I CSK 178/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego Miasta W. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zasądził odszkodowanie na rzecz powódek K. R. i G. D. z tytułu naruszenia ich pierwszeństwa w nabyciu użytkowania wieczystego gruntu. Sąd Apelacyjny ustalił, że Gmina W. (poprzednik prawny pozwanego) zaniechała powiadomienia powódek o zamiarze oddania gruntu w użytkowanie wieczyste, mimo posiadania wiedzy o ich adresie. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym przepisów dotyczących gospodarki gruntami i odpowiedzialności odszkodowawczej. Sąd Najwyższy uznał zarzuty procesowe za niezasadne, wyjaśniając kwestie następstwa prawnego i udowodnienia nabycia spadku. Jednakże, podzielił zarzut dotyczący błędnego ustalenia wysokości szkody. Sąd Apelacyjny utożsamił wysokość szkody z wartością gruntu pomniejszoną o kwotę, którą powódki musiałyby zapłacić, gdyby skorzystały z pierwszeństwa. Sąd Najwyższy wskazał, że pierwszeństwo w nabyciu użytkowania wieczystego stanowiło możliwość nabycia tego prawa, a jego wartość powinna być punktem wyjścia do ustalenia szkody, a nie jej bezpośrednim wyznacznikiem. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części uwzględniającej powództwo i orzekającej o kosztach, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości szkody w przypadku naruszenia pierwszeństwa nabycia użytkowania wieczystego; interpretacja przepisów dotyczących gospodarki gruntami i odpowiedzialności odszkodowawczej.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia pierwszeństwa nabycia użytkowania wieczystego przez poprzednika prawnego pozwanego Miasta W. oraz specyficznej interpretacji przepisów ustawy o gospodarce gruntami.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie pierwszeństwa w nabyciu użytkowania wieczystego gruntu, ukształtowanego w art. 23 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadach deliktowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie tych zasad rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadach ogólnych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że naruszenie zasad pierwszeństwa ukształtowanych w art. 23 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadach deliktowych.
Jak prawidłowo ustalić wysokość szkody poniesionej przez podmiot, którego prawo pierwszeństwa w nabyciu użytkowania wieczystego zostało naruszone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość szkody nie jest tożsama z wartością gruntu pomniejszoną o kwotę, którą należałoby zapłacić, lecz wartość prawa użytkowania wieczystego stanowi punkt wyjścia do ustalenia szkody.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że błędne jest utożsamianie wysokości szkody z ustaloną wartością gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste pomniejszoną o kwotę, którą należałoby zapłacić. Pierwszeństwo w nabyciu użytkowania wieczystego oznacza możliwość nabycia tego prawa, a jego wartość stanowi punkt wyjścia do ustalenia poniesionej przez powódki szkody.
Czy przepis art. 193 § 1 k.p.c. (zmiana powództwa) dotyczy zmiany stron w procesie?
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten normuje zmianę powództwa pod względem przedmiotowym (żądania lub podstawy), a nie pod względem podmiotowym (zmiany stron).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia art. 193 § 1 k.p.c. za nieporozumienie, wyjaśniając, że przepis ten dotyczy zmiany żądania lub podstawy powództwa, a nie zmiany stron w procesie.
Czy w sytuacji, gdy strony nie kwestionują przymiotu spadkobiercy, konieczne jest formalne stwierdzenie nabycia spadku do udowodnienia udziałów w spadku?
Odpowiedź sądu
Nie, jeżeli fakty usprawiedliwiające nabycie spadku nie były sporne i nie budziły wątpliwości, udowodnienie tych praw osobnymi stwierdzeniami nabycia spadku nie było konieczne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nabycie spadku następuje z mocy prawa z chwilą otwarcia spadku. Jeśli przymiot spadkobiercy nie jest kwestionowany, a fakty są bezsporne, nie ma potrzeby formalnego stwierdzania nabycia spadku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. R. | osoba_fizyczna | powódka |
| G. D. | osoba_fizyczna | powódka |
| Miasto W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
u.g.g.w.n. art. 23 § ust. 4
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Naruszenie zasad pierwszeństwa ukształtowanych w tym przepisie rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą.
Pomocnicze
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
k.c. art. 416
Kodeks cywilny
k.c. art. 355
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 193 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany powództwa pod względem przedmiotowym, nie podmiotowym.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
u.g.g.w.n. art. 4 § ust. 8
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.g.w.n. art. 82
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Dekret o mocy obowiązującej orzeczeń sądowych wydanych w okresie okupacji niemieckiej art. 11 § ust. 2
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.c. art. 925
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 210 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 250
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 229
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne ustalenie wysokości szkody przez Sąd Apelacyjny poprzez utożsamienie jej z wartością gruntu pomniejszoną o kwotę, którą należałoby zapłacić.
Odrzucone argumenty
Zarzuty procesowe dotyczące następstwa prawnego Miasta W. w miejsce Gminy W. • Zarzuty dotyczące udowodnienia udziałów powódek w spadku po właścicielu nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
Za pewnego rodzaju nieporozumienie należy uznać zarzut naruszenia... • Naruszenie zaś tych zasad, jak trafnie przyjął Sąd Apelacyjny, rodzi odpowiedzialność skarżącego na zasadach ogólnych, pojmowaną jako deliktowa odpowiedzialność odszkodowawcza. • Uszło bowiem uwagi Sądu Apelacyjnego, że w okolicznościach sprawy pierwszeństwo ukształtowane w art. 23 ust. 4 uggiwn sprowadzało się do możliwości nabycia przez powódki użytkowania wieczystego gruntu przed innymi podmiotami.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący
Hubert Wrzeszcz
członek
Marian Kocon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości szkody w przypadku naruszenia pierwszeństwa nabycia użytkowania wieczystego; interpretacja przepisów dotyczących gospodarki gruntami i odpowiedzialności odszkodowawczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia pierwszeństwa nabycia użytkowania wieczystego przez poprzednika prawnego pozwanego Miasta W. oraz specyficznej interpretacji przepisów ustawy o gospodarce gruntami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia praktycznego w obrocie nieruchomościami – naruszenia pierwszeństwa nabycia użytkowania wieczystego i sposobu szacowania odszkodowania. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji w zakresie ustalania wysokości szkody.
“Sąd Najwyższy: Jak prawidłowo wycenić szkodę za naruszone pierwszeństwo w nabyciu gruntu?”
Dane finansowe
odszkodowanie: 3 718 628,5 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.