I CSK 1915/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 listopada 2024 r. w sprawie z powództwa P.S. o zapłatę i ustalenie. Bank domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, w szczególności art. 385¹ § 1 i 2 k.c., w kontekście skutków uznania postanowień umownych za abuzywne i możliwości ich zastąpienia przepisami dyspozytywnymi. Podniesiono, że brak możliwości oszacowania przyszłych świadczeń stanowi o niejednoznaczności postanowienia. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398⁹ § 1 k.p.c., przypomniał, że skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Podkreślono, że zagadnienie prawne musi być nowe i nierozwiązane, a jego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Sąd wskazał, że kwestie dotyczące abuzywności klauzul walutowych w umowach kredytowych, w tym tzw. spreadu walutowego, zostały już wielokrotnie rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przywołano uchwałę całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, która ugruntowała linię orzeczniczą w zakresie skutków stwierdzenia abuzywności postanowień umów kredytu indeksowanego lub denominowanego. Uchwała ta przesądziła m.in. o braku możliwości zastąpienia abuzywnych postanowień przepisami prawa lub zwyczajami, o związaniu umowy w pozostałym zakresie, o powstaniu samodzielnych roszczeń o zwrot nienależnego świadczenia oraz o początku biegu przedawnienia roszczeń banku. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie wykazał istnienia istotnych kwestii prawnych, które nie zostałyby jeszcze rozstrzygnięte, i na tej podstawie odmówił jej przyjęcia do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, w tym dotyczących spreadu walutowego, oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej.
Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z przyjmowaniem skarg kasacyjnych oraz potwierdza utrwalone zasady dotyczące klauzul abuzywnych, nie wprowadzając nowych rozwiązań.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak możliwości oszacowania kwoty, którą strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości, stanowi samoistną podstawę do uznania postanowienia umownego za niejednoznaczne i abuzywne?
Odpowiedź sądu
Nie, choć niejednoznaczność i brak możliwości oszacowania świadczeń mogą być elementami wskazującymi na abuzywność, to kluczowe jest, czy postanowienie pozwala bankowi na jednostronną swobodę w ustalaniu kosztów kredytu, co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interes konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienie podniesione przez bank nie jest nowe i zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie. Kwestie związane z klauzulami walutowymi, w tym spreadem walutowym, były przedmiotem licznych orzeczeń Sądu Najwyższego i TSUE. Sąd podkreślił, że klauzula abuzywna nie może być zastąpiona przepisem dyspozytywnym, a jej stwierdzenie prowadzi do związania stron umową w pozostałym zakresie lub niewiązania umowy w całości, z powstaniem roszczeń o zwrot nienależnego świadczenia.
Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy podnoszone zagadnienia prawne zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przyjęcie skargi kasacyjnej wymaga istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, ponieważ argumentacja banku opierała się na zagadnieniach prawnych dotyczących klauzul walutowych, które zostały już ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym w uchwale całej Izby Cywilnej III CZP 25/22. Sąd podkreślił, że problem prawny musi być nowy i nierozwiązany, aby uzasadniać przyjęcie skargi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.S. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy te dotyczą klauzul niedozwolonych (abuzywnych) w umowach z konsumentami oraz skutków ich stwierdzenia. Sąd Najwyższy wielokrotnie interpretował te przepisy w kontekście umów kredytowych z klauzulami walutowymi.
k.p.c. art. 398⁹ § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy określające przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w tym istnienie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.
Pomocnicze
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Dotyczy zasady swobody umów, przywołany w kontekście dopuszczalności wariantów umowy kredytu bankowego.
pr.bank. art. 69
Prawo bankowe
Przepis regulujący umowę kredytu bankowego, przywołany w kontekście kwalifikacji umowy kredytu z klauzulą walutową.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestie prawne podniesione przez bank dotyczące klauzul walutowych zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE. • Brak jest nowości w podnoszonym zagadnieniu prawnym, które wymagałoby wykładni lub ujednolicenia orzecznictwa.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.
Godne uwagi sformułowania
Problem prawny przedstawiony do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy nie może być już rozwiązany w orzecznictwie. • Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. • Uchwała składu całej Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, ugruntowała dotychczasową linię orzeczniczą.
Skład orzekający
Adam Doliwa
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, w tym dotyczących spreadu walutowego, oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z przyjmowaniem skarg kasacyjnych oraz potwierdza utrwalone zasady dotyczące klauzul abuzywnych, nie wprowadzając nowych rozwiązań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywnych klauzul walutowych w umowach kredytowych, co jest nadal aktualne dla wielu konsumentów i prawników. Odmowa przyjęcia skargi przez SN pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie skargi kasacyjnej.
“Sąd Najwyższy stawia tamę próbom ponownego otwierania sporów o klauzule abuzywne w kredytach.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.