I CSK 1893/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powodów M.W. i M.W.1 od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który oddalił ich powództwo o ustalenie nieważności umowy pożyczki hipotecznej z Bankiem S.A. oraz o zapłatę kwoty 433 283,14 zł. Sąd Okręgowy w Szczecinie wcześniej ustalił nieważność umowy i zasądził wskazaną kwotę. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając oba powództwa. Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z powodu oczywistej zasadności, wskazując na błędne odmówienie im statusu konsumentów i oddalenie powództwa o ustalenie nieważności umowy. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Podkreślono, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a jej przyjęcie wymaga spełnienia określonych przesłanek, w tym oczywistej zasadności. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ocena statusu konsumenta wymaga obiektywnej analizy okoliczności, a w przypadku umów o celach mieszanych decyduje cel dominujący. W tej sprawie, znaczna część pożyczki (ponad 55%) została przeznaczona na działalność gospodarczą, co uniemożliwiało uznanie celu gospodarczego za marginalny. Sąd Najwyższy stwierdził również, że powodowie nie wykazali oczywistego błędu Sądu Apelacyjnego w ocenie treści umowy, a konstrukcja umów kredytowych denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej nie jest zakazana. W związku z tym, nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 58 § 1 w zw. z art. 353^1 k.c.) w stopniu ewidentnym, co wykluczyło spełnienie przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kryteriów oceny statusu konsumenta w przypadku umów o celach mieszanych, zwłaszcza w kontekście umów kredytowych i pożyczek hipotecznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie znaczna część środków z pożyczki została przeznaczona na działalność gospodarczą. Interpretacja przepisów dotyczących swobody umów w obrocie profesjonalnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba fizyczna, która przeznaczyła część środków z pożyczki hipotecznej na działalność gospodarczą, może być uznana za konsumenta w rozumieniu art. 22^1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli cel gospodarczy nie miał charakteru marginalnego i stanowił istotną część transakcji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena statusu konsumenta jest obiektywna i zależy od okoliczności, w tym od dominującego celu czynności prawnej. W przypadku pożyczki hipotecznej, jeśli znaczna część środków została przeznaczona na działalność gospodarczą, nie można uznać tej osoby za konsumenta.
Czy umowa pożyczki hipotecznej denominowana lub indeksowana do waluty obcej, zawarta poza stosunkiem konsumenckim, może być uznana za nieważną na podstawie art. 58 § 1 w zw. z art. 353^1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, konstrukcja takiej umowy nie jest zakazana i mieści się w granicach swobody umów, o ile nie narusza przepisów szczególnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że w obrocie profesjonalnym lub powszechnym, umowy pożyczki lub kredytu denominowanego lub indeksowanego do waluty obcej są dopuszczalne w ramach swobody umów, a ich ocena odbywa się na zasadach ogólnych, chyba że stosuje się przepisy szczególne dla obrotu konsumenckiego.
Jakie są przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Odpowiedź sądu
Istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał, że przyjęcie skargi kasacyjnej jest środkiem nadzwyczajnym, który ma pełnić funkcje publicznoprawne, a przesłanki te mają na celu ograniczenie jej wykorzystania do spraw o szczególnym znaczeniu prawnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.W. | osoba_fizyczna | powód |
| M.W.1 | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.c. art. 22^1
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta.
k.c. art. 353^1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Odmówienie powodom statusu konsumentów. • Oddalenie powództwa o ustalenie nieważności umowy kredytu. • Błędna ocena treści umowy pożyczki hipotecznej.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. • skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. • zachodzi ona wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi. • naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. • dla oceny, czy dana osoba fizyczna jest w konkretnym przypadku konsumentem w rozumieniu art. 22^1 k.c. nie ma znaczenia subiektywne przekonanie tej osoby, lecz okoliczności mogące posłużyć obiektywnej ocenie charakteru jej działalności. • w przypadku czynności prawnych służących celom mieszanym należy brać pod uwagę cel dominujący • nawet jeśli skarżący przeznaczyli pozostałą część pożyczki na cele prywatne, nie można uznać, że w okolicznościach sprawy cel gospodarczy miał charakter marginalny i odgrywał jedynie nikłą rolę w kontekście całej transakcji. • konstrukcja umowy pożyczki lub kredytu denominowanego lub indeksowanego do waluty obcej nie jest zakazana, a stosunki prawne tego rodzaju mieszczą się w granicach swobody umów.
Skład orzekający
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów oceny statusu konsumenta w przypadku umów o celach mieszanych, zwłaszcza w kontekście umów kredytowych i pożyczek hipotecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie znaczna część środków z pożyczki została przeznaczona na działalność gospodarczą. Interpretacja przepisów dotyczących swobody umów w obrocie profesjonalnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia statusu konsumenta w kontekście umów kredytowych z elementami działalności gospodarczej, co jest częstym problemem w praktyce.
“Czy pożyczka hipoteczna na firmę to nadal ochrona konsumenta? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 433 283,14 PLN
zapłata: 433 283,14 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.