I CSK 1771/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 listopada 2025 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej S. spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 13 lutego 2025 r. w sprawie o ustalenie i zapłatę. Skarżący wnosił o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienia prawne dotyczące klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej (CHF) oraz kwestii odsetek ustawowych za opóźnienie. Sąd Najwyższy podkreślił, że przyjęcie skargi kasacyjnej wymaga wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, albo oczywistej zasadności skargi. Analizując argumentację skarżącego, Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesione problemy prawne, dotyczące m.in. abuzywności klauzul indeksacyjnych i możliwości zastąpienia ich innymi przepisami, były już wielokrotnie rozstrzygane w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości UE. Sąd wskazał, że klauzule waloryzacyjne w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej, które pozwalają bankowi na swobodne kształtowanie kursu waluty, są uznawane za niedozwolone postanowienia umowne. Ponadto, eliminacja takich klauzul często prowadzi do nieważności całej umowy, gdyż zmiana charakteru głównego przedmiotu umowy jest zbyt daleko idąca. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi ani występowania istotnego zagadnienia prawnego, a jego argumentacja opierała się w dużej mierze na odmiennych ustaleniach faktycznych, które są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego od skarżącego na rzecz powodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do walut obcych, zasad przyjmowania skarg kasacyjnych oraz konsekwencji stwierdzenia nieważności umowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kredytami indeksowanymi do walut obcych i stosowania dyrektywy 93/13. Konieczność analizy konkretnych postanowień umownych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, ponieważ kwestie podniesione przez skarżącego zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości UE.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne dotyczące klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej oraz kwestii odsetek zostały już rozstrzygnięte w utrwalonej linii orzeczniczej SN i TSUE. Argumentacja skarżącego nie wykazała istnienia nierozstrzygniętego problemu prawnego ani rozbieżności w orzecznictwie.
Czy klauzule waloryzacyjne w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej, pozwalające bankowi na swobodne kształtowanie kursu waluty, są niedozwolonymi postanowieniami umownymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule te są niedozwolonymi postanowieniami umownymi, ponieważ kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na swoje orzecznictwo oraz orzecznictwo TSUE, potwierdził, że klauzule indeksacyjne, które pozwalają bankowi na jednostronne ustalenie kursów walut, są nietransparentne, naruszają równorzędność stron i obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem. Są one uznawane za abuzywne.
Czy po wyeliminowaniu niedozwolonych klauzul waloryzacyjnych umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej może nadal obowiązywać, czy też należy ją uznać za nieważną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyeliminowanie abuzywnych klauzul waloryzacyjnych, które obejmują mechanizm indeksacji i ryzyko walutowe, często prowadzi do takiej deformacji umowy, że nie może ona nadal obowiązywać, co skutkuje jej nieważnością.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że usunięcie klauzul indeksacyjnych i ryzyka walutowego zmienia istotę i charakter umowy kredytu, czyniąc ją umową o odmiennej treści niż zamierzona przez strony. W takich przypadkach, zgodnie z dyrektywą 93/13 i orzecznictwem SN, umowa nie może pozostać w mocy bez tych klauzul, co przemawia za jej nieważnością.
Czy sąd może zastąpić niedozwolone postanowienia umowne innymi przepisami, np. art. 358 § 2 k.c. lub kursem NBP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może zastąpić niedozwolonych postanowień umownych innymi przepisami, ponieważ takie działanie stałoby w sprzeczności z celami prewencyjnymi dyrektywy 93/13 i mogłoby prowadzić do zmiany istoty warunku umownego.
Uzasadnienie
Trybunał Sprawiedliwości UE wykluczył możliwość zmiany treści nieuczciwych warunków umownych przez sąd krajowy. Zastąpienie niedozwolonych klauzul innymi rozwiązaniami, w tym odwołanie się do kursu NBP czy art. 358 § 2 k.c., jest niedopuszczalne, gdyż narusza cele dyrektywy i może prowadzić do zmiany istoty umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. R. | osoba_fizyczna | powód |
| R. R. | osoba_fizyczna | powód |
| S. spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.c. art. 385 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
Pomocnicze
k.c. art. 481 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad współżycia społecznego.
k.c. art. 410 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia.
k.c. art. 358 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy świadczeń w walucie obcej.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres skargi kasacyjnej (zakaz oparcia na błędach w ustaleniach faktycznych).
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Określa związanie Sądu Najwyższego podstawą faktyczną zaskarżonego orzeczenia.
u.o.r. art. 5 i 6
Ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej
Dotyczy rozpatrywania reklamacji i Rzecznika Finansowego.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
Pr. weks. art. 41
Prawo wekslowe
Dotyczy odpowiedzialności wekslowej.
k.p.c. art. 98 § 1, 11 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyjnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnych zagadnień prawnych w sprawie klauzul waloryzacyjnych i odsetek. • Niewłaściwe zastosowanie art. 385¹ § 1 i 2 k.c. przez Sąd Apelacyjny. • Niewłaściwe zastosowanie art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 5 i 6 ustawy o rozpatrywaniu reklamacji.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do powyższych przesłanek. • Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako na przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania na problem o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygnięty w dotychczasowym orzecznictwie i wymagający pogłębionej wykładni. • Problemy sformułowane przez skarżącego były w ostatnich miesiącach przedmiotem wykładni Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Sądu Najwyższego. • Klauzule waloryzacyjne, które nie zostały wyrażone w umowie kredytu w sposób jasny i precyzyjny, podlegają badaniu pod kątem spełnienia przesłanek z art. 385¹ § 1 k.c. • Postanowienia umowy (regulaminu), określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych. • Abuzywne klauzule indeksacyjne są od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść kredytobiorcy. • Wyeliminowanie abuzywnych klauzul przeliczeniowych nie prowadzi do utrzymania w mocy kredytu indeksowanego kursem CHF jako kredytu złotowego oprocentowanego według stawki LIBOR. […]
Skład orzekający
Marta Romańska
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do walut obcych, zasad przyjmowania skarg kasacyjnych oraz konsekwencji stwierdzenia nieważności umowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kredytami indeksowanymi do walut obcych i stosowania dyrektywy 93/13. Konieczność analizy konkretnych postanowień umownych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywnych klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: czy kredyt frankowy może nadal istnieć po usunięciu abuzywnych klauzul?”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 5400 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.