Orzeczenie · 2025-07-31

I CSK 1783/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-07-31
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
kredyt hipotecznyklauzule abuzywnenieważność umowyindeksacja walutowaspread walutowySąd Najwyższyskarga kasacyjnaprawo bankoweTSUE

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej postanowieniem z dnia 31 lipca 2025 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Banku w W. do rozpoznania. Sprawa dotyczyła powództwa K.L. i P.L. przeciwko bankowi o ustalenie nieważności umowy o kredyt hipoteczny i zapłatę. Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od banku na rzecz powodów łącznie 145 538,25 zł i 33 250,69 CHF, ustalając jednocześnie nieważność umowy. Sąd Apelacyjny w Katowicach zmienił wyrok, zasądzając na rzecz każdego z powodów po połowie pierwotnie zasądzonej kwoty w PLN i CHF oraz zasądzając koszty postępowania. Bank złożył skargę kasacyjną, wskazując na potrzebę wykładni przepisów dotyczących klauzul spreadowych, nieważności umowy w przypadku uznania klauzul za abuzywne, możliwości zastosowania stawki WIBOR jako oprocentowania oraz interpretacji art. 69 ust. 3 Prawa bankowego. Sąd Najwyższy uznał, że bank nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c. Sąd wskazał, że podnoszone kwestie były już wielokrotnie rozstrzygane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22) jednoznacznie przesądziła o braku możliwości zastąpienia niedozwolonego postanowienia innym kursem waluty lub przyjęcia nieważności całej umowy w takich przypadkach. Sąd Najwyższy odrzucił również możliwość odwołania się do stawki WIBOR.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku wykazania istotnych zagadnień prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie, a także potwierdzenie utrwalonego stanowiska SN w sprawach kredytów indeksowanych/denominowanych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie procedury kasacyjnej i braku spełnienia jej wymogów formalnych. Potwierdza istniejące linie orzecznicze.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, prawidłowe jest przyjęcie nieważności całej umowy o kredyt indeksowany kursem waluty obcej, skoro klauzule ryzyka walutowego określają główny przedmiot umowy i nie stanowią niedozwolonych warunków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 25/22 przesądził, że w razie uznania postanowienia o sposobie określania kursu waluty obcej za niedozwolone, nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która jednoznacznie przesądziła, że w przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego dotyczącego sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone, nie można zastąpić go innym kursem wynikającym z przepisów prawa lub zwyczajów. Jeśli ustalenie wiążącego kursu jest niemożliwe, umowa nie wiąże w pozostałym zakresie.

Czy w przypadku uznania klauzul indeksacyjnych za niedozwolone i przyjęcia upadku umowy, prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR jako podstawy dla określenia oprocentowania zobowiązań kredytowych wyrażonych w walucie polskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy odrzuca możliwość odwołania się do stawki WIBOR w celu określenia oprocentowania kredytu utrzymanego jako złotowy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzuca zasugerowaną w skardze kasacyjnej możliwość odwołania się do stawki referencyjnej WIBOR w celu określenia oprocentowania kredytu utrzymanego jako złotowy, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo.

Czy wobec możliwości spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz dokonania przedterminowej spłaty kredytu bezpośrednio w walucie obcej (zgodnie z art. 69 ust. 3 Prawa bankowego), kredyty indeksowane lub denominowane do waluty innej niż polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich?
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
K.L.osoba_fizycznapowód
P.L.osoba_fizycznapowód
Bank w W.spółkapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

Dyrektywa 93/13 art. 4 § 2

Dyrektywa Rady 93/13/EWG

Dyrektywa 93/13 art. 6 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

k.c. art. 354

Kodeks cywilny

k.c. art. 358 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 385 § 2

Kodeks cywilny

P. bankowe art. 69 § 3

Prawo bankowe

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 496

Kodeks cywilny

Skuteczne skorzystanie z prawa zatrzymania wzajemnego świadczenia pieniężnego wyłącza opóźnienie w spełnieniu tego świadczenia, co wyklucza dochodzenie odsetek.

k.c. art. 497

Kodeks cywilny

Skuteczne skorzystanie z prawa zatrzymania wzajemnego świadczenia pieniężnego wyłącza opóźnienie w spełnieniu tego świadczenia, co wyklucza dochodzenie odsetek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 398^9 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.). • Istotne zagadnienia prawne dotyczące nieważności umowy kredytu indeksowanego, zastosowania WIBOR i interpretacji art. 69 ust. 3 Prawa bankowego.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. • skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. • Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że niedozwolone są postanowienia umowne pozostawiające możliwość ustalenia kursu CFH, a tym samym wysokości świadczeń stron, arbitralnej decyzji jednej z nich. • w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.

Skład orzekający

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku wykazania istotnych zagadnień prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie, a także potwierdzenie utrwalonego stanowiska SN w sprawach kredytów indeksowanych/denominowanych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie procedury kasacyjnej i braku spełnienia jej wymogów formalnych. Potwierdza istniejące linie orzecznicze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie kredytu hipotecznego, choć proceduralne, dotyka ważnych kwestii związanych z klauzulami abuzywnymi i ich konsekwencjami, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie konsumentów i prawników.

Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej banku w sprawie kredytu – co to oznacza dla konsumentów?

Dane finansowe

WPS: 145 538,25 PLN

zasądzono: 72 769,13 PLN

zasądzono: 16 625,35 PLN

zasądzono: 72 769,12 PLN

zasądzono: 16 625,34 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst