I CSK 1759/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zagadnienie prawne dotyczące skutków ustania przysposobienia na gruncie prawa spadkowego jest już rozstrzygnięte w orzecznictwie.
A. W. złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie, domagając się zmiany lub uchylenia stwierdzenia nabycia spadku. Skarżąca podniosła zagadnienie prawne dotyczące skutków rozwiązania stosunku przysposobienia na gruncie prawa spadkowego. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwaloną linię orzeczniczą i piśmiennictwo, uznał, że kwestia ta jest już rozstrzygnięta i nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów. W związku z tym odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W sprawie z wniosku M. J. o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, A. W. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie, które oddaliło jej apelację od postanowienia sądu pierwszej instancji. Skarżąca domagała się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące skutków rozwiązania stosunku przysposobienia, w szczególności na gruncie prawa spadkowego. Sąd Najwyższy przypomniał kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., w tym istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni. Sąd stwierdził jednak, że w orzecznictwie i piśmiennictwie istnieje już spójna linia wykładni art. 126 § 1 k.r.o., zgodnie z którą ustanie skutków przysposobienia oznacza powrót do stanu sprzed przysposobienia, a przysposobiony nadal zachowuje swoje naturalne więzi rodzinne i spadkowe. Argumentacja skarżącej została uznana za postulat de lege ferenda, a Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do odejścia od utrwalonego stanowiska. W konsekwencji, na podstawie art. 398^9 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, ustanie skutków przysposobienia należy interpretować jako powrót do stanu, który istniał, zanim do przysposobienia doszło, co oznacza, że przysposobiony zachowuje swój naturalny stan cywilny i więzi spadkowe z naturalnymi rodzicami.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą i piśmiennictwo, zgodnie z którą ustanie przysposobienia nie wpływa negatywnie na naturalne więzi rodzinne i spadkowe przysposobionego z jego naturalnymi rodzicami i krewnymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | inne | wnioskodawca |
| A. W. | inne | uczestnik postępowania |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Warunki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym występowanie istotnego zagadnienia prawnego.
k.r.o. art. 126 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Skutki ustania przysposobienia, interpretowane jako powrót do stanu sprzed przysposobienia, z zachowaniem naturalnych więzi rodzinnych i spadkowych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Występowanie istotnego zagadnienia prawnego jako przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach oświadczeń woli do innych spraw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnieje spójna linia orzecznicza i piśmiennictwa dotycząca skutków ustania przysposobienia na gruncie prawa spadkowego. Argumentacja skarżącej stanowi postulat de lege ferenda, a nie wykładnię obowiązującego prawa.
Odrzucone argumenty
Kwestia skutków ustania przysposobienia na gruncie prawa spadkowego budzi istotne wątpliwości prawne wymagające wykładni Sądu Najwyższego.
Godne uwagi sformułowania
powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości wątpliwości muszą znajdować się w związku przyczynowym z rozstrzygnięciem sprawy istotne zagadnienie prawne należy postawić w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by mogło być rozpatrywane w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego ustanie skutków przysposobienia należy interpretować jako powrót do stanu, który istniał, zanim do przysposobienia doszło.
Skład orzekający
Mariusz Załucki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja skutków ustania przysposobienia na gruncie prawa spadkowego oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustania przysposobienia i jego wpływu na prawo spadkowe; kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej są ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z prawem rodzinnym i spadkowym, a jej rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonej linii orzeczniczej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Ustanie przysposobienia a prawo do spadku po naturalnych rodzicach – Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 1759/23 POSTANOWIENIE 20 października 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 20 października 2023 r. w Warszawie w sprawie z wniosku M. J. z udziałem A. W. o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, na skutek skargi kasacyjnej A. W. od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z 16 listopada 2022 r., II Ca 1163/22, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE A. W. – uczestniczka postępowania z wniosku M. J. o uchylenie aktu poświadczenia dziedziczenia wywiodła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z 16 listopada 2022 r., którym oddalono apelację od postanowienia Sądu I instancji oddalającego wniosek. Skarżąca uzasadniła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania występowaniem następującego zagadnienia prawnego: Czy orzeczenie o rozwiązaniu stosunku przysposobienia oprócz oczywistego skutku w postaci ustania stosunku pokrewieństwa miedzy przysposabiającym a przysposobionym powoduje również ex lege wzajemnych praw i obowiązków osoby, która była przysposobiona jej naturalnym rodzicem i krewnymi, w szczególności na gruncie prawa spadkowego? Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398 9 § 1 k.p.c.). W niniejszej skardze oparto się na przyczynie przyjęcia skargi do rozpoznania wskazanej w art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał już, że powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c.) powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. – zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z 14 września 2012 r., I UK 218/12), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 maja 2015 r., III CZP 16/15, z 24 października 2012 r., I PK 129/12). Wspomniane wątpliwości muszą znajdować się w związku przyczynowym z rozstrzygnięciem sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 listopada 2014 r., III CZP 79/14), który powinien wynikać z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 listopada 2013 r., III CZP 71/13). Istotne zagadnienie prawne należy zatem postawić w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by mogło być rozpatrywane w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego, a wątpliwości z nim związane muszą mieć charakter wyłącznie prawny, czyli nie mogą obejmować elementów stanu faktycznego sprawy (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 16 maja 2012 r., III CZP 14/12, z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14). Skarżąca nie uczyniła zadość tym wymaganiom, ponieważ w orzecznictwie i piśmiennictwie istnieje już spójna linia wykładni art. 126 § 1 k.r.o., zgodnie z którą ustanie skutków przysposobienia należy interpretować jako powrót do stanu, który istniał, zanim do przysposobienia doszło. Jak wyjaśnia np. J. Gajda w komentarzu pod red. K. Pietrzykowskiego Przysposobiony zachowuje swój naturalny stan cywilny, którego na skutek przysposobienia (pełnego i niepełnego) nie utracił. Jest więc nadal dzieckiem swoich rodziców naturalnych ( Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2023 ). Stanowisko to jest obecnie szeroko popierane w nauce prawa, zaś argumentacja podniesiona w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania dotyczy raczej postulatów de lege ferenda . Sąd Najwyższy nie widzi przy tym przekonujących powodów do odejścia od tego stanowiska. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. AD [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI