I CSK 1838/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku do rozpoznania, uznając, że nie wykazał on oczywistej zasadności zarzutów dotyczących abuzywności klauzul w umowie kredytu.
Bank złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając oczywistą zasadność z powodu rzekomej sprzeczności wyroku z orzecznictwem SN w kwestii oceny umowy kredytu na gruncie przepisów o nieważności i klauzulach abuzywnych. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, uznał, że bank nie wykazał oczywistej zasadności skargi, mimo że uzasadnienie wyroku mogło stwarzać wrażenie braku konsekwencji. Sąd podkreślił, że nawet przy potencjalnych wątpliwościach interpretacyjnych, kwestia abuzywności klauzul w umowach kredytów powiązanych z walutą obcą jest ugruntowana w orzecznictwie SN.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który dotyczył sprawy o ustalenie i zapłatę. Bank wnosił o przyjęcie skargi do rozpoznania, powołując się na oczywistą zasadność, wynikającą z rzekomej sprzeczności z orzecznictwem Sądu Najwyższego w kwestii możliwości jednoczesnej oceny umowy kredytu na gruncie przepisów o bezwzględnej nieważności (art. 58 k.c.) i przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych (art. 385¹ k.c.). Sąd Najwyższy przypomniał, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Podkreślono, że wykazanie oczywistej zasadności stawia wysokie wymagania, a zarzucane uchybienia muszą być kwalifikowane i dostrzegalne na pierwszy rzut oka. Po analizie wniosku, Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga kasacyjna nie była oczywiście uzasadniona. Choć uzasadnienie zaskarżonego wyroku mogło budzić pewne wątpliwości co do podstaw wadliwości umowy (ogólny reżim nieważności czy klauzule abuzywne), co odbiegało od dominującego poglądu SN przyznającego pierwszeństwo art. 385¹ k.c., nie świadczyło to o zasadności skargi, a tym bardziej o jej oczywistej zasadności. Sąd wskazał na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym nietransparentne określanie wysokości należności w umowach kredytów powiązanych z walutą obcą, z odwołaniem do tabel kursowych ustalanych jednostronnie przez bank, jest abuzywne. Podkreślono również, że po wyeliminowaniu takich postanowień, utrzymanie umowy w mocy w pozostałym zakresie jest niemożliwe. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i obciążył bank kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ale w przypadku zbiegu rozważanych regulacji, pierwszeństwo ma reżim uregulowany w art. 385¹ i n. k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że choć uzasadnienie zaskarżonego wyroku mogło stwarzać wrażenie braku konsekwencji co do podstaw wadliwości umowy, to jednak utrwalone orzecznictwo przyznaje pierwszeństwo przepisom o klauzulach abuzywnych. Podkreślono, że nietransparentne określanie wysokości należności w umowach kredytów powiązanych z walutą obcą jest abuzywne, a po wyeliminowaniu takich postanowień, umowa nie może się utrzymać w pozostałym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Bank spółka akcyjna w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.Ś. | osoba_fizyczna | powód |
| A.Ś. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
W skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nieważności czynności prawnych.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zasad swobody umów.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący rozstrzygania o kosztach.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zbieg przepisów o nieważności umowy i klauzulach abuzywnych, gdzie pierwszeństwo powinny mieć przepisy o klauzulach abuzywnych. Nietransparentne określanie wysokości należności w umowach kredytów powiązanych z walutą obcą z odwołaniem do tabel kursowych ustalanych jednostronnie przez bank jest abuzywne. Po wyeliminowaniu postanowień abuzywnych, umowa kredytu nie może się utrzymać w pozostałym zakresie.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona z powodu sprzeczności z orzecznictwem Sądu Najwyższego.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, będąca nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań.
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii oceny umów kredytów powiązanych z walutą obcą pod kątem klauzul abuzywnych oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii abuzywności klauzul w umowach kredytów walutowych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie konsumentów i prawników. Pokazuje również kryteria, według których Sąd Najwyższy decyduje o przyjęciu skargi kasacyjnej.
“Kredyt walutowy: Kiedy umowa jest nieważna, a kiedy zawiera klauzule abuzywne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 1838/25 POSTANOWIENIE 4 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 4 marca 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M.Ś. i A.Ś. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 22 stycznia 2025 r., V Ca 56/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego pozwaną, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 398 4 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Bank S.A. w W. powołała się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z tego, że stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku oznacza, iż umowa kredytu może być jednocześnie przedmiotem oceny na gruncie przepisów regulujących bezwzględną nieważność umowy (art. 58 w związku z art. 353 1 k.c.) i przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych (art. 385 1 k.c.), co koliduje z orzecznictwem Sądu Najwyższego. Wykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej stawia skarżącemu szczególnie wysokie wymagania. Jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze Sądu Najwyższego, oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18). Bliższa analiza wniosku – w zestawieniu z motywami zaskarżonego wyroku – nie pozwalała uznać, aby skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona. Racją jest, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku może stwarzać wrażenie braku konsekwencji co do tego, czy za podłoże wadliwości spornej umowy, prowadzącej ostatecznie do ustalenia nieistnienia wynikającego z niej stosunku prawnego, Sąd uznał ogólny reżim nieważności czynności prawnych (art. 58 i art. 353 1 k.c.), czy też regulacje dotyczące postanowień abuzywnych (art. 385 1 k.c.). W tym sensie stanowisko to odbiegało od dominującego poglądu Sądu Najwyższego, który przyznaje – w razie zbiegu rozważanych regulacji – pierwszeństwo reżimowi uregulowanemu w art. 385 1 i n. k.c. (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22, z dnia 27 maja 2022 r., II CSKP 314/22, OSNC-ZD 2022, nr D, poz. 50 i z dnia 6 czerwca 2025 r., II CSKP 570/23). Nie świadczyło to jednak o zasadności skargi kasacyjnej, a tym bardziej by była ona zasadna w stopniu oczywistym. W świetle utrwalonego orzecznictwa nie budzi bowiem wątpliwości, że określenie wysokości należności obciążającej konsumenta w umowie kredytu powiązanej z walutą obcą z odwołaniem do tabel kursowych ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów, jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron. Jednocześnie, w judykaturze tej wskazuje się, że po wyeliminowaniu z umowy kredytu powiązanej z walutą obcą niedozwolonych postanowień określających wysokość należności obciążającej kredytobiorcę z odwołaniem do kursu waluty obcej ustalanego jednostronnie przez bank, utrzymanie umowy w mocy w pozostałym zakresie nie jest możliwe, zarówno w przypadku umów indeksowanych, jak i denominowanych w walucie obcej (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2024 r., II CSKP 874/22, z dnia 24 maja 2024 r., II CSKP 1560/22, z dnia 6 września 2024 r., II CSKP 1644/22 i z dnia 11 marca 2025 r., II CSKP 2021/22 oraz powołaną tam dalszą, obszerną judykaturę). Należało zatem odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z tych względów, na podstawie art. 398 9 § 2 w związku z art. 98 § 1-1 1 , art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Paweł Grzegorczyk (K.G.) [SOP]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI