I CSK 2026/25

Sąd NajwyższyWarszawa2026-03-27
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie nieprocesoweprawo upadłościowesyndyk masy upadłościpowództwo o ustaleniewierzytelnośćart. 398^9 k.p.c.

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani rozbieżności w orzecznictwie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości Bank S.A. w upadłości. Skarżący powołał się na potrzebę wykładni przepisów prawa upadłościowego i k.p.c. w kontekście kwalifikowania powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu jako sprawy o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani rozbieżności w orzecznictwie, a także nie rozwinął wątpliwości dotyczących art. 1 ust. 1 pkt 1 pr. upadł., co skutkowało odmową przyjęcia skargi do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości Bank S.A. w upadłości, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Podstawą odmowy było niewykazanie przez skarżącego istnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., tj. istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej uzasadnionej skargi kasacyjnej. Skarżący Syndyk powołał się na potrzebę wykładni przepisów dotyczących kwalifikowania powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu jako sprawy o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości. Sąd Najwyższy wskazał, że w podobnych sprawach wypowiadał się już wielokrotnie, odsyłając do wcześniejszych postanowień. Ponadto, wątpliwość dotycząca art. 1 ust. 1 pkt 1 pr. upadł. nie została wystarczająco rozwinięta, a przedmiot zaskarżonego wyroku dotyczył ustalenia istnienia stosunku prawnego, a nie zasądzenia świadczenia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przedmiotem zaskarżonego wyroku nie było rozstrzygnięcie o żądaniu zasądzenia świadczenia, lecz ustalenia istnienia stosunku prawnego między stronami (art. 189 k.p.c.), co nie jest wierzytelnością w rozumieniu prawa upadłościowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że skarżący nie wykazał, aby istniały rozbieżności w orzecznictwie dotyczące kwalifikowania powództwa o ustalenie jako sprawy o wierzytelność. Podkreślono, że przedmiotem sprawy było ustalenie istnienia stosunku prawnego, a nie zasądzenie świadczenia, co wyklucza zastosowanie przepisów dotyczących zgłaszania wierzytelności do masy upadłości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Syndyk masy upadłości Bank spółki akcyjnej w upadłości w W.

Strony

NazwaTypRola
R.A.osoba_fizycznapowód
M.A.osoba_fizycznapowód
Syndyk masy upadłości Bank spółki akcyjnej w upadłości w W.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje na konieczność powołania i uzasadnienia okoliczności o charakterze publicznoprawnym w skardze kasacyjnej.

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany przez skarżącego jako podstawa do wykładni przepisów.

pr. upadł. art. 144 § ust. 1

Prawo upadłościowe

Wspomniany przez skarżącego jako podstawa do wykładni przepisów.

pr. upadł. art. 145 § ust. 1

Prawo upadłościowe

Wspomniany przez skarżącego jako podstawa do wykładni przepisów.

pr. upadł. art. 1 § ust. 1 pkt 1

Prawo upadłościowe

Wspomniany przez skarżącego jako podstawa do wykładni przepisów, odnosi się do 'wierzytelności'.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez skarżącego istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Niewykazanie przez skarżącego potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Niewystarczające rozwinięcie wątpliwości dotyczących art. 1 ust. 1 pkt 1 pr. upadł. Przedmiotem sprawy było ustalenie istnienia stosunku prawnego, a nie wierzytelność.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna, będąca nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych) przedmiotem zaskarżonego wyroku nie było rozstrzygnięcie o żądaniu zasądzenia świadczenia, lecz ustalenia istnienia stosunku prawnego między stronami (art. 189 k.p.c.)

Skład orzekający

Paweł Grzegorczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w sprawach dotyczących prawa upadłościowego i powództw o ustalenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z przyjęciem skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria i błędy, których należy unikać.

Sektor

bankowość

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I CSK 2026/25
POSTANOWIENIE
27 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
na posiedzeniu niejawnym 27 marca 2026 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa R.A. i M.A.
‎
przeciwko Syndykowi masy upadłości Bank spółki akcyjnej w upadłości w W.
‎
o ustalenie,
‎
na skutek skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości Bank
spółki akcyjnej w upadłości w W.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
‎
z 13 listopada 2024 r., V ACa 259/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 398
4
§ 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący Syndyk masy upadłości Bank S.A. w upadłości w W. powołał się na potrzebę wykładni przepisów prawnych,
tj. art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 144 ust. 1 pr. upadł., art. 145 ust. 1 pr. upadł.
i art. 1 ust. 1 pkt 1 pr. upadł., a także art. 1 ust. 1 pkt 1 pr. upadł., w kontekście kwalifikowania powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu jako sprawy o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości.
W celu uzasadnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest wykazanie, że określony przepis prawa lub zespół tych przepisów, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w judykaturze w  odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07).
Wniosek nie pozwalał uznać, by w sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem wystąpiła twierdzona przyczyna kasacyjna. W zakresie wątpliwości dotyczącej art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 144 ust. 1 pr. upadł., art. 145 ust. 1 pr. upadł. i art. 1 ust. 1 pkt 1 pr. upadł. należało wskazać, że Sąd Najwyższy odnosił się do podobnie zredagowanej przyczyny kasacyjnej np. w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2025 r., I CSK 236/25, z dnia 29 maja 2025 r., I CSK 2721/24, z dnia 10 października 2025 r., I CSK 2656/24 i z dnia 29 grudnia 2025 r., I CSK 68/25, do których należało odesłać. Wątpliwość dotycząca art. 1 ust. 1 pkt 1 pr. upadł. nie została natomiast rozwinięta w motywach wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, co wykluczało przyjęcie, iżby skarżący wykazał powoływaną przyczynę kasacyjną. Marginesowo należało tylko zaznaczyć, że odnosiła się ona do „wierzytelności”, podczas gdy przedmiotem zaskarżonego wyroku nie było rozstrzygnięcie o żądaniu zasądzenia świadczenia, lecz ustalenia istnienia stosunku prawnego między stronami (art. 189 k.p.c.).
Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Z tych względów,
na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Paweł Grzegorczyk
(K.G.)
[SOP]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę