi przesłanka potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.
Ubocznie należy zauważyć, że wielkość powierzchni rolnych możliwych do nabycia przez osobę niebędącą rolnikiem została uregulowana w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego i wynosi maksymalnie 1 ha. Jak słusznie wskazał Sąd drugiej instancji powierzchnia ta jest powierzchnią łączną, jaką może nabyć osoba indywidualna i nie odnosi się - jak twierdzi skarżąca - do obszrau każdej nabywanej nieruchomości oddzielnie.
Mając powyższe na uwadze nie można przyjąć, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
ł.n
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI