I CSK 1905/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej przedłużenia umowy ubezpieczenia OC po wykupieniu pojazdu przez leasingobiorcę, uznając, że nie występuje istotne zagadnienie prawne.
Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej przedłużenia umowy ubezpieczenia OC po wykupieniu pojazdu przez leasingobiorcę. Powód argumentował, że występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 31 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Najwyższy uznał jednak, że przedstawiony problem nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego, a przepis art. 31 ust. 1 u.u.o. jasno stanowi, że umowa ubezpieczenia ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na jaki została zawarta, jeśli nie zostanie wypowiedziana, a przepisy o prolongacji nie mają zastosowania w przypadku przejścia własności pojazdu.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie z powództwa W. D. przeciwko C. spółce akcyjnej o ustalenie i zapłatę. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 31 października 2024 r. (sygn. akt IV Ca 880/23). Podstawą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania było, zdaniem skarżącego, występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego na tle wykładni art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (u.u.o.). Zagadnienie to sprowadzało się do pytania, czy wykupienie przez leasingobiorcę od leasingodawcy pojazdu objętego obowiązkowym ubezpieczeniem OC, zgodnie z umową leasingu, stanowi wyjątek od zasady prolongacji z mocy prawa umowy ubezpieczenia po upływie okresu jej obowiązywania, na równi z innymi przypadkami przeniesienia własności pojazdu, gdy dochodzi do przeniesienia jego posiadania. Sąd Najwyższy przypomniał, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Skarżący ma obowiązek sformułować i uzasadnić wniosek w nawiązaniu do tych przesłanek. Sąd Najwyższy uznał, że problem sformułowany przez skarżącego nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego. Wskazał, że zgodnie z aktualną linią orzecznictwa oraz literalnym brzmieniem art. 31 ust. 1 u.u.o., automatyczne odnowienie umowy ubezpieczenia na podstawie art. 28 u.u.o. jest wyłączone w sytuacjach określonych w art. 31 ust. 1 i 4 u.u.o. W przypadku przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu, umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na jaki została zawarta, chyba że nowy posiadacz wypowie ją na piśmie. Przepisów art. 28 u.u.o. się w takich przypadkach nie stosuje. Sąd Najwyższy oparł się na faktycznej podstawie zaskarżonego orzeczenia, zgodnie z którą umowa ubezpieczenia obowiązywała od 16 maja 2021 r. do 15 maja 2022 r. Powód nie zapłacił składki na kolejny okres, co skutkowało rozwiązaniem umowy z upływem terminu. Sąd drugiej instancji prawidłowo stwierdził, że zaistniały przesłanki z art. 31 ust. 1 u.u.o., a upływ terminu obowiązywania umowy nie wiązał się z jej przedłużeniem z mocy prawa. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wykupienie pojazdu przez leasingobiorcę od leasingodawcy nie stanowi wyjątku od zasady prolongacji z mocy prawa umowy ubezpieczenia OC po upływie okresu jej obowiązywania. Umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na jaki została zawarta, chyba że nowy posiadacz wypowie ją na piśmie, a przepisy o prolongacji nie mają zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 31 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych jasno stanowi, iż w przypadku przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu, umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na jaki została zawarta, chyba że nowy posiadacz ją wypowie. Przepisów o prolongacji nie stosuje się. W analizowanej sprawie umowa obowiązywała do określonego terminu, a brak zapłaty składki na kolejny okres skutkował jej rozwiązaniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
C. spółka akcyjna
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. D. | osoba_fizyczna | powód |
| C. spółka akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
u.u.o. art. 31 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
W razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego, którego posiadacz zawarł umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, na posiadacza pojazdu, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, przechodzą prawa i obowiązki poprzedniego posiadacza wynikające z tej umowy. Umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że posiadacz, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, wypowie ją na piśmie. Przepisów art. 28 nie stosuje się.
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie Sądu Najwyższego co do przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
u.u.o. art. 28
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Przepis dotyczący prolongacji umowy ubezpieczenia z mocy prawa, który nie ma zastosowania w przypadkach określonych w art. 31 u.u.o.
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego podstawą faktyczną orzeczenia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego podstawą faktyczną orzeczenia sądu drugiej instancji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego na tle wykładni art. 31 ust. 1 u.u.o. dotyczącego przedłużenia umowy ubezpieczenia OC po wykupie pojazdu z leasingu.
Godne uwagi sformułowania
Problem sformułowany przez skarżącego nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego. Umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że posiadacz, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, wypowie ją na piśmie. Przepisów art. 28 nie stosuje się.
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 31 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w kontekście umów leasingu i przedłużania polis OC."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykupu pojazdu z leasingu i braku wypowiedzenia umowy ubezpieczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla osób korzystających z leasingu i ubezpieczeń komunikacyjnych, choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą.
“Leasing a OC: Czy po wykupie auta polisa przedłuża się automatycznie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 1905/25 POSTANOWIENIE 11 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marta Romańska na posiedzeniu niejawnym 11 grudnia 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa W. D. przeciwko C. spółce akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej W. D. od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z 31 października 2024 r., IV Ca 880/23, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. [dr] UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398 9 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do powyższych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego co do przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 398 9 § 1 k.p.c. Powód wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego na tle wykładni art. 31 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2277; dalej jako: u.u.o.), sprowadzającego się do pytania: „czy wykupienie przez leasingobiorcę od leasingodawcy zgodnie z umową leasingu pojazdu objętego obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, stanowi – na równi z takimi przypadkami przeniesienia własności pojazdu, gdy dochodzi też do przeniesienia posiadania tego pojazdu na nabywcę – wyjątek od wynikającej z art. 28 ust. 1 u.u.o. zasady prolongacji z mocy prawa umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych po upływie okresu, na który umowa ta została zawarta, na kolejny tożsamy okres?”. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako na przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga określenia problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których ono powstało. Zagadnienie powinno być ponadto „istotne” z uwagi na wagę problemu interpretacyjnego, którego dotyczy dla systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna jest wnoszona w konkretnej sprawie, to zarówno charakter rozpoznawanego roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy byłby związany (art. 398 3 § 3 i art. 398 13 § 2 k.p.c.), musi pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie. Problem sformułowany przez skarżącego nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego. Obecnie stosowanie automatycznego odnowienia się umowy ubezpieczenia na podstawie art. 28 u.u.o. w sytuacjach określonych w art. 31 ust. 1 i 4 u.u.o. jest wyłączone. Wobec tego w przypadku przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu i niezłożenia przez aktualnego posiadacza oświadczenia o wypowiedzeniu umowy będzie ona obowiązywała wyłączenie do upływu czasu, na jaki została zawarta, bez możliwości zastosowania klauzuli prolongacyjnej na kolejny okres 12 miesięcy. Art. 31 ust. 1 u.u.o. stanowi bowiem jasno, że w razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego, którego posiadacz zawarł umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, na posiadacza pojazdu, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, przechodzą prawa i obowiązki poprzedniego posiadacza wynikające z tej umowy. Umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że posiadacz, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, wypowie ją na piśmie. Przepisów art. 28 nie stosuje się. Z wiążącej Sąd Najwyższy podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia wynika , że umowa ubezpieczenia obowiązywała strony w okresie od 16 maja 2021 r. do 15 maja 2022 r. Powód nie zapłacił składki ubezpieczeniowej na kolejny okres ubezpieczenia, a więc umowa ubezpieczenia uległa rozwiązaniu z upływem terminu, na jaki została zawarta. W tym stanie rzeczy sąd drugiej instancji prawidłowo stwierdził, że zaistniały przesłanki określone w art. 31 ust. 1 u.u.o. , gdyż doszło do przejścia na nabywcę pojazdu – powoda praw i obowiązków wynikających z tej umowy. Zatem upływ terminu obowiązywania podpisanej przez powoda umowy nie wiązał się z przedłużeniem jej z mocy prawa na kolejny okres ubezpieczeniowy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 398 9 § 1 i 2 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu. [dr] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI