I CSK 181/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania K. G. o zapłatę zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wypadku drogowym. Sąd Okręgowy w W. zasądził od pozwanego ubezpieczyciela kwotę 180 000 zł (łącznie z już wypłaconymi 70 000 zł). Sąd Apelacyjny w W. obniżył tę kwotę do 130 000 zł, uznając pierwotną sumę za niewspółmiernie wygórowaną, jednak jego uzasadnienie zostało uznane za lakoniczne i dowolne. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej obniżenia zadośćuczynienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy podkreślił, że obniżenie kwoty zadośćuczynienia przez sąd drugiej instancji wymaga szczegółowego uzasadnienia, zwłaszcza gdy nie dokonuje się odmiennych ustaleń faktycznych. Wskazał, że Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił wystarczająco, dlaczego uznał ocenę Sądu Okręgowego za rażąco zawyżoną, a także nieprecyzyjnie odwoływał się do innych spraw. Sąd Najwyższy zaznaczył, że wysokość zadośćuczynienia powinna być ustalana indywidualnie dla każdej sprawy, a porównania z innymi przypadkami muszą być precyzyjne i uzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości zadośćuczynienia, wymogi uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji, kontrola kasacyjna oceny dowodów i wysokości świadczeń.
Dotyczy specyfiki oceny wysokości zadośćuczynienia i wymogów formalnych uzasadnienia, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia o wysokości krzywdy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy uzasadnienie Sądu Apelacyjnego obniżającego kwotę zadośćuczynienia, bez odmiennych ustaleń faktycznych i z lakonicznym odwołaniem do innych spraw, spełnia wymogi prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie Sądu Apelacyjnego było niewystarczające i lakoniczne, co naruszało wymogi prawa procesowego, w szczególności art. 328 § 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny nie uzasadnił wystarczająco, dlaczego uznał kwotę zadośćuczynienia zasądzoną przez Sąd Okręgowy za rażąco wygórowaną. Lakoniczne odwołanie do innych spraw i brak szczegółowego wyjaśnienia przyczyn korekty stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Jakie kryteria powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po wypadku komunikacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia należy brać pod uwagę rodzaj naruszonego dobra, wiek poszkodowanego, rozmiar doznanej krzywdy (cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność, czas trwania i nieodwracalność następstw), charakter zajęć i pracy, rolę w rodzinie, plany na przyszłość, poczucie nieprzydatności społecznej, bezradność życiową oraz inne indywidualne okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał, że zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i powinno przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość, przy czym jego wysokość nie może być nadmierna ani rażąco zaniżona. Wymaga indywidualizacji i uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, a nie tylko porównania z innymi, niesprecyzowanymi przypadkami.
Czy zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (dowolna ocena dowodów) może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko wyjątkowo, gdy ocena dowodów jest rażąco wadliwa i sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania. Sąd Najwyższy nie kontroluje samej oceny dowodów, a jedynie jej legalność.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest skuteczny w postępowaniu kasacyjnym tylko w szczególnych przypadkach, gdy ocena dowodów jest rażąco wadliwa. Skarżący musi wykazać naruszenie przepisów regulujących postępowanie dowodowe i jego wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Czy zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. (wadliwe uzasadnienie wyroku) może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w przypadku, gdy uchybienia w uzasadnieniu uniemożliwiają sądowi wyższej instancji kontrolę prawidłowości zastosowania prawa materialnego i procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku zazwyczaj nie ma wpływu na treść orzeczenia, ponieważ jest sporządzane po jego wydaniu. Skuteczność takiego zarzutu zależy od tego, czy uniemożliwia on kontrolę instancyjną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| [...] "W." S.A. w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wysokości zadośćuczynienia za krzywdę, które powinno być odpowiednie do rozmiaru krzywdy i przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość, nie będąc nadmiernym ani rażąco zaniżonym.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa prawna do zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy orzeczenia Sądu Najwyższego w przedmiocie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Określa zakres odszkodowania, w tym szkody majątkowe (damnum emergens i lucrum cessans).
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek ustawowych.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy miejsca spełnienia świadczenia.
k.k. art. 177 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy spowodowania wypadku komunikacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające uzasadnienie Sądu Apelacyjnego dotyczące obniżenia kwoty zadośćuczynienia. • Lakoniczna ocena Sądu Apelacyjnego była dowolna, a nie swobodna. • Sąd Apelacyjny nie uzasadnił szczegółowo, dlaczego uznał ocenę Sądu Okręgowego za rażąco zawyżoną. • Porównania z innymi sprawami przez Sąd Apelacyjny były nieprecyzyjne i nieuzasadnione.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. w zakresie, w jakim nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy lub nie spełniły wymogów skuteczności w postępowaniu kasacyjnym.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie Sądu Apelacyjnego było lakoniczne, dowolne i nie spełniało wymogów prawa procesowego • wysokość zadośćuczynienia nie może być wynikiem matematycznych wyliczeń • zadośćuczynienie powinno przedstawiać odczuwalną ekonomicznie wartość • sprawa wymaga indywidualizacji, co oznacza, że każda sprawa wymaga rozważenia wszelkich okoliczności, które mają wpływ na wysokość zadośćuczynienia • nie jest możliwe ogólnikowe wskazanie, że zdaniem sądu II instancji sąd niższej instancji ustalił wysokość zadośćuczynienia w sposób rażąco wygórowany lub rażąco zaniżony
Skład orzekający
Jacek Grela
przewodniczący
Małgorzata Manowska
członek
Tomasz Szanciło
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia, wymogi uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji, kontrola kasacyjna oceny dowodów i wysokości świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki oceny wysokości zadośćuczynienia i wymogów formalnych uzasadnienia, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia o wysokości krzywdy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji i jak Sąd Najwyższy kontroluje tę kwestię, szczególnie w kontekście oceny wysokości zadośćuczynienia za krzywdę.
“Sąd Najwyższy: Dlaczego Sąd Apelacyjny musi szczegółowo uzasadnić obniżenie zadośćuczynienia?”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 180 000 PLN
odszkodowanie: 59 978 PLN
renta: 90 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.