I CSK 1795/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej postanowieniem z dnia 12 maja 2026 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej wniesionej przez O.L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2024 r. Sprawa dotyczyła ochrony dóbr osobistych i zapłaty. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku. Skarżący O.L. zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego, Prawa prasowego oraz Kodeksu postępowania cywilnego, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące naruszenia dóbr osobistych przez zawoalowane sugestie o popełnieniu przestępstwa, potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398^9 § 1 k.p.c.), stwierdził, że skarżący nie sprostał wymogom formalnym i merytorycznym. Argumentacja skarżącego została uznana za próbę kolejnej instancyjnej weryfikacji ustaleń faktycznych i oceny prawnej, co nie jest celem postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że kwestie poruszane w skardze, dotyczące rzetelności dziennikarskiej i ochrony dóbr osobistych w kontekście interesu społecznego, były już przedmiotem analizy w orzecznictwie. Ponadto, skarżący nie wykazał potrzeby wykładni przepisów ani oczywistej zasadności skargi, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 327^1 § 1 k.p.c. nie znalazły uzasadnienia w analizie motywów zaskarżonego wyroku. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od skarżącego koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProceduralne aspekty wnoszenia i uzasadniania skargi kasacyjnej, w szczególności wymogi dotyczące przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, oczywista zasadność). Interpretacja granic wolności słowa w kontekście ochrony dóbr osobistych.
Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wartość precedensowa w zakresie ochrony dóbr osobistych jest ograniczona ze względu na brak merytorycznego rozpoznania.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie dóbr osobistych osoby fizycznej przez zawoalowane, oparte na aluzjach sugestie co do odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa (zlecenia zabójstwa, kierowania zorganizowaną grupą przestępczą), niezawierające bezpośredniego przypisania sprawstwa, ale zawierające sugestywne zwrotów i pytania, może uzasadniać ochronę prawną?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, ponieważ odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej. Wskazał jednak, że sądy niższych instancji uznały, iż sporny reportaż dotyczył faktów i służył społecznie uzasadnionemu interesowi, a dziennikarze zachowali wymaganą staranność i rzetelność.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy skupił się na przesłankach przyjęcia skargi kasacyjnej, stwierdzając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów. Argumentacja skarżącego była zbyt ściśle związana z okolicznościami faktycznymi sprawy i stanowiła próbę podważenia ustaleń sądów niższych instancji.
Czy wobec dziennikarzy mediów o ogólnopolskim zasięgu, aktywnie zaangażowanych w spory polityczne, należy stosować zaostrzony rygor szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu i weryfikacji informacji prasowych?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej. Wskazał jednak, że orzecznictwo podkreśla wymóg rzetelności dziennikarskiej i działania w dobrej wierze na ścisłej podstawie faktycznej i prawnej.
Uzasadnienie
Skarżący podniósł tę kwestię jako istotne zagadnienie prawne, jednak Sąd Najwyższy uznał, że argumentacja ta nie spełnia wymogów przyjęcia skargi do rozpoznania, gdyż skupia się na indywidualnej ocenie sądu drugiej instancji.
Czy przypisanie komuś skrajnie negatywnych cech (kierowanie przestępczością zorganizowaną, poglądy totalitarne) poprzez reportaż telewizyjny, z ujawnieniem danych pozwalających na identyfikację, znajduje uzasadnienie w ochronie interesu społecznego, jeśli interes ten nie został sprecyzowany przez naruszającego?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej. Wskazał jednak, że sądy niższych instancji uznały, iż wypowiedzi dotyczyły faktów i służyły społecznie uzasadnionemu interesowi.
Uzasadnienie
Skarżący podniósł tę kwestię jako istotne zagadnienie prawne, jednak Sąd Najwyższy uznał, że argumentacja ta nie spełnia wymogów przyjęcia skargi do rozpoznania, gdyż skupia się na indywidualnej ocenie sądu drugiej instancji.
Czy naruszenie art. 327^1 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. (braki uzasadnienia wyroku) oraz art. 387 § 2^1 k.p.c. (brak przedstawienia dowodów) może stanowić podstawę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty naruszenia art. 327^1 § 1 k.p.c. mogą być usprawiedliwione tylko w wyjątkowych okolicznościach, gdy treść uzasadnienia uniemożliwia ocenę toku wywodu lub gdy zastosowano prawo materialne do niedostatecznie ustalonego stanu faktycznego. W analizowanej sprawie Sąd Apelacyjny szczegółowo rozważył zarzuty apelacji, a skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazał skutecznie oczywistej zasadności skargi, a jego argumentacja sprowadzała się do polemiki z ustaleniami i oceną dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O.L. | osoba_fizyczna | powód |
| B.K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A.S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J.J. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Dotyczy ochrony dóbr osobistych. Sąd Najwyższy wskazał, że granice ochrony swobody wypowiedzi tworzy wymóg rzetelności dziennikarskiej, a ocena konfliktu między swobodą wypowiedzi a dobrami osobistymi wymaga indywidualnego rozważenia okoliczności konkretnego przypadku.
pr.pras. art. 12 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe
Dotyczy obowiązku szczególnej staranności i rzetelności dziennikarzy. Sąd Najwyższy wskazał, że orzecznictwo podkreśla wymóg działania w dobrej wierze, na ścisłej podstawie faktycznej i prawnej oraz zapewnienia wiarygodnej informacji.
k.p.c. art. 327 § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku. Sąd Najwyższy wskazał, że zarzut naruszenia tego przepisu może być usprawiedliwiony tylko w wyjątkowych okolicznościach, gdy uzasadnienie uniemożliwia ocenę toku wywodu lub gdy zastosowano prawo materialne do niedostatecznie ustalonego stanu faktycznego.
k.p.c. art. 387 § 2^1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku. Sąd Najwyższy wskazał, że zarzut naruszenia tego przepisu może być usprawiedliwiony tylko w wyjątkowych okolicznościach.
k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 1, 2 i 4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność).
Pomocnicze
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów do postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398 § 4 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku sformułowania i uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 98 § § 1, 1^1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 24 k.c. • Naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 1 pr.pras. • Naruszenie art. 327^1 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. • Naruszenie art. 387 § 2^1 pkt 1 i 2 k.p.c. • Naruszenie art. 235^2 § 1 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 381 k.p.c. • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Granicę dla ochrony swobody wypowiedzi tworzy wymóg rzetelności dziennikarskiej, zachowania wymogów dobrej sztuki i etyki zawodowej. • Przesłanką żądania ochrony dóbr osobistych jest bezprawność naruszenia dobra osobistego, przy czym ciężar udowodnienia okoliczności faktycznych wyłączających bezprawność spoczywa na tym, kto dopuścił się naruszenia (tzw. domniemanie bezprawności). • Rozstrzygnięcie tej kolizji (przyznanie pierwszeństwa jednej z zasad) jest możliwe tylko in casu i wymaga każdorazowo rozważenia okoliczności konkretnego przypadku. • W postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, a podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów.
Skład orzekający
Joanna Misztal-Konecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia i uzasadniania skargi kasacyjnej, w szczególności wymogi dotyczące przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, oczywista zasadność). Interpretacja granic wolności słowa w kontekście ochrony dóbr osobistych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wartość precedensowa w zakresie ochrony dóbr osobistych jest ograniczona ze względu na brak merytorycznego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między wolnością słowa a ochroną dóbr osobistych, szczególnie w kontekście mediów i ich zaangażowania politycznego. Odmowa przyjęcia skargi przez SN podkreśla rygorystyczne wymogi formalne i merytoryczne postępowania kasacyjnego.
“Czy media mogą bezkarnie sugerować przestępstwa? Sąd Najwyższy stawia granice wolności słowa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.