Orzeczenie · 2026-04-30

I CSK 1946/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-30
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
kredyt hipotecznynieważność umowypotrąceniezarzut potrąceniaskarga kasacyjnaSąd Najwyższywymogi formalneproces cywilny

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Bank S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Płocku. Sąd Okręgowy ustalił nieważność umowy kredytu mieszkaniowego i zasądził od banku na rzecz powodów kwotę 81 649,05 zł. Bank w skardze kasacyjnej domagał się uwzględnienia zarzutu wygaśnięcia wierzytelności powodów na skutek złożonego przez nich oświadczenia o potrąceniu. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skupił się na przesłankach określonych w art. 398⁹ § 1 k.p.c. Analiza akt sprawy wykazała, że pisma banku dotyczące zarzutu potrącenia nie spełniały wymogów formalnych, treściowych i terminowych określonych w art. 203¹ k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet skuteczne materialnoprawnie oświadczenie o potrąceniu nie może zostać uwzględnione, jeśli nie spełnia wymogów procesowych. W związku z brakiem oczywistej zasadności skargi kasacyjnej i niespełnieniem wymogów formalnych dla zarzutu potrącenia, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących zarzutu potrącenia w procesie cywilnym, w szczególności wymogów formalnych i terminowych dla jego podniesienia, a także przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której zarzut potrącenia nie spełnia wymogów formalnych. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii ważności umowy kredytu ani skuteczności materialnoprawnego potrącenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarzut potrącenia, podniesiony w skardze kasacyjnej, może zostać uwzględniony, jeśli nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 203¹ k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut potrącenia nie może zostać uwzględniony na etapie wyrokowania, jeśli nie spełnia wymogów procesowych określonych w art. 203¹ k.p.c., nawet jeśli materialnoprawnie oświadczenie o potrąceniu było złożone skutecznie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że ustawa procesowa wprowadza ustawowe ograniczenia w zakresie zgłaszania zarzutu potrącenia. Zarzut ten może zostać podniesiony tylko w piśmie procesowym spełniającym określone wymogi i w określonym terminie. Brak spełnienia tych wymagań skutkuje tym, że zarzut nie może zostać uwzględniony.

Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy zarzut potrącenia nie spełnia wymogów formalnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona, jeśli z treści skargi nie wynika bez potrzeby głębszej analizy, że wadliwości uzasadniają uwzględnienie skargi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi, gdy można ją stwierdzić 'na pierwszy rzut oka', bez potrzeby pogłębionego badania okoliczności sprawy. W analizowanej sprawie, brak spełnienia wymogów formalnych dla zarzutu potrącenia uniemożliwił stwierdzenie oczywistej zasadności skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
M.S. i A.S.

Strony

NazwaTypRola
A.S.osoba_fizycznapowód
M.S.osoba_fizycznapowód
Bank spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 203 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut potrącenia może zostać podniesiony tylko w piśmie procesowym, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące pozwu, z wyjątkiem przepisów dotyczących opłat. Ponadto pozwany może podnieść zarzut potrącenia nie później niż przy wdaniu się w spór co do istoty sprawy albo w terminie dwóch tygodni od dnia, gdy jego wierzytelność stała się wymagalna.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez bank wymogów formalnych, treściowych i terminowych dla skutecznego podniesienia zarzutu potrącenia w procesie cywilnym.

Odrzucone argumenty

Zarzut wygaśnięcia wierzytelności powodów na skutek złożonego przez nich oświadczenia o potrąceniu.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne • skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie • zachodzi ona wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi • skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu 'oczywistym', jeżeli można ją stwierdzić 'na pierwszy rzut oka', bez potrzeby pogłębionego badania okoliczności sprawy • nie zostały spełnione wymagania co do formy, treści i terminu, warunkujące skuteczne zgłoszenie procesowego zarzutu potrącenia z art. 203¹ k.p.c. • brak spełnienia określonych w nim wymagań skutkuje tym, że zarzut potrącenia nie może zostać uwzględniony na etapie wyrokowania, nawet jeśli materialnoprawnie oświadczenie o potrąceniu było złożone skutecznie

Skład orzekający

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących zarzutu potrącenia w procesie cywilnym, w szczególności wymogów formalnych i terminowych dla jego podniesienia, a także przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której zarzut potrącenia nie spełnia wymogów formalnych. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii ważności umowy kredytu ani skuteczności materialnoprawnego potrącenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są wymogi formalne w postępowaniu sądowym, nawet w sprawach o wysokiej wartości. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy filtruje sprawy, aby skupić się na tych o największym znaczeniu prawnym.

Bank przegrał w Sądzie Najwyższym przez błąd formalny. Kluczowe wymogi procesowe zadecydowały o losach skargi kasacyjnej.

Dane finansowe

WPS: 81 649,05 PLN

zasądzona kwota: 81 649,05 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst