Orzeczenie · 2025-07-31

I CSK 1808/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-07-31
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
kredyt hipotecznykredyt frankowyklauzule abuzywnenieważność umowykontrola incydentalnaTSUESąd Najwyższyskarga kasacyjnaochrona konsumenta

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej postanowieniem z dnia 31 lipca 2025 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez Bank w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2023 r. Sprawa dotyczyła powództwa A.W. i W.W. przeciwko bankowi o ustalenie nieważności umowy o kredyt hipoteczny i zapłatę. Sąd Okręgowy w Warszawie pierwotnie ustalił nieważność umowy i zasądził od banku na rzecz powodów kwotę 152 885,40 zł oraz 112 430,35 CHF. Sąd Apelacyjny utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, powołując się na istotne zagadnienia prawne związane z wykładnią przepisów dotyczących klauzul niedozwolonych (art. 385^1 § 1 zd. 2 k.c. w zw. z art. 4 ust. 2 Dyrektywy 93/13/EWG, art. 385^2 § 2 k.c. w zw. z motywem 21 Dyrektywy) oraz art. 69 ust. 3 Prawa bankowego. Bank pytał m.in. o możliwość uznania umowy za nieważną w całości w przypadku abuzywności klauzul spreadowych, a także o możliwość zastosowania stawki WIBOR jako oprocentowania w miejsce mechanizmu indeksacji. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., a mianowicie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy podkreślił, że problematyka ta była już wielokrotnie przedmiotem jego wypowiedzi, a skarżący nie wykazał potrzeby ponownego zajęcia stanowiska. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał, że sposób sformułowania zagadnień prawnych przez skarżącego nie zawsze pozostawał w bezpośrednim związku z podstawą faktyczną zaskarżonego orzeczenia, a także odniósł się do ugruntowanego orzecznictwa dotyczącego skutków stwierdzenia abuzywności klauzul w umowach kredytowych, w tym braku możliwości przekształcenia kredytu indeksowanego w złotowy czy zastosowania art. 69 ust. 3 Prawa bankowego jako podstawy uzupełnienia umowy. Sąd Najwyższy odmówił również przyjęcia skargi ze względu na brak uzasadnienia w zakresie wykładni art. 189 k.p.c. oraz art. 496 w zw. z art. 497 k.c. dotyczącego zarzutu zatrzymania, wskazując na brak związku z argumentacją sądu apelacyjnego i orzecznictwo TSUE.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących kredytów frankowych, w szczególności w kontekście braku wykazania istotnych zagadnień prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie oceny wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Zagadnienia prawne (5)

Czy w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, prawidłowe jest uznanie umowy kredytu indeksowanego za nieważną w całości, skoro klauzule ryzyka walutowego określają główny przedmiot umowy i nie stanowią niedozwolonych warunków?

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał, aby zagadnienie to było istotne i budziło rozbieżności w orzecznictwie, a także nie wykazał związku z podstawą faktyczną sprawy, gdzie kwestionowano cały mechanizm indeksacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej, a podniesione zagadnienia były już przedmiotem orzecznictwa. Wskazał, że w przypadku abuzywności klauzul ryzyka walutowego istotne jest badanie obowiązków informacyjnych banku, a nie tylko klauzul spreadowych.

Czy w przypadku uznania klauzul indeksacji za niedozwolone, prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR jako podstawy dla określenia oprocentowania zobowiązań kredytowych?

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał, aby zagadnienie to było istotne i budziło rozbieżności w orzecznictwie, a także nie wykazał związku z podstawą faktyczną sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że problematyka ta była już wielokrotnie przedmiotem jego wypowiedzi, a skarżący nie wykazał potrzeby ponownego zajęcia stanowiska. Podkreślił, że dominujący pogląd wyklucza przekształcenie kredytu powiązanego z walutą obcą w kredyt złotowy oprocentowany stawką WIBOR.

Czy wobec możliwości spłaty rat w walucie obcej na podstawie art. 69 ust. 3 Prawa bankowego, kredyty indeksowane do waluty innej niż polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich?

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał, aby zagadnienie to było istotne i budziło rozbieżności w orzecznictwie, a także nie wykazał związku z podstawą faktyczną sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż kredyty indeksowane do franka szwajcarskiego są kredytami udzielonymi w walucie polskiej. Ponadto, wykluczono możliwość wypełnienia luki w umowie po wyeliminowaniu postanowień abuzywnych przez odwołanie do art. 69 ust. 3 Prawa bankowego.

Czy bank może podnieść skuteczny zarzut zatrzymania świadczenia do wartości wypłaconego kapitału kredytu w przypadku uznania umowy kredytu za nieważną?

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał, aby zagadnienie to było istotne i budziło rozbieżności w orzecznictwie, a także nie wykazał związku z argumentacją sądu apelacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie odnosi się do argumentacji Sądu Apelacyjnego w zakresie zarzutu zatrzymania. Wskazał również na orzecznictwo TSUE wykluczające możliwość powołania się przez bank na prawo zatrzymania w określonych sytuacjach.

Czy istnieje potrzeba wykładni przepisów art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG, art. 65 k.c., art. 354 k.c., art. 358 § 2 k.c., art. 385^1 k.c., art. 385^2 k.c., art. 69 ust. 3 p.b., art. 189 k.p.c. oraz art. 496 w zw. z art. 497 k.c. budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie?

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że problematyka poruszona przez skarżącego była już wielokrotnie przedmiotem jego wypowiedzi, a skarżący nie wykazał, by istniała potrzeba ponownej wypowiedzi Sądu Najwyższego. Wskazał również na brak związku sformułowanych wątpliwości z podstawą faktyczną rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A.W.osoba_fizycznapowód
W.W.osoba_fizycznapowód
Bank w W.spółkapozwany

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 385^1 § 1

Kodeks cywilny

Dyrektywa art. 4 § 2

Dyrektywa 93/13/EWG

k.c. art. 385^2 § 2

Kodeks cywilny

p. b. art. 69 § 3

Ustawa - Prawo bankowe

Pomocnicze

Dyrektywa § motyw 21

Dyrektywa 93/13/EWG

k.c. art. 65 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 354

Kodeks cywilny

k.c. art. 358 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 385^1

Kodeks cywilny

k.c. art. 385^2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 496

Kodeks cywilny

k.c. art. 497

Kodeks cywilny

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym. • Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą usuwanie błędów w zakresie wykładni i stosowania prawa w każdej indywidualnej sprawie. • Problematyka, na którą wskazuje skarżący, była bowiem wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi w nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego, ukształtowanym pod wpływem orzecznictwa TSUE. • Przede wszystkim skarżący nie wykazał związku tak sformułowanych wątpliwości wykładniczych z podstawą faktyczną rozstrzygnięcia. • W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje obecnie pogląd, że w przypadku, gdy eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego doprowadzi do takiej deformacji umowy, że na podstawie pozostałej jej treści nie da się odtworzyć praw i obowiązków stron, to nie można przyjąć, że strony są związane pozostałą częścią umowy. • W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje także pogląd, że niedopuszczalne jest przekształcenie kredytu powiązanego z walutą obcą w kredyt złotowy oprocentowany stawką LIBOR lub WIBOR. • W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono także, że ocena, czy powodowi przysługuje interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie, mimo możliwości zgłoszenia powództwa o świadczenie powinien być oceniany w okolicznościach konkretnej sprawy.

Skład orzekający

Monika Koba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących kredytów frankowych, w szczególności w kontekście braku wykazania istotnych zagadnień prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie oceny wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie kredytu frankowego, mimo że nie rozstrzyga merytorycznie, pokazuje aktualne stanowisko SN w kwestii kryteriów dopuszczalności skargi i utrwalonego orzecznictwa w sprawach konsumenckich.

Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej w kolejnej sprawie frankowej. Czy to koniec nadziei dla banków?

Dane finansowe

kwota zasądzona: 152 885,4 PLN

kwota zasądzona: 112 430,35 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst