I CSK 191/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód W. K. domagał się od pozwanej A. B. zwrotu 51% spłaconego przez siebie kredytu hipotecznego w wysokości 146.943,74 CHF, który obciążał nieruchomość stanowiącą majątek odrębny pozwanej, a także zwrotu 300.000 zł przelanych z jego rachunku na rachunek pozwanej. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, uznając, że spłata kredytu stanowiła nakład z majątku odrębnego powoda na majątek odrębny pozwanej, a przelew środków nastąpił bez podstawy prawnej i pozwana nie rozliczyła się z nich. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo, ponieważ uznał, że ugoda małżeńska z 2009 r. rozliczyła wszelkie wzajemne roszczenia finansowe stron, a powód, zobowiązując się do darowizny 500.000 zł, zrezygnował z dochodzenia zwrotu części kredytu. Sąd Apelacyjny uznał również, że powód nie udowodnił, iż przelew 300.000 zł nastąpił na zlecenie pozwanej, a pozwana dysponowała środkami na potrzeby rodziny. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, zarzucając mu naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. (brak podstawy prawnej wyroku, niekompletne uzasadnienie), art. 65 § 2 k.c. (błędna wykładnia ugody, nie uwzględnienie doświadczenia zawodowego stron) oraz art. 371 i 376 § 1 k.c. (błędne powiązanie wymagalności roszczenia regresowego z wymagalnością kredytu). Sąd Najwyższy wskazał, że ugoda nie mogła być interpretowana rozszerzająco, a darowizna nie oznaczała rezygnacji z wcześniejszych roszczeń. Sąd Apelacyjny nie wykazał również, jakie roszczenia pozwana miała wobec powoda, z których zrezygnowała.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia ugód małżeńskich, rozliczenia majątkowe po rozwodzie, roszczenia regresowe dłużników solidarnych, wymagalność roszczeń, obowiązki informacyjne i rozliczeniowe wynikające z pełnomocnictwa i zlecenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wykładni konkretnej ugody. Doświadczenie zawodowe stron miało istotne znaczenie dla oceny ich zamiaru.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ugoda małżeńska, która reguluje kwestie majątkowe związane z rozwodem, obejmuje również wzajemne roszczenia finansowe stron powstałe przed jej zawarciem, w szczególności dotyczące spłaty kredytu obciążającego majątek jednej ze stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie. Ugoda może być interpretowana w sposób rozszerzający, ale wymaga to wyraźnych podstaw lub uwzględnienia doświadczenia zawodowego stron. Sama darowizna na rzecz jednej ze stron nie przesądza o rezygnacji z wcześniejszych roszczeń.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował ugodę, nie uwzględniając doświadczenia zawodowego stron i nie znajdując wyraźnych podstaw do rozszerzającej wykładni. Darowizna nie była wystarczającym dowodem rezygnacji z roszczeń.
Czy roszczenie regresowe dłużnika solidarnego, który spłacił cały dług, jest uzależnione od wymagalności pierwotnego zobowiązania wobec wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie. Roszczenie regresowe wynika z innego stosunku zobowiązaniowego i nie jest bezpośrednio związane z wymagalnością pierwotnego długu wobec wierzyciela, który wygasł wskutek spłaty.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny błędnie powiązał wymagalność roszczenia regresowego z wymagalnością kredytu wobec banku. Spłata przez powoda wygasiła zobowiązanie bankowe, a roszczenie regresowe powstało z chwilą spłaty.
Czy przelew środków z rachunku bankowego powoda na rachunek pozwanej, dokonany w czasie obowiązywania pełnomocnictwa, stanowi zasadne żądanie zwrotu, jeśli pozwana nie udowodniła podstawy prawnej przelewu ani nie rozliczyła się z uzyskanych środków?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli pozwana nie udowodniła podstawy prawnej przelewu ani nie wykazała, że środki zostały przeznaczone na uzasadnione cele związane z działalnością powoda lub potrzebami rodziny, a także nie złożyła sprawozdania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na wadliwość postępowania Sądu Apelacyjnego w zakresie oceny dowodów dotyczących przelewu, w tym sprzeczności w ustaleniach dotyczących daty pełnomocnictwa i jego zakresu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | powód |
| A. B. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny dokonał błędnej wykładni ugody, nie uwzględniając doświadczenia zawodowego stron i nie znajdując wyraźnych podstaw do rozszerzającej interpretacji.
k.c. art. 371
Kodeks cywilny
Działania jednego z dłużników solidarnych nie mogą szkodzić współdłużnikom. Sąd Najwyższy podkreślił, że wcześniejsza spłata kredytu przez powoda powinna być oceniona w tym kontekście.
k.c. art. 376 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie jednego z dłużników solidarnego o zwrot spełnionego świadczenia. Sąd Najwyższy skorygował błędne rozumienie wymagalności tego roszczenia przez Sąd Apelacyjny.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek podania podstawy prawnej i wyjaśnienia podstawy faktycznej wyroku. Sąd Apelacyjny naruszył ten przepis przez brak wskazania podstawy prawnej i niekompletne uzasadnienie.
k.p.c. art. 3983 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na podstawie naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego na podstawie tego przepisu.
Pomocnicze
k.c. art. 508
Kodeks cywilny
Dotyczy zwolnienia z długu. Sąd Apelacyjny przyjął, że pozwana została zwolniona z długu na skutek ugody, co Sąd Najwyższy uznał za niejednoznaczne.
k.c. art. 890 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy darowizny. Sąd Apelacyjny uznał, że darowizna świadczy o rezygnacji z roszczeń, co Sąd Najwyższy uznał za nieuzasadnione.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny naruszył art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z tym przepisem.
k.r.o. art. 45
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Roszczenia z tytułu nakładów poczynionych z majątku osobistego na majątek wspólny.
k.r.o. art. 51
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zarząd majątkiem osobistym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak wskazania podstawy prawnej wyroku i niekompletne uzasadnienie. • Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 65 § 2 k.c. w zakresie wykładni ugody małżeńskiej. • Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 371 i 376 § 1 k.c. poprzez błędne powiązanie wymagalności roszczenia regresowego z wymagalnością kredytu. • Brak dowodów na to, że ugoda małżeńska obejmowała rozliczenie roszczeń z tytułu spłaty kredytu i przelewu środków. • Brak dowodów na to, że przelew 300.000 zł nastąpił na zlecenie pozwanej lub na potrzeby rodziny.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny nie wskazał podstawy prawnej wyroku. • Sąd Apelacyjny wadliwie ocenił zgromadzony materiał dowodowy i wyciągnął z niego błędne wnioski. • Zgodnym zamiarem i wolą stron w ugodzie było zwolnienie pozwanej z obowiązku zwrotu powodowi przypadającej na nią części spłaconego przez niego kredytu. • Powód spłacił kredyt, który w chwili spłaty nie był wymagalny i także ów fakt nie daje mu podstaw do żądania zwrotu od pozwanej przypadającej na nią części kredytu, roszczenie regresowe powoda byłoby bowiem przedwczesne. • Sąd Apelacyjny nie wziął pod uwagę szeregu istotnych okoliczności, w tym faktu, że strony są praktykującymi prawnikami o dużym doświadczeniu zawodowym.
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący-sprawozdawca
Antoni Górski
członek
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia ugód małżeńskich, rozliczenia majątkowe po rozwodzie, roszczenia regresowe dłużników solidarnych, wymagalność roszczeń, obowiązki informacyjne i rozliczeniowe wynikające z pełnomocnictwa i zlecenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wykładni konkretnej ugody. Doświadczenie zawodowe stron miało istotne znaczenie dla oceny ich zamiaru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy rozliczeń majątkowych między małżonkami po rozwodzie, w tym interpretacji ugody i roszczeń finansowych, co jest tematem powszechnie interesującym. Sąd Najwyższy skorygował błędy Sądu Apelacyjnego, co pokazuje złożoność prawną zagadnień.
“Czy ugoda rozwodowa zamyka drogę do dochodzenia dawnych roszczeń? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 146 943,74 CHF
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.