I CSK 2012/24

Sąd NajwyższyWarszawa2025-09-25
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzedsądwykładnia prawaodsetkiwaluta obcanieważność umowykoszty postępowania

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku przesłanek z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c., uznając, że nie wystąpiły wątpliwości interpretacyjne dotyczące art. 481 k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanej spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego ustalającego nieważność umowy kredytu i zasądzającego kwoty w PLN i CHF. Pozwany wskazał na potrzebę wykładni przepisów dotyczących odsetek od świadczeń w walutach obcych. Sąd Najwyższy uznał, że przesłanka przedsądu nie została wykazana, gdyż art. 481 k.c. ma zastosowanie do świadczeń pieniężnych w ogóle, a nie tylko w PLN. W konsekwencji skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej P. spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 28 listopada 2023 r., który oddalił apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2022 r. Sąd Okręgowy ustalił nieważność umowy kredytu z 14 czerwca 2007 r. zawartej między stronami oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda P.F. kwoty 61 327,11 zł i 78 007,76 CHF wraz z odsetkami. Pozwany w skardze kasacyjnej powołał się na przesłankę przedsądu z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c., wskazując na potrzebę wykładni przepisów art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § 1-2 k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c. Sąd Najwyższy, po analizie, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że wskazane przez skarżącego wątpliwości interpretacyjne nie występują. Podkreślono, że art. 481 k.c. dotyczy świadczeń pieniężnych w ogóle, a nie tylko w walucie polskiej. Sąd Najwyższy nie uwzględnił również wniosku powoda o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż odpowiedź na skargę została wniesiona po terminie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 481 § 1-2 k.c. ma zastosowanie do świadczeń pieniężnych w ogóle, a nie tylko w walucie polskiej, co jest oczywiste z brzmienia przepisów i wykładni historycznej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 481 k.c. nie ogranicza się do świadczeń w PLN i obejmuje świadczenia pieniężne w ogóle. Brak jest podstaw do twierdzenia o poważnych wątpliwościach interpretacyjnych w tym zakresie, co wyklucza spełnienie przesłanki przedsądu z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
P.F.osoba_fizycznapowód
P. spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku jest twierdzenie o rozbieżnościach w orzecznictwie, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń i analiza.

k.c. art. 481 § § 1-2

Kodeks cywilny

Dotyczy świadczeń pieniężnych w ogóle, nie ogranicza się do waluty polskiej.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

k.c. art. 358 § § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 398^7 § § 1 zdanie pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną (dwutygodniowy).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak poważnych wątpliwości interpretacyjnych dotyczących art. 481 k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c. w kontekście świadczeń w walucie obcej.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, tj. art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § 1-2 k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398^9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. art. 481 § 1 i 2 k.c. nie ogranicza się do świadczeń pieniężnych w walucie polskiej, lecz dotyczy świadczeń pieniężnych w ogóle.

Skład orzekający

Jacek Grela

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz zakresu stosowania art. 481 k.c. w kontekście świadczeń w walucie obcej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne związane ze skargą kasacyjną i interpretacją przepisów dotyczących odsetek, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowa interpretacja art. 481 k.c.

Dane finansowe

zapłata: 61 327,11 PLN

zapłata: 78 007,76 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I CSK 2012/24
POSTANOWIENIE
25 września 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
na posiedzeniu niejawnym 25 września 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa P.F.
‎
przeciwko P. spółce akcyjnej w W.
‎
o zapłatę i ustalenie,
‎
na skutek skargi kasacyjnej P. spółki akcyjnej w W.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
‎
z 28 listopada 2023 r., I ACa 1403/22,
1.     odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. oddala wniosek powoda o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 19 lipca 2022 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie: w punkcie pierwszym ustalił, że umowa kredytu nr […] z 14 czerwca 2007 r., zawarta pomiędzy P. spółką akcyjną w W., a P.F. jest nieważna; w punkcie drugim zasądził od pozwanego na rzecz powoda 61 327,11 zł oraz 78 007,76 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 26 stycznia 2021 r. do dnia zapłaty; w punkcie trzecim ustalił, że koszty procesu w całości ponosi pozwany, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu.
Wyrokiem z 28 listopada 2023 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelację.
W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c.
Zdaniem skarżącego
w sprawie występuje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, tj. art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § 1-2 k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia               z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398
9
§ 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy,              a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących                   w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08).
Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka nie została wykazana. Wątpliwości, na które powołuje się skarżący nie występują. Artykuł 481 § 1 i 2 k.c. nie ogranicza się do świadczeń pieniężnych w walucie polskiej, lecz dotyczy świadczeń pieniężnych w ogóle. Jest to oczywiste w świetle brzmienia tych przepisów, jak również wykładni historycznej. Rozporządzenia Rady Ministrów wydawane dawniej na podstawie art. 359 § 3 k.c. przewidywały (w pewnych okresach) różną wysokość odsetek w zależności od tego, czy dana suma wyrażona była w pieniądzu polskim czy w walucie obcej. Analogiczne rozwiązanie nie funkcjonuje jednak obecnie (i nie zawsze stosowano je w przeszłości),
co wspiera wyrażony wyżej wniosek o zakresie zastosowania art. 481 k.c.
(zob. postanowienia SN: z 28 marca 2025 r., I CSK 562/24 i z 31 marca 2025 r., I CSK 963/24).
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku powoda o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. Ustanowiony przez powoda pełnomocnik wniósł bowiem odpowiedź na skargę po upływie ustawowego terminu od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej. Odpowiedź na skargę kasacyjną może być wniesiona w terminie dwutygodniowym od doręczenia odpisu skargi (art. 398
7
§ 1 zdanie pierwsze k.p.c.). W orzecznictwie wyjaśniono, że takiej odpowiedzi nie stanowi tak nazwane pismo procesowe, wniesione po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności (zob. wyroki SN: z 16 maja 2002 r., IV CKN 1071/00; z 14 marca 2003 r., V CKN 1733/00 i z 7 maja 2003 r., IV CKN 113/01). W konsekwencji nie wywołuje ono skutków w zakresie zawartego w nim wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
Jacek Grela
(M.M.)
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę