I CSK 196/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego o umorzeniu postępowania z powodu zastosowania nieobowiązującego przepisu o upadłości.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną miasta W. od postanowienia sądu okręgowego, które uchyliło wyrok sądu rejonowego i umorzyło postępowanie w sprawie o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Sąd okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie dotyczącym upadłości, który jednak w dacie orzekania już nie obowiązywał. Sąd Najwyższy uznał skargę za zasadną, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do dalszego rozpoznania sądowi okręgowemu.
Sprawa dotyczyła powództwa Miasta W. o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez spółkę C. P. W. Sp. z o.o. Sąd Rejonowy w W. oddalił powództwo w części dotyczącej odszkodowania, a umorzył postępowanie w zakresie innej kwoty. Miasto W. wniosło apelację. W międzyczasie ogłoszono upadłość likwidacyjną pozwanej spółki. Sąd Okręgowy w W., stosując art. 1821 § 1 k.p.c., uchylił wyrok sądu rejonowego i umorzył postępowanie. Miasto W. wniosło skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 386 § 3 k.p.c. i nieważność postępowania z powodu zastosowania nieobowiązującego przepisu. Sąd Najwyższy uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie, który został uchylony przed wydaniem postanowienia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego sądowi okręgowemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może oprzeć swojego rozstrzygnięcia na przepisie, który już nie obowiązuje.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy zastosował przepis art. 1821 § 1 k.p.c., który został uchylony przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z zasadą intertemporalną, przepis ten nie miał zastosowania. W związku z tym doszło do zastosowania nieistniejącego przepisu jako podstawy rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
Miasto W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto W. | organ_państwowy | powód |
| C. P. W. Spółka z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 3941 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 39815 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 39821 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 1821 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten miał na celu uporządkowanie skutków ogłoszenia upadłości podmiotu postępowania cywilnego poprzez zakaz dalszego toczenia się postępowań sądowych o wierzytelności, które mogą być dochodzone w trybie zgłoszenia do masy upadłości. Został uchylony z dniem 3 maja 2012 r.
k.p.c. art. 386 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący nieważności postępowania w przypadku naruszenia przepisów przez sąd drugiej instancji.
Ustawa o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 11 § 4
Przepis realizujący intertemporalną zasadę bezpośredniego działania nowej ustawy, zgodnie z którym przepis art. 1821 k.p.c. nie stosuje się od dnia wejścia w życie ustawy.
k.c. art. 391 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy kosztów postępowania.
k.c. art. 108 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przez Sąd Okręgowy przepisu art. 1821 § 1 k.p.c., który został uchylony przed datą wydania postanowienia.
Godne uwagi sformułowania
doszło do zastosowania jako podstawy rozstrzygnięcia nieistniejącego przepisu realizującego intertemporalną zasadę bezpośredniego działania nowej ustawy, określanej także jako zasada „czynności procesowych”
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Iwona Koper
członek
Dariusz Zawistowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów międzyczasowych w postępowaniu cywilnym, skutki zastosowania nieobowiązujących przepisów, zasady postępowania w przypadku ogłoszenia upadłości strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania uchylonego przepisu w postępowaniu międzyinstancyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest stosowanie aktualnych przepisów prawa, nawet w pozornie rutynowych kwestiach proceduralnych, i jakie mogą być tego konsekwencje.
“Sąd Najwyższy: Stosowanie nieobowiązujących przepisów może unieważnić postępowanie!”
Dane finansowe
WPS: 71 493,92 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CSK 196/13 POSTANOWIENIE Dnia 15 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Iwona Koper SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa Miasta W. przeciwko C. P. W. Spółce z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 stycznia 2014 r., skargi kasacyjnej strony powodowej od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 października 2012 r., uchyla zaskarżone postanowienie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego Sądowi Okręgowemu w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE 2 Wyrokiem z dnia 29 lipca 2011 r. Sąd Rejonowy w W. oddalił powództwo Miasta W. o zasądzenie od strony pozwanej C. P. W. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwoty 71.493,92 zł z odsetkami ustawowymi - tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie przez pozwaną spółkę z nieruchomości stanowiącej własność powoda oraz umorzył postępowanie w zakresie żądania zapłaty kwoty 6.924,05 zł i orzekł o kosztach procesu. Miasto W. wniosło apelację od tego wyroku w części oddalającej powództwo. Ponieważ w toku postępowania międzyinstancyjnego, dnia 31 października 2011 r. została ogłoszona upadłość likwidacyjna pozwanej Spółki, Sąd Okręgowy w W., uznając, iż w sprawie ma zastosowanie art. 1821 § 1 k.p.c. na jego podstawie postanowieniem z dnia 4 października 2012 r. uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie w sprawie. Miasto W. wniosło skargę kasacyjną od tego wyroku, w której zarzuciło naruszenie art. 386 § 3 k.p.c. skutkujące nieważnością postępowania wobec umorzenia postępowania z powołaniem się na przepis art. 1821 § 1 k.p.c., który w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy nie obowiązywał. Zdaniem skarżącej decyzja Sądu pozbawiła ją możliwości obrony swych praw poprzez uniemożliwienie poddania kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Słusznie zarzuca się w niej zastosowanie art. 1821 § 1 k.p.c., wprowadzonego ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. (Dz. U. Nr 235, poz. 1699), która weszła w życie z dniem 20 marca 2007 r. a przepis ten zgodnie z zamierzeniami ustawodawcy miał uporządkować skutki ogłoszenia upadłości podmiotu postępowania cywilnego (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2010 r., OSNC 2010, nr 10, poz. 134) przez zakaz dalszego toczenia się postępowań sądowych o wierzytelności, które mogą być dochodzone w trybie zgłoszenia do masy upadłości (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2010 r., III CSK 310/09, niepubl.). Sąd Okręgowy dokonując prawidłowej wykładni art. 1821 § 1 k.p.c. nie uwzględnił jednak, że został on 3 uchylony kilka miesięcy przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, a mianowicie z dniem 3 maja 20012 r. wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011 nr 233 poz. 1381 oraz art. 11 tej ustawy). Wynika to z postanowienia art. 9 ust. 4 tej ustawy realizującego intertemporalną zasadę bezpośredniego działania nowej ustawy, określanej także jako zasada „czynności procesowych”. Zgodnie z jego treścią przepisu art. 1821 k.p.c., nie stosuje się od dnia wejścia w życie ustawy. W tych okolicznościach doszło do zastosowania jako podstawy rozstrzygnięcia nieistniejącego przepisu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c. oraz art. 39821 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, 108 § 2 k.c. orzekł jak wyżej. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI