Orzeczenie · 2026-01-09

I CSK 1777/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-01-09
SNnieruchomościsłużebnościWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższysłużebność przesyłulegitymacja procesowanieruchomościprawo rzeczowepostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 23 kwietnia 2024 r., które dotyczyło ustanowienia służebności przesyłu. Skarżąca spółka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego legitymacji czynnej nabywcy nieruchomości w trakcie postępowania o ustanowienie służebności przesyłu. Ponadto, skarżąca podniosła potrzebę wykładni przepisów art. 192 pkt 2 i 3 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 510 § 1 k.p.c., twierdząc, że sądy prezentują rozbieżne stanowiska w kwestii legitymacji nabywcy. Jako ewentualną podstawę przyjęcia skargi wskazano także oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, stwierdził wewnętrzną sprzeczność między powoływaniem się na oczywistość skargi a koniecznością dokonania wykładni prawa. Podkreślono, że obowiązkiem skarżącego jest precyzyjne sformułowanie i uzasadnienie istotnego zagadnienia prawnego, co w niniejszej sprawie nie zostało uczynione. Uzasadnienie wniosku uznano za pobieżne i zdawkowe. Sąd Najwyższy zaznaczył, że nie jest trzecią instancją sądową mającą korygować wszelkie błędy, a funkcje publicznoprawne skargi kasacyjnej mogą być realizowane tylko w uzasadnionych przypadkach. Stwierdzono, że wskazane przez skarżącą orzeczenia nie dotyczą identycznych stanów faktycznych, a argumentacja dotycząca konstytutywnego charakteru postanowienia o służebności przesyłu i oczekiwanej legitymacji procesowej nie została wykazana. Wobec braku spełnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia przesłanek formalnych, w szczególności braku wykazania istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury badania dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nabywca nieruchomości w trakcie postępowania o ustanowienie służebności przesyłu, zainicjowanego przez poprzednich właścicieli, posiada legitymację czynną do udziału w tym postępowaniu?

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał, aby posiadał legitymację czynną w sprawie, gdyż nie był wnioskodawcą i nie doszło do skutecznego wstąpienia do sprawy jako aktualnego właściciela.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości. Argumentacja skarżącego dotycząca legitymacji czynnej nabywcy nieruchomości była pobieżna i wewnętrznie sprzeczna, a wskazane rozbieżności w orzecznictwie nie dotyczyły podobnych stanów faktycznych.

Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania może być oparty jednocześnie na przesłance istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, powoływanie się na oczywistość skargi i konieczność dokonania wykładni prawa wzajemnie się wyklucza.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że taka konstrukcja skargi kasacyjnej jest pozorowaniem występowania okoliczności publicznoprawnych uzasadniających przyjęcie sprawy do rozpoznania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
T. Ż.osoba_fizycznawnioskodawca
M. C.osoba_fizycznawnioskodawca
K. Ż.osoba_fizycznawnioskodawca
F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.spółkauczestnik postępowania
E. spółka akcyjna w G.spółkauczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Na podstawie tego przepisu Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (odmówił przyjęcia skargi).

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Cel wymagania przewidzianego w tym przepisie może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 390

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek wnoszącego skargę jest wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy.

k.p.c. art. 192 § pkt 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 510 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. • Brak wykazania istotnego zagadnienia prawnego. • Brak wykazania potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. • Wewnętrzna sprzeczność wniosku skarżącego. • Pobierzne i zdawkowe uzasadnienie wniosku. • Niewykazanie oczywistej zasadności skargi.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego w postaci legitymacji czynnej nabywcy nieruchomości. • Potrzeba wykładni przepisów art. 192 pkt 2 i 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 510 § 1 k.p.c. z powodu rozbieżności w orzecznictwie. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. • Taki sposób konstruowania skargi kasacyjnej jest pozorowaniem występowania w sprawie okoliczności publicznoprawnych, w oparciu, o które Sąd Najwyższy dokonuje oceny na podstawie art. 398^9 k.p.c. • Wielokierunkowość stosowania prawa oraz różnorodność orzecznictwa nie stanowią przyczyny kasacyjnej przewidzianej w art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.

Skład orzekający

Krzysztof Wesołowski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia przesłanek formalnych, w szczególności braku wykazania istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury badania dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy filtruje sprawy.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki formalne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst