I CSK 190/12

II SA/Łd 997/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Marcin Olejniczak
Piotr Mikołajczyk
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 5 ust. 2, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Dnia 8 lutego 2024 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2024 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 27 września 2023 r. nr 4/2023 znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezes Sądu Apelacyjnego w Ł. decyzją z dnia 27 września 2023 r., nr 4/2023 - na podstawie art. 16 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.), dalej jako: "u.d.i.p." oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej jako: "k.p.a." - po rozpoznaniu odwołania A.P., utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 sierpnia 2023 r., nr 4 o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Jak wynika z akt administracyjnych, A.P. wnioskiem z dnia 6 lipca 2023 r., uzupełnionym w dniu 27 lipca 2023 r., zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w P. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie doręczenia uzasadnienia nieprawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] kwietnia 2023 r., sygn. akt [...] z powództwa A.G. przeciwko Parafii [...] w R. w przedmiocie ochrony dóbr osobistych.
Prezes Sądu Okręgowego w P. decyzją nr 4 z dnia 9 sierpnia 2023 r. odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji, iż wnioskodawca żąda udostępnienia orzeczenia zapadłego w konkretnej sprawie, co oznacza, że wnioskodawcę interesuje rozstrzygnięcie sądu w konkretnej sprawie, co sam przyznaje. Wnioskodawca zmierza zatem do uzyskania informacji o sposobie zakończenia danego postępowania sądowego w sprawie, a nie informacji o funkcjonowaniu Sądu w ramach sprawowanego wymiaru sprawiedliwości. Dostęp do informacji o sprawach publicznych nie jest absolutny. Prawo dostępu do informacji publicznej podlega ograniczeniu z uwagi na ochronę prawa do prywatności osoby fizycznej (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Ochrona prywatności w ramach realizacji prawa dostępu do informacji publicznej często przybiera formę anonimizacji udostępnianych informacji. Jeżeli jednak informacja publiczna zawiera dane dotyczące prywatnej sfery osoby fizycznej niepełniącej funkcji publicznych, dostęp do niej powinien zostać ograniczony w trybie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W ocenie Prezesa Sądu, po anonimizacji danych, do których dostęp jest wykluczony na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., powstałaby informacja cząstkowa, która w sprawie objęłaby całe fragmenty treści uzasadnienia, doszłoby do wytworzenia nowego dokumentu o treści odmiennej od pierwotnej. W takiej sytuacji informacja publiczna w ogóle nie podlega udostępnieniu, albowiem wnioskujący uzyskałby dostęp do innych danych publicznych niż te, o które wnioskował.
W odwołaniu od powyższej decyzji A.P. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Prezes Sądu Apelacyjnego w Ł. przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując na wstępnie, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie organu, nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega na próbie skorzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa i jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność działania administracji i innych organów władzy publicznej. W każdym indywidualnym przypadku zachowanie podmiotu wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być zatem oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale w konkretnych sytuacjach należy również uwzględnić nadrzędne wobec niego zasady i wartości. Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej będzie polegało na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska i dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest więc zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wymienione. Takie informacje mogą być udostępniane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków. Ponadto organ stwierdził, iż cechą prawa do prywatności jest to, że ochroną tą objęta jest dziedzina życia osobistego (prywatnego), rodzinnego i towarzyskiego człowieka. Takie określenie granic sfery prywatnej życia człowieka ma bezpośredni związek z treścią art. 47 Konstytucji RP. Prywatność jest pojęciem szerokim, niepoddającym się wyczerpującej definicji. Niewątpliwie jednak prawo do prywatności ma charakter wolnościowy, gdyż zapewnia jednostce swobodę dysponowania informacjami na własny temat, zatem ochrona prywatności, stanowi wyjątek od zasady dostępności informacji publicznych.
Jak wskazał Prezes Sądu Apelacyjnego, organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może powołać się na prawo do prywatności tylko w odniesieniu do informacji o osobach nie pełniących funkcji publicznych, nie mających związku z pełnieniem tych funkcji lub osób, które nie zrezygnowały z przysługującego im w tym zakresie prawa ochrony. Nie ulega wątpliwości, że ujawnienie jakiekolwiek okoliczności mogącej konkretyzować daną osobę, narusza sferę jej życia prywatnego, a takie działanie pozostaje w opozycji w szczególności do przepisu art. 23 Kodeksu cywilnego, a także przepisu art. 47 Konstytucji RP. Takie działanie niewątpliwie stanowiłoby naruszenie nie tylko przywołanych norm, ale przede wszystkim przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Szeroki zakres udostępniania informacji publicznych nie może wkraczać w sferę prywatności. Już z samego określenia pojęcia "informacja publiczna" wynika, że odnosi się ono wyłącznie do życia publicznego, a nie prywatnego. Udostępnienie zatem informacji nie mających charakteru publicznego wykraczałoby poza zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej i naruszało prawa jednostki.
Końcowo organ podkreślił, że kwestionowana decyzja spełnia również wszelkie stawiane takim orzeczeniom wymogi, decydujące o ich materialnej i formalnej poprawności. Organ I instancji dokonał bowiem wyważenia kolidujących ze sobą praw podmiotowych, jakimi są prawo do informacji publicznej wnioskodawcy i prawo do prywatności. Przeprowadzona ocena obu praw podmiotowych doprowadziła do uznania - w badanym przypadku - priorytetu prawa do prywatności.
W ocenie organu, uzasadnienie odwołania nie zawierało przekonujących argumentów, które pozwoliłyby na uwzględnienie zawartego w nim wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zawarto w nim jedynie ogólne twierdzenia, nie odnoszące się w sposób konkretny do treści zaskarżonej decyzji. Nie wykazano w żadnym stopniu, by stanowisko Prezesa Sądu Okręgowego w P., było błędne.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze A.P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w P. nr 4 z dnia 9 sierpnia 2023 r. oraz zasądzenie od organu administracji publicznej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji autor skargi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 w zw. z art. 15 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez rażące ich naruszenie i zaniechanie ustosunkowania się do wszystkich zarzutów, wniosków i twierdzeń przedstawionych w treści odwołania (w tym poprzez zaniechanie m.in. ustosunkowania się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 5 ust. 2 u.d.i.p.; brak odniesienia się do dowodów z dokumentów dołączonych do odwołania); poprzez sformułowanie oczywiście błędnego i arbitralnego założenia, że żądanie skarżącego stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej oraz zaniechanie wyjaśnienia skarżącemu na czym konkretnie miałoby ono w sprawie polegać.
Ponadto autor skargi wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności:
a) art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. i w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że w sprawie zachodzi konstytucyjny przypadek ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na zasadę ochrony prywatności osób fizycznych, co spowodowało nieuzasadnioną odmowę udostępnienia skarżącemu uzasadnienia wyroku, podczas gdy w sprawie nie zachodzi przypadek ograniczenia prawa obywatela do informacji publicznej, dlatego żądanie skarżącego w tym zakresie winno być uwzględnione;
b) art. 47 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez błędną wykładnię i w rezultacie nieprawidłowe zastosowanie wskazanych przepisów wyrażające się w bezpodstawnym twierdzeniu, że Prezes Sądu Apelacyjnego w Ł., jak i Prezes Sądu Okręgowego w P., nie mają obowiązku udostępniania skarżącemu żądanego orzeczenia wraz z uzasadnieniami z uwagi na konstytucyjną i ustawową zasadę ochrony prywatności życia prywatnego, oraz rzekomą możliwość identyfikacji osób objętych żądaniem, co skutkuje niezasadnym ograniczeniem skarżącemu prawa do udostępnienia informacji publicznej, mimo że w sprawie nie zachodzi ryzyko naruszenia wskazanej zasady; poprzez bezpodstawne i arbitralne stwierdzenie (bez odniesienia do konkretnych okoliczności sprawy), że żądanie skarżącego stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej;
c) art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie udostępnienia informacji żądanej przez skarżącego z uwagi na rzekomą możliwość naruszenia prywatności osoby fizycznej, podczas gdy organy nie odniosły się do konkretnych informacji znajdujących się w żądanym uzasadnieniu orzeczenia i bezzasadnie (arbitralnie) uznały, że pełna anonimizacja danych osobowych stron znajdujących się w uzasadnieniu orzeczenia nie będzie możliwa.
W motywach skargi skarżący wskazał, że organ odwoławczy (wbrew obowiązkowi wynikającemu z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - art. 15 k.p.a.) zaniechał ustosunkowania się do większości zarzutów prezentowanych w treści odwołania. Organ, wbrew dokumentom złożonym do akt sprawy, nie ustosunkował się również do dokumentacji dołączonej do odwołania. Organ II instancji nie rozpoznał zatem istoty sprawy, nie dokonał ponownego, merytorycznego, wszechstronnego rozpoznania sprawy, czym niewątpliwie naruszył m.in. wymóg z art. 15 k.p.a.
Obowiązkiem organu odwoławczego jest także ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu tak w sensie pozytywnym, jak i negatywnym, poprzez wskazanie stronie, dokonanej przez organ odwoławczy prawnej oceny podnoszonych przez nią argumentów. Rola organu II instancji nie ogranicza się zatem do kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji, lecz do ponownego rozpatrzenia sprawy, według stanu prawnego i faktycznego aktualnego na datę orzekania.
Powyższego obowiązku prawidłowego uzasadnienia decyzji nie spełnia jedynie abstrakcyjne i generalne powołanie się przez organ II instancji na rzekome nadużycie przez skarżącego prawa do informacji publicznej, zwłaszcza skoro dotychczas wszystkie, czyli dwa wnioski o dostęp do informacji publicznej zostały pozytywnie rozpoznane przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł.
Pogodzenie obu wartości konstytucyjnych, tj. prawa do informacji publicznej, bez uszczerbku dla prawa do prywatności osoby fizycznej, może i powinno być zrealizowane poprzez anonimizację danych umożliwiających identyfikację osoby. W sprawie nie dokonano jednak jakichkolwiek rozważań we wskazanym zakresie. Konieczność ochrony prywatności osób fizycznych nie zwalnia organu z obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Rzeczą organu jest jedynie zapobiec dostępowi do konkretnych informacji umożliwiających identyfikację osoby fizycznej, co w praktyce oznacza udostępnienie dokumentów odpowiednio zanonimizowanych ze względu na prywatność osoby fizycznej, o czym stanowi art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Ocena czy prawo do informacji publicznej danego rodzaju podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej winna być przy tym dokonana w sposób zindywidualizowany, odrębnie dla każdej z żądanych informacji, z wyraźnym wskazaniem, jakie konkretnie przesłanki przemawiają za odmową udzielenia konkretnej informacji. Zdaniem skarżącego, konieczność dokonania zaawansowanej anonimizacji w znacznym zakresie, z użyciem znacznych sił i środków nie może stanowić, bez odniesienia się do konkretnych spraw lub sprawy, podstawy do odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę prywatności osoby fizycznej.
Odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, do której mają zastosowanie przepisy k.p.a. Oznacza to, że decyzja taka powinna zawierać elementy wymienione w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w tym prawne i faktyczne uzasadnienie. W uzasadnieniu organ powinien przedstawić przekonującą argumentację, że w konkretnej sprawie, rozpatrywanej indywidualnie, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. Mając powyższe na uwadze za niewystarczające w rozpatrywanej sprawie skarżący uznał stanowisko organu odwołującego się jedynie do generalnych i abstrakcyjnych stanów faktycznych spraw zawartych w orzeczeniach powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji bez indywidualizacji do konkretnych okoliczności faktycznych zaistniałych w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle zaś art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne właściwe są w sprawach z zakresu kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a) lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Oznacza to, że nie wystarczy by sąd administracyjny stwierdził samo naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, lecz nadto, konieczne jest stwierdzenie takiego naruszenia przepisów prawa, które miało lub mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Muszą zatem wystąpić łącznie dwie przesłanki by doszło do uwzględnienia skargi, po pierwsze - sąd musi stwierdzić, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, a po drugie - wspomniane naruszenia odpowiednio mają lub mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy (na końcowe merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy). Dopiero wówczas, gdy wystąpią te przesłanki łącznie, zachodzi konieczność wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. Ponadto należy podkreślić, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wydane przez Prezesa Sądu Apelacyjnego, jak i Prezesa Sądu Okręgowego rozstrzygnięcia nie uchybiają przepisom prawa w stopniu nakazującym ich uchylenie.
Przedmiotem kontroli Sądu w powyższym trybie jest w niniejszej sprawie decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w P. o odmowie udostępnienia skarżącemu informacji publicznej w postaci uzasadnienia wskazanego wyroku Sądu Okręgowego w P. w przedmiocie ochrony dóbr osobistych.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Na wstępie rozważań dotyczących istoty sporu za niewątpliwe trzeba uznać dwie porządkujące kwestie pozwalające na dalszą analizę sprawy.
Pierwsza to charakter żądanej informacji w postaci uzasadnienia wyroku sądu powszechnego będącej z całą pewnością informacją publiczną. Potwierdza to nie tylko treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i orzecznictwo sądów administracyjnych, ale przede wszystkim art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p. Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu.
W dalszej zaś kolejności w sprawie nie jest sporne, że Prezes Sądu Okręgowego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione w art. 4 u.d.i.p., w szczególności są nimi organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), do których niewątpliwie należy zaliczyć także prezesów sądów wszystkich szczebli, będących organami władzy sądowniczej, co znajduje też potwierdzenie w jednolitym i utrwalonym orzecznictwie sądowo-administracyjnym.
W tym miejscu należy zauważyć, że spór między stronami sprowadza się więc do zasadności odmowy udostępnienia skarżącemu informacji publicznej w postaci uzasadnienia wyroku w sprawach z zakresu ochrony dóbr osobistych.
Bezspornym jest, że sprawy z zakresu ochrony dóbr osobistych to sprawy o szczególnym charakterze, gdyż dotyczą one sfery prywatności, wręcz intymności osoby fizycznej. Cywilnoprawna ochrona dóbr osobistych na podstawie art. 24 Kodeksu cywilnego jest udzielana tylko w przypadku, gdy ich naruszenie ma charakter bezprawny. Nie budzi wątpliwości, że katalog dóbr osobistych określony w art. 23 Kodeksu cywilnego ma charakter otwarty. Wydanie przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie z zakresu ochrony dóbr osobistych, bez względu na treść wyroku, związane jest z przeprowadzeniem przez Sąd orzekający w takiej sprawie postępowania dowodowego, którego szczegóły muszą znaleźć wyraz w uzasadnieniu skonstruowanym stosownie do art. 3271 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Przywołany przepis wskazuje, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, obejmującej ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (pkt 1) i wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa (pkt 2). Szczególny charakter dóbr osobistych człowieka uzasadnia zatem udzielenie jej silnej ochrony prawnej, bowiem przetwarzanie danych osobowych może spowodować naruszenie dobra osobistego w postaci prawa do prywatności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. I CSK 190/12, OSNC 2013/5/67).
Biorąc pod uwagę szczególny charakter spraw z zakresu ochrony dóbr osobistych, nie sposób zaaprobować poglądu, że orzeczenia w takich sprawach powinny być udostępnione na podstawie u.d.i.p. każdemu, kto tego zażąda, w każdej sytuacji. Tym bardziej, że nawet anonimizacja danych osobowych stron postępowania nie stanowi dostatecznej gwarancji, że dane te nie zostaną odkodowane na podstawie innych informacji zawartych w uzasadnieniu takiego wyroku. Sytuacja w przedmiotowej sprawie jest o tyle specyficzna, że skarżący wskazał konkretną sygnaturę sprawy, w których domagał się udostępnienia uzasadnienia wyroku, wyroku który nie był jeszcze prawomocny a jego ostateczna treść ( prawomocna ) mogła dalece odbiegać od rozstrzygnięcia i przyjętych ustaleń sądu pierwszej instancji. Mogło mieć to ogromny wpływ na postrzeganie stron procesu sądowego o naruszenie dóbr osobistych. Słusznie zatem orzekające organy zastosowały podstawę wyłączającą możliwość udostępnienia zakresu wnioskowanej informacji publicznej w postaci zapewnienia osobom, których wyrok dotyczył, prawa do prywatności. Nie budzi wątpliwości Sądu, że dane objęte rozstrzygnięciem w wyroku wydanym w sprawie z zakresu ochrony dóbr osobistych, bez względu na zakres tego rozstrzygnięcia, odnoszą się zawsze do dóbr osobistych przysługujących osobom fizycznym i ujawnienie tych danych naruszyłoby prawnie chronioną sferę prywatności. Także ze względu właśnie na przedmiot sprawy (ochrona dóbr osobistych), powstała uzasadniona wątpliwość, czy anonimizacja danych osobowych uzasadnienia takiego wyroku zapewni podmiotom, których te rozstrzygnięcia dotyczą pełnej ochrony ich prywatności, zasadna stała się zatem - w ocenie Sądu - odmowa udostępnia treści przedmiotowego uzasadnienia.
Nie można nie dostrzec, że realizacja praw wynikających z Konstytucji RP, a mianowicie prawa do informacji publicznej, z drugiej zaś prawa do prywatności, może skutkować, tak jak w niniejszej sprawie, kolizją tych praw i wówczas pojawia się konieczność rozstrzygnięcia takowej kolizji. Powszechnie przyjmuje się, że w razie takiej kolizji nie można bezwzględnie przyznać priorytetu temu pierwszemu. Nie istnieje formuła zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji za wszelką cenę. Nie można również wykluczyć możliwości ingerencji w sferę prywatną za pomocą prawa do informacji publicznej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2002 r., sygn. K 11/02, publ. OTK-A 2002 Nr 4, poz. 43). Prywatność może być w pewnych sytuacjach przedmiotem ingerencji dla ochrony dobra wspólnego, jednak wkraczanie w tę sferę, musi być dokonywane w sposób ostrożny i wyważony, z należytą oceną racji, które przemawiają za taką ingerencją. Nie zawsze jednak dobro wspólne przeważa nad interesem indywidualnym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 marca 2006 r., sygn. K 17/05, OTK-A 2006, Nr 3, poz. 30).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu należy w pełni zgodzić się z organami obu instancji, że w przypadku postępowań, których przedmiotem są kwestie ochrony dóbr osobistych, mamy do czynienia ze szczególnym rodzajem spraw, a to z tego powodu, że dotyczą one bezsprzecznie sfery prywatnej, nierzadko sfery intymnej człowieka. Nie budzi żadnych wątpliwości, że uzasadnienia orzeczeń zapadających w tego rodzaju sprawach, zawierają wiele elementów, które pozwalają na identyfikację osób. Mając na uwadze powyższe podzielić należy poglądy organów, że w uzasadnieniach tego rodzaju orzeczeń sądowych przedstawiany jest szczegółowy opis ustalonego w sprawie stanu faktycznego w szczególności w zakresie opisu sytuacyjnego, wskazania osób pokrzywdzonych danym działaniem, charakteru i rodzaju relacji pomiędzy uczestnikami postępowania, sposobu wyrządzenia krzywdy i zakresu doznanych w wyniku tych działań szkód oraz, co niezmiernie istotne, w wypadku tego rodzaju, spraw opisy stanu faktycznego i inne dane dotyczą sfery prywatnej tych osób.
Odnosząc się do kwestii anonimizacji uzasadnień orzeczeń Sąd podkreśla, iż w razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznej a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy dóbr chronionych, czyli anonimizacja danych, przede wszystkim danych wrażliwych (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. III OSK 4728/21; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci orzeczeń sądowych powinien - co do zasady - rozważyć, czy charakter popełnionego czynu, okoliczności i czas jego popełnienia, nawet po usunięciu imienia i nazwiska lub jakichkolwiek innych danych identyfikujących strony postępowania, nie pozwala na ich identyfikację. W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem Sądu, nawet anonimizacja orzeczeń dotyczących kwestii ochrony dóbr osobistych, nie wyeliminowałaby istniejących zagrożeń, szczególnie że wskutek konieczności usunięcia obszernych fragmentów uzasadnień prowadziłaby de facto do całkowitej nieczytelności uzasadnień wyroków.
Z tych powodów, zdaniem Sądu, należy więc zgodzić się z organami, że pomimo anonimizacji istnieje uzasadnione ryzyko odkodowania sytuacji faktycznych oraz poszczególnych osób z racji charakterystyki postaci czy zdarzeń, społeczności w jakiej dana sytuacja miała miejsce, a jednocześnie nie ma możliwości usunięcia zanonimizowania całych fragmentów uzasadnienia orzeczenia, aby takiego ryzyka uniknąć. Takie uzasadnienie utraciłoby swój charakter. Anonimizacja danych zawartych w żądanych dokumentach, jako dopuszczalna bezdecyzyjna forma ograniczenia dostępu do części żądanych danych, jest wypełnieniem obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko w sytuacji, gdy czynność ta nie pozbawi dokumentów waloru informacyjnego, jaki wynika ze złożonego wniosku. Innymi słowy, nie może niweczyć rezultatu, do którego dążył wnioskodawca, przedkładając swój wniosek (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 marca 2022 r., sygn. II SAB/Sz 203/21; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 września 2022 r., sygn. IV SAB/Po 103/22).
W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo dokonały wyważenia kolidujących ze sobą praw podmiotowych, jakimi są prawo do informacji publicznej i prawo do prywatności mając na uwadze szczególnych charakter spraw z zakresu ochrony dóbr osobistych, których dotyczył wniosek skarżącego oraz treści uzasadnień wyroków zapadających w tego rodzaju sprawach i przyznały priorytet prawu do prywatności. Organy zasadnie przyjęły, że zanonimizowanie danych osobowych, polegające w istocie na usunięciu obszernych fragmentów uzasadnień, nie zapewni ochrony prawa do prywatności osób fizycznych, a jednocześnie prowadziłoby do całkowitej nieczytelności uzasadnień wyroków, co finalnie skutkowałoby nieosiągnięciem celu, do którego dążył skarżący składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Tym samym organy po wyważeniu kolidujących ze sobą praw, czyli prawa do informacji publicznej oraz prawa do prywatności, zasadnie przyjęły, że anonimizacja uzasadnień nie przyniesie zakładanego rezultatu. Spełnione więc zostały przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie.
Decyzje wydane w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej powinny odpowiadać w swojej treści wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., a uzasadnienie takiej decyzji, zgodnie z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, musi wyjaśniać stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. W ocenie Sądu, organy obu instancji przedstawiły w wydanych decyzjach racjonalną i przekonującą argumentację uzasadniającą odmowę udostępnienia informacji publicznej w żądanych zakresie stosownie do przepisu art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Z opisanych powodów żaden z zarzutów skargi nie znajduje uzasadnienia. Także bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje kwestia związana z pracą naukową skarżącego wnioskującego o udostępnienie informacji publicznej.
Rekapitulując Sąd uznał działanie organów obu instancji w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł w wyroku o oddaleniu skargi w całości.