I CSK 1816/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2026 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej K.G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2024 r. (sygn. I AGa 215/22) w sprawie z powództwa M.J. i R.J. o zapłatę. Sprawa dotyczyła rozliczeń z tytułu umowy o roboty budowlane, w tym termomodernizacji budynków. Sąd Okręgowy w Poznaniu pierwotnie zasądził od inwestora na rzecz wykonawców 289 312 zł z odsetkami. Sąd Apelacyjny utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy, oddalając apelację inwestora. Inwestor w skardze kasacyjnej podnosił kwestie związane z wykładnią art. 494 § 1 k.c. w kontekście rozliczeń po odstąpieniu od umowy, potrzebę wykładni przepisów dotyczących dowodu z opinii biegłego w sprawach budowlanych oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na brak potrzeby wykładni, nieistnienie zagadnienia prawnego w podnoszonej kwestii dowodowej oraz brak oczywistej zasadności skargi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej i zasądził od K.G. na rzecz M.J. i R.J. koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach o roboty budowlane, interpretacja przesłanek przyjęcia skargi, kwestie dowodowe w sprawach budowlanych.
Dotyczy specyficznych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej; nie stanowi przełomowej wykładni prawa materialnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pomniejszenie wartości świadczenia zwracanego wykonawcy, które było dotknięte wadami, w sytuacji rozliczenia stron w związku z odstąpieniem od umowy o roboty budowlane na podstawie art. 494 § 1 k.c., wymaga złożenia oświadczenia o potrąceniu wierzytelności, czy też roszczenie wykonawcy podlega pomniejszeniu ex lege o wartość wad?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie wykonawcy nie podlega pomniejszeniu ex lege o wartość wad w sytuacji odstąpienia od umowy. Wynagrodzenie wykonawcy ex lege pomniejsza złożenie przez inwestora skutecznego oświadczenia o obniżeniu wynagrodzenia. Roszczenia pieniężne inwestora z tytułu wad wymagają wniesienia powództwa wzajemnego lub podniesienia zarzutu potrącenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że kwestia ta nie dotyczy wykładni art. 494 § 1 k.c., lecz uprawnień z rękojmi za wady (art. 560 i 561 w zw. z art. 638 § 1 i art. 656 § 1 k.c.). Odstąpienie od umowy o roboty budowlane co do robót już wykonanych musi być połączone z żądaniem rozbiórki obiektu. Roszczenie o usunięcie wad nie jest pieniężne i nie nadaje się do potrącenia. Wynagrodzenie wykonawcy ex lege pomniejsza skuteczne oświadczenie o obniżeniu wynagrodzenia. Wystawienie noty księgowej nie było formą oświadczenia o obniżeniu wynagrodzenia, a zarzut kasacyjny nie dotyczył tej kwestii.
Czy w przypadku sporu stron umowy o roboty budowlane o zakres wykonanych robót budowlanych oraz ich wadliwość, prowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny budownictwa powinno obejmować oględziny spornego obiektu (obiektów) z uwagi na zasadę prawdy i zasadę bezpośredniości postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie ma ustawowego obowiązku przeprowadzania oględzin w sprawach o roboty budowlane. Sąd ma swobodną ocenę dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i to do niego należy ocena, czy opinia biegłego jest wiarygodna mimo braku oględzin.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że w polskim procesie cywilnym nie występuje zagadnienie prawne dotyczące obowiązku oględzin w sprawach o roboty budowlane. Ustawodawca nie ustanowił takiego obowiązku. Sąd kieruje się zasadą swobodnej oceny dowodów. Jeśli skarżący uważał opinię za błędną z powodu braku oględzin, powinien był sformułować zarzut naruszenia przepisów postępowania prowadzący do błędnych ustaleń faktycznych.
Czy sądy meriti powinny obliczyć równowartość wykonanych robót tak, jakby umowy nie zostały zawarte, zamiast należnego wykonawcom wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sądy powinny obliczyć należne wykonawcom wynagrodzenie, a nie równowartość wykonanych robót jakby umowy nie zostały zawarte, chyba że zachodzą przesłanki do zwrotu wartości korzyści majątkowej na podstawie art. 405 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zinterpretował zarzut oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako próbę kwestionowania prawa materialnego, a nie postępowania dowodowego. Stwierdził, że jeśli istota zarzutu polegała na tym, że zamiast wynagrodzenia należało obliczyć równowartość wykonanych robót na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, to nie było to kwestią zaniechania 'holistycznego postępowania dowodowego', lecz naruszenia prawa materialnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.J. | osoba_fizyczna | powód |
| R.J. | osoba_fizyczna | powód |
| K.G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 494 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków odstąpienia od umowy, w tym obowiązku zwrotu świadczeń i odszkodowania za niewykonanie zobowiązania. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie można go łączyć z zatrzymaniem świadczenia wykonawcy w celu usunięcia wad zatrzymanych robót.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 656 § 1
Kodeks cywilny
Stosuje się przepisy o rękojmi przy sprzedaży do wad rzeczy sprzedanej.
k.c. art. 635
Kodeks cywilny
Dotyczy możliwości odstąpienia od umowy o dzieło w przypadku zwłoki wykonawcy.
k.c. art. 560
Kodeks cywilny
Uprawnienia kupującego z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy.
k.c. art. 561
Kodeks cywilny
Uprawnienia kupującego z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy.
k.c. art. 638 § 1
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o rękojmi przy sprzedaży do umów o dzieło.
k.c. art. 499 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy oświadczenia o potrąceniu.
k.c. art. 480 § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy kosztów usunięcia wad przez inwestora.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Dotyczy bezpodstawnego wzbogacenia.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 626 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek oględzin w sprawach o ustanowienie drogi koniecznej.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na niewykazanie potrzeby wykładni, zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności. • Kwestia rozliczeń po odstąpieniu od umowy o roboty budowlane nie jest zagadnieniem prawnym wymagającym wykładni art. 494 § 1 k.c. w sposób wskazany przez skarżącego. • Nie istnieje obowiązek przeprowadzania oględzin przez biegłego w sprawach o roboty budowlane. • Zarzut oczywistej zasadności skargi nie został skutecznie uzasadniony.
Odrzucone argumenty
Potrzeba wykładni art. 494 § 1 k.c. w zakresie rozliczeń po odstąpieniu od umowy. • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego dowodu z opinii biegłego i oględzin w sprawach budowlanych. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej ze względu na rzekome naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Granica między zagadnieniem prawnym a potrzebą wykładni pojedynczego pojęcia prawnego nie zawsze jest ostra. • W niniejszej sprawie i w ogóle w polskim procesie cywilnym nie występuje zagadnienie prawne, czy sporządzenie przez biegłego dowodu z opinii na zakres i jakość robót budowlanych wymaga oględzin tych robót. • Przepisom o postępowaniu dowodowym nie jest znane pojęcie 'holistycznego postępowania dowodowego'.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach o roboty budowlane, interpretacja przesłanek przyjęcia skargi, kwestie dowodowe w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej; nie stanowi przełomowej wykładni prawa materialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii procesowych i materialnych w kontekście umów o roboty budowlane, w tym rozliczeń po odstąpieniu od umowy i dowodów. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i procesowym.
“Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną w sporze o zapłatę za roboty budowlane: kluczowe błędy inwestora.”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.